Ο συγγραφέας Τάσος Παπαναστασίου είναι μάχιμος εκπαιδευτικός που ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Είναι διευθυντής στο Δημοτικό Σχολείο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Μετά τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού έκανε αυτό που όφειλε να πράξει η ερευνητική δημοσιογραφία αλλά δεν το κάνει λόγω διαπλοκής των media με τις ΠΑΕ. Έγραψε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με τίτλο «Κρυφό αίμα» (εκδόσεις Μεταίχμιο) αποδεικνύοντας ότι υπάρχει πολύ χρήμα στον κύκλο της οπαδικής βίας και της ανομίας, ότι ποδοσφαιρικοί σύνδεσμοι, αστυνομία και επιχειρηματίες είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Αναζήτησε το πώς και το γιατί στρατολογούνται οι έφηβοι στα οπαδικά αυτά σχήματα, αναζητώντας το «ανήκειν» και ένα περιεχόμενο ζωής. Αναζήτησε τα οικογενειακά και εκπαιδευτικά αδιέξοδα που οδηγούν τους εφήβους στην αγκαλιά της ανομίας. Δεν αρκέστηκε στην πληροφορία των media αλλά μίλησε με πολλούς που εμπλέκονται στη βία του θανάτου σπάζοντας την ομερτά. Η ΑΥΓΗ της Κυριακής τον συνάντησε στην Αθήνα και συζήτησε μαζί του για τα ευρήματα της έρευνάς του που έγινε αστυνομικό μυθιστόρημα.
Πότε αποφασίσατε να γράψετε το μυθιστόρημα αυτό και πόσο δύσκολη ήταν η πραγματολογική έρευνα, να ανοίξουν στόματα, να σπάσει η σιωπή;
Έναν χρόνο περίπου μετά τη δολοφονία του Άλκη Καμπανού διαπίστωσα πως ένας από τους δώδεκα συλληφθέντες, οι οποίοι έχουν καταδικαστεί πλέον πρωτόδικα σε βαριές ποινές, είναι ένα παιδί που το γνώριζα από μικρό. Αυτό ήταν και το σημείο τομής στη συνείδησή μου. Πώς είναι δυνατόν παιδιά αυτής της ηλικίας να φτάσουν να συγκρουστούν και να χτυπήσουν με τέτοια σκληρότητα και ωμότητα. Για να έχω ένα στέρεο υπόβαθρο στο μυθιστόρημα, μίλησα με ανθρώπους που βρίσκονται στις κερκίδες, με δικηγόρους και νομικούς, με αστυνομικούς, με γονείς παιδιών που έχουν εμπλακεί σε επεισόδια νεανικής και οπαδικής βίας, με ανθρώπους που έχουν αφήσει πλέον τις κερκίδες και τον οπαδισμό. Ήταν ψυχικά φορτισμένη περίοδος. Όμως πρέπει με έμφαση να πω ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι δέχτηκαν να μιλήσουν μαζί μου με χαρά, πιστεύοντας πως όλα αυτά πρέπει να βγουν με κάποιον τρόπο στην επιφάνεια.
«Είναι πολλά τα λεφτά, Άρη...». Οικονομικό το διακύβευμα της οπαδικής βίας;
Είναι και οικονομικό. Οι ΠΑΕ και οι ΚΑΕ είναι εμπορικές εταιρείες που στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων τους κινούνται πάρα πολλοί άνθρωποι και τεράστια χρηματικά ποσά. Πρέπει να έχουν και πιστούς οπαδούς. Στους Συνδέσμους αυτών των οπαδών διακινούνται ναρκωτικά, υπάρχουν οικεία μαγαζιά στα οποία τα μέλη των συνδέσμων εργάζονται, κάποιες καντίνες έξω από τα γήπεδα υπόκεινται σε ένα είδος προστασίας και διακινείται αλκοόλ στις κερκίδες, με το αζημίωτο φυσικά. Όλα αυτά δεν μπορούν να αποδειχτούν γιατί τα καλύπτει η οπαδική ομερτά, αλλά είναι ένα γενναίο χαρτζιλίκι για τα παιδιά που εμπλέκονται στους χώρους του οπαδισμού.
Γιατί οι νέοι εντάσσονται στους Συνδέσμους αυτούς; Αισθάνονται αόρατοι και ξένο σώμα στις οικογένειές τους;
Οι νέοι άνθρωποι στην εφηβεία τους περνούν ένα διάστημα αμφισβήτησης των πάντων. Και των οικογενειών τους. Αν χαθεί η σύνδεση, αν δεν αισθάνονται πως τους καταλαβαίνουν και τους αποδέχονται, ψάχνουν αλλού αναγνώριση και αποδοχή. Οι Σύνδεσμοι των ομάδων το προσφέρουν αυτό. Μία ψευδαίσθηση του «ανήκειν» κάπου όπου είσαι σημαντικός. Αν βγάζεις λίγα λεφτά από αυτό και έχεις εύκολη πρόσβαση σε παράνομες απολαύσεις, τότε πιο εύκολα βρίσκεις καταφύγιο στον Σύνδεσμο.
Ποια είναι η καθημερινότητα των νέων αυτών και σε τι τους εκπαιδεύουν οι σύνδεσμοι;
Η θεοποίηση της ομάδας σε συνδυασμό με την πρόσβαση σε μια κοινότητα με τα ίδια πιστεύω που δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει βία και βίαιο λόγο γεμίζουν την καθημερινότητα των παιδιών αυτών με πάθος και δράση. Και εκεί βρίσκεται η παγίδα. Πολλά από τα παιδιά αυτά εκπαιδεύονται σε πολεμικές τέχνες σε διάφορα γυμναστήρια ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της ομάδας που ανήκουν.
Συλλογικό το τραύμα, συλλογική η αποτυχία να αποτραπεί η οπαδική βία. Το εκπαιδευτικό σύστημα αποτρέπει αυτά τα φαινόμενα;
Το εκπαιδευτικό σύστημα παρακολουθεί αμήχανο τις εξελίξεις. Ιδιαίτερα μετά την εποχή της πανδημίας οι νέοι μας βρίσκονται αντιμέτωποι με τεράστια αδιέξοδα, έχοντας χάσει πολλές από τις κοινωνικές τους δεξιότητες. Η νεανική βία έχει αυξηθεί σε ανησυχητικά μεγάλο βαθμό. Το ίδιο και η αμηχανία των γονέων και των εκπαιδευτικών. Η λύση είναι εύκολη στα χαρτιά, μα δύσκολα εφαρμόσιμη. Γενναίες αποφάσεις από την Πολιτεία για τον ρόλο της εκπαίδευσης, αυστηροποίηση της αντιμετώπισης του στρεβλού οπαδισμού, μετεκπαιδεύσεις εκπαιδευτικών, μέτρα που θα οδηγήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές στην κοινωνία. Δυστυχώς, νομίζω πως τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα.
