Μπορεί τα συστήματα ασφαλείας να μην λειτουργούν ακόμη στον ελληνικό σιδηρόδρομο, τρία χρόνια μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, όμως η κυβέρνηση έσπευσε να μεριμνήσει για τη διαφήμιση ανολοκλήρωτων σιδηροδρομικών έργων, προκηρύσσοντας ανοιχτό διαγωνισμό ύψους 828.000 ευρώ για την «προβολή και επικοινωνία της σιδηροδρομικής μεταρρύθμισης».
Η δαπάνη αφορά σε διαφημιστική εκστρατεία, παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού, microsite, εκδηλώσεις προβολής, παρουσία στα ΜΜΕ και στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς και συμβουλευτικές υπηρεσίες επικοινωνίας και έχει ενταχθεί στο Εθνικό Σχέδιο Ανακάμψης Ελλάδα 2.0 με πόρους του Μηχανισμού Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης.
Τη στιγμή δηλαδή που οι πόροι του Ταμείου θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε πραγματικές επενδύσεις υποδομών, σε νέα συστήματα ασφάλειας, σε ενίσχυση της συντήρησης ή σε άμεσες λύσεις για το τροχαίο υλικό, η κυβέρνηση επέλεξε να αξιοποιήσει τα εν λόγω κονδύλια σε επικοινωνιακές δράσεις· την ώρα μάλιστα που το σιδηροδρομικό μεταφορικό έργο συρρικνώνεται καθημερινά. Το ακόμα πιο οξύμωρο φυσικά είναι ότι η διαφημιστική καμπάνια αφορά σε έργα που δεν έχουν καν υλοποιηθεί!
Δεν έχει δημοσιευθεί η έκθεση εφαρμογής της Ελλάδας στην DG MOVE
Να υπενθυμίσουμε ότι αυτή τη στιγμή εξακολουθεί να μην λειτουργεί σε κανένα τμήμα του ελληνικού σιδηροδρόμου το σύστημα αυτόματης προστασίας του τρένου ETCS, ενώ η τηλεδιοίκηση στον σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη λειτουργεί μόνο στο τμήμα Αθήνα-Λιανοκλάδι και Λάρισα-Θεσσαλονίκη. Η ολοκλήρωση των συστημάτων έχει προβλεφθεί από την κυβέρνηση για το καλοκαίρι του 2026, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, και τα έργα αποκατάστασης στη Θεσσαλία μετά τη θεομηνία Daniel.
Πάντως, παρά τις κυβερνητικές δηλώσεις, τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης δεν έχουν δημοσιευθεί ακόμη στην αρμόδια Γενική Γραμματεία Κινητικότητας και Μεταφορών (DG MOVE) της Κομισιόν, με την Ελλάδα να φαίνεται να είναι από τις ελάχιστες χώρες της Ε.Ε. που δεν έχουν καταθέσει ακόμη το «Εθνικό Σχέδιο Εφαρμογής (2024) βάσει της Τεχνικής Προδιαγραφής Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) για τον Έλεγχο, τον Χειρισμό και τη Σηματοδότηση», όπως έχουν κάνει ήδη 23 κράτη- μέλη.
Η καταληκτική ημερομηνία παραλαβής των προσφορών του διαγωνισμού του υπ. Μεταφορών για τη διαφημιστική προβολή ήταν στις 10/12/2025, ενώ η ηλεκτρονική αποσφράγιση των φακέλων θα γίνει σήμερα, Τρίτη 16 Δεκεμβρίου.
Καταγγελία ΣΥΡΙΖΑ για τη διαφήμιση... της διάλυσης
Όσο πάντως διαρκεί ο διαγωνισμός, ο βασικός σιδηροδρομικός άξονας της χώρας συνεχίζει να παρουσιάζει εικόνα διάλυσης, με ενδεικτικό ότι στη γραμμή Αθήνα-Θεσσαλονίκη εκτελούνται μόλις 2 δρομολόγια ημερησίως, έναντι 7 δρομολογίων που εκτελούνταν πριν την τραγωδία των Τεμπών.
Ακόμα πιο προβληματικό είναι το γεγονός, όπως σημειώνουν 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ με επικεφαλής τον Αλ. Μεϊκόπουλο που ανέδειξαν το θέμα της καμπάνιας στη Βουλή, ότι δεν υπάρχει καμία πολιτική δέσμευση για ουσιαστική αναβάθμιση του τροχαίου υλικού και κανένα ρεαλιστικά υλοποιήσιμο χρονοδιάγραμμα, τουλάχιστον πριν το 2027.
Και μπορεί, όπως υπογραμμίζουν, «το αρμόδιο Υπουργείο να ανακοίνωσε τον Μάιο του 2025 ότι υπογράφηκε Μνημόνιο Ελλάδας–Ιταλίας για επενδύσεις 360 εκατ. ευρώ για αγορά 23 νέων τρένων, ωστόσο ο ίδιος ο νόμος της κυβέρνησης (Ν. 4953/2022) προβλέπει μόνο μίσθωση 20 τρένων (10 ηλεκτρικών + 10 υδρογονοκίνητων), τα οποία θα αγόραζε το ελληνικό Δημόσιο, με κόστος 86 εκατ. ευρώ για την Hellenic Train. Από το 2022 μέχρι και το 2025 το νομοθετικό πλαίσιο δεν έχει αλλάξει, επομένως η κυβέρνηση με το εν λόγω Μνημόνιο αναιρεί τον ίδιο της τον εαυτό, ενώ η νέα Σύμβαση συνιστά ομολογία αποτυχίας των επιλογών του πρώην Υπουργού κ. Καραμανλή», καταλήγουν.
Το mega ΣΔΙΤ Καραμανλή για τη συντήρηση του δικτύου, επαναφέρει ο Κυρανάκης
Σε μια προφανή αντίδραση στην παρέμβαση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, ο αρμόδιος υπουργός Μεταφορών έσπευσε να ανακοινώσει την ύπαρξη ειδικής πρόβλεψης που επιτρέπει στο ελληνικό Δημόσιο να αποχωρήσει από τη σύμβαση με τη Hellenic Train, εφόσον η εταιρεία δεν προχωρήσει στην προμήθεια νέου στόλου μέχρι το 2027. Τη ρήτρα αυτή γνωστοποίησε για πρώτη φορά ο Κ. Κυρανάκης, μιλώντας στο 2ο Διεθνές Συνέδριο «Redefining the future horizons: Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο».
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά: «Όσον αφορά τα νέα τρένα, στην επαναδιαπραγμάτευση με την Hellenic Train έχει τεθεί ρήτρα, ώστε εάν δεν υλοποιηθεί η δέσμευση για επενδύσεις 300 εκατ. ευρώ σε 23 καινούργια τρένα ως το 2027, τότε το Δημόσιο αποκτά για πρώτη φορά το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση και να τη σπάσει».
Ο υπουργός επανέλαβε επίσης ότι μέχρι το καλοκαίρι του 2026 το σιδηροδρομικό δίκτυο Αθήνας-Θεσσαλονίκης θα λειτουργεί ολοκληρωμένα, με όλα τα συστήματα ασφαλείας σε πλήρη ανάπτυξη, ενώ τον Φεβρουάριο του 2026 αναμένεται να δημοπρατηθεί ο διαγωνισμός για την προμήθεια 15 νέων συρμών του μετρό, επιχειρώντας να χρυσώσει το χάπι για την απίστευτη ταλαιπωρία με τις καθυστερήσεις και τις βλάβες συρμών που βιώνουν οι επιβάτες του μέσου.
Παράλληλα, προχώρησε σε προαναγγελία επαναφοράς του μοντέλου ΣΔΙΤ για τη συντήρηση της σιδηροδρομικής υποδομής, εξηγώντας ότι «στο τέλος της επόμενης χρονιάς θα γίνουν για πρώτη φορά μακροχρόνιες συμβάσεις συντήρησης (service level agreements) για μεγάλα τμήματα του σιδηροδρομικού δικτύου, π.χ. ενιαίο τμήμα το Αθήνα-Θεσσαλονίκη», καθώς «η χώρα μας πρέπει να σταματήσει να λειτουργεί με μπαλώματα».
Ξέχασε εντούτοις να σημειώσει πως το mega project συντήρησης του δικτύου μέσω ΣΔΙΤ ύψους 1,3 δισ. ήταν έμπνευση του Κώστα Καραμανλή από την πρώτη στιγμή της θητείας του, 6 χρόνια πίσω, που όμως δεν προχώρησε (και αυτό) ποτέ...