Τρεις μήνες μετά τη θεσμοθέτηση της 13ωρης ημερήσιας εργασίας, ένα ακραίο μέτρο που διαλύει εργασιακό και οικογενειακό προγραμματισμό, μεγεθύνοντας και τους κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων (ενώ έχουμε ήδη ρεκόρ με 175 εργάτες νεκρούς), η κυβέρνηση φόρεσε... φιλεργατικό μανδύα.
Επιχαίρει για τη συμφωνία για τις ΣΣΕ με τη ΓΣΕΕ και τις εργοδοτικές οργανώσεις, ενώ έχει καθυστερήσει τουλάχιστον μια διετία για την υιοθέτηση των βασικών αρχών της Κοινοτικής Οδηγίας για «επαρκείς και αξιοπρεπείς μισθούς» με προτεραιότητα την υπογραφή συμβάσεων προκειμένου το ποσοστό να ξεκολλήσει από το 28%, ενώ ο μέσος όρος στην Ε.Ε. ξεπερνάει το 60%.
Η συμφωνία επαναφέρει τυπικά τις ΣΣΕ, όχι όμως και πραγματικά, όπως επιβεβαιώνει η διατήρηση του καθορισμού του κατώτατου μισθού από την κυβέρνηση, ενώ δεν αίρει κρίσιμες απορρυθμιστικές παρεμβάσεις των Μνημονίων αλλά και της ίδιας της κυβέρνησης της Ν.Δ. από το 2019. Μάλιστα, όπως σημειώνει στη συνέντευξή του στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο Διονύσης Τεμπονέρας, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε προχωρήσει το 2018, αμέσως μετά την έξοδο από τα Μνημόνια, σε πιο αποφασιστικά βήματα, με βασικότερο τη μετενέργεια των ΣΣΕ και το δικαίωμα προσφυγής των εργαζομένων στον ΟΜΕΔ (Διαιτησία). Στην πραγματικότητα εξαναγκάζεται να προχωρήσει αφού την υποχρεώνει να το κάνει η σχετική Οδηγία της Ε.Ε.
Πρόκειται ασφαλώς για την Οδηγία (Ε.Ε.) 2022/2041, η οποία προβλέπει ότι «κάθε κράτος-μέλος, στο οποίο το ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 80%, θεσπίζει πλαίσιο με τους αναγκαίους και πρόσφορους όρους για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, είτε με νόμο κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους είτε με συμφωνία με αυτούς».
Μάλιστα, η ίδια Οδηγία της Ε.Ε. ζητά από τα κράτη-μέλη που έχουν κάτω από 80% ποσοστό κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις και την εκπόνηση σχεδίου δράσης «κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους ή σε συμφωνία με αυτούς ή, κατόπιν κοινού αιτήματος των κοινωνικών εταίρων, ως προϊόν συμφωνίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων».
Τι προβλέπει η Συμφωνία
1. Πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι θα προστατεύονται από ΣΣΕ. Σήμερα η επέκταση μιας ΣΣΕ είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος. Με την Κοινωνική Συμφωνία το ποσοστό αυτό μειώνεται από 50% σε 40%. Το ποσοτικό κριτήριο του 40% δεν θα εξετάζεται καθόλου όταν τη ΣΣΕ συνυπογράφουν εθνικοί κοινωνικοί εταίροι. Επίσης, δίνεται δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ επικουρικά (εφόσον προσκληθεί από μέλος της να το κάνει), ώστε να εφαρμόζεται η νέα δυνατότητα της επέκτασης.
2. Πιο εύκολη επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Επίσης, προβλέπεται μετριασμός των κυρώσεων που συνεπάγεται η μη εγγραφή στα μητρώα. Μη αναστολή των δικαιωμάτων που απορρέουν από τη συνδικαλιστική δράση. Η εγγραφή συνδικαλιστικής οργάνωσης απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ και για την προσφυγή στον ΟΜΕΔ.
3. Προστασία των εργαζομένων και μετά τη λήξη των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας.
Όλοι οι όροι μιας ΣΣΕ που αφορούν τους εργαζομένους εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της. Προβλέπεται ότι μετά το τρίμηνο εξακολουθούν να ισχύουν όλοι οι όροι της ΣΣΕ μέχρι τη σύναψη νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας (πλήρης μετενέργεια).
* Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση για τη μερική μετενέργεια που ισχύει από το 2012 (Ν. 4046/2012, ΠΥΣ 6/2012). Επαναφέρεται το προμνημονιακό καθεστώς της πλήρους μετενέργειας, ενώ καλύπτονται από τη ΣΣΕ και όσοι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται κατά την τρίμηνη παράτασή της.
* Επιτάχυνση διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Καλύτερες και ταχύτερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών ΟΜΕΔ, αλλά και κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας του ΟΜΕΔ.
