Στην ανάδοχη κοινοπραξία των ιδιωτικών ΚΤΕΛ, και μάλιστα στην υπηρεσία της ίδιας λεωφορειακής γραμμής που έγινε και το ατύχημα με τους σχεδόν 50 τραυματίες στη Βούλα, ανήκει το αστικό λεωφορείο που ενεπλάκη σε νέο ατύχημα στην Αργυρούπολη την περασμένη Τετάρτη χωρίς, από καθαρή τύχη, να υπάρξουν τραυματίες. Το δεύτερο σοβαρό ατύχημα μέσα σε μόλις πέντε μέρες φέρνει στο προσκήνιο ακόμη πιο εμφατικά την ανεξέλεγκτη λειτουργία των ιδιωτικοποιημένων λεωφορειακών γραμμών και τις εργασιακές συνθήκες των οδηγών όπως αυτές καθορίζονται από τον περίφημο εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας των ΚΤΕΛ, ο οποίος συντάχθηκε κατόπιν νομοθέτησης του πρώην υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχ. Καραμανλή το 2020 καταργώντας τη μέριμνα του Δημοσίου και ρυθμίζοντας τις νέες εργασιακές σχέσεις στα ΚΤΕΛ.
Ο συγκεκριμένος κανονισμός αντικατέστησε τον κανονισμό προσωπικού των ΚΤΕΛ που ήταν σε ισχύ με το Π.Δ. 246/2006, το οποίο καθιστούσε την Πολιτεία ρυθμιστικό παράγοντα της εσωτερικής λειτουργίας, με τους συνδικαλιστές της ΟΣΜΕ να τον θεωρούν «σημείο καμπής», καθώς συντάχθηκε μονομερώς από τις επιχειρήσεις ρυθμίζοντας αυθαίρετα κρίσιμα εργασιακά θέματα και θέματα επιλογής προσωπικού. Αυτό φυσικά έγινε με τις ευλογίες της Ν.Δ., η οποία πέρασε τη συγκεκριμένη διάταξη με τον ίδιο Νόμο 4663/2020, ο οποίος θεσμοθέτησε για πρώτη φορά και την παραχώρηση δημόσιου συγκοινωνιακού έργου στα ΚΤΕΛ.
Συγκεκριμένα, με το άρθρο 33 του ως άνω νόμου η κυβέρνηση έδωσε το δικαίωμα στις επιχειρήσεις των ΚΤΕΛ να εκδώσουν εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας έπειτα από έγκριση της γενικής τους συνέλευσης (sic), ο οποίος ρυθμίζει τα προσόντα πρόσληψης, τους λόγους και τη διαδικασία απόλυσης του προσωπικού, τον χρόνο εργασίας και ανάπαυσης, τη διαδικασία του πειθαρχικού ελέγχου, τα κατεξοχήν θέματα δηλαδή που θα έπρεπε να έχουν περάσει από διαβούλευση με τους εργαζόμενους και έγκριση από το υπουργείο Εργασίας και την Επιθεώρηση Εργασίας. Βασικές συνέπειες είναι δημιουργία γκρίζων ζωνών και η ελαστικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας με τη μη τήρηση των υποχρεωτικών 11 ωρών ανάπαυσης ενός οδηγού μεταξύ 2 εργάσιμων ημερών, τις υπερωρίες και τις διπλοβάρδιες, όπως ακριβώς αποδείχθηκε και με την περίπτωση της οδηγού που ενεπλάκη στο ατύχημα στη Βούλα, με τους εργαζόμενους να αναγκάζονται να προσφύγουν στα δικαστήρια για να βρουν το δίκιο τους.
Σημαντική δικαστική απόφαση έπειτα από προσφυγή εργαζομένων
Μάλιστα, σε πρόσφατη δικαστική απόφαση του 2022 που έχει στη διάθεσή της η ΑΥΓΗ της Κυριακής, έπειτα από προσφυγή εργαζομένων των ΚΤΕΛ Ζακύνθου το Μονομελές Εφετείο Πάτρας επισημαίνει την αυθαιρεσία του νέου κανονισμού λειτουργίας σχολιάζοντας ότι ο Νόμος 4663/2020 «ρητά εξομοιώνει το ρυθμιστικό πλαίσιο των ΚΤΕΛ Α.Ε. με αυτό των άλλων ιδιωτικών μεταφορικών επιχειρήσεων (μη ρύθμιση της εσωτερικής του λειτουργίας από την Πολιτεία όπως με το ως άνω καταργηθέν Π.Δ. 246/2006), χωρίς να εξαιρεί τα ΚΤΕΛ από τις ρυθμίσεις της εργατικής νομοθεσίας και δη τις ανωτέρω του Ν.Δ. 3789/1957» (σ.σ.: διάταγμα που ρυθμίζει τα θέματα των κανονισμών εργασίας, ακόμη και των μονομερών από τους εργοδότες), το οποίο επιβάλλει την «κύρωση των κανονισμών εργασίας ιδιωτικών επιχειρήσεων από τη διοίκηση, αρχικά από τον υπουργό Εργασίας και μετά από τις περιφερειακές διευθύνσεις επιθεώρησης εργασιακών σχέσεων».
Το δικαστήριο προχωρά δε το σκεπτικό του ένα βήμα παραπέρα, κρίνοντας πως ακόμη και με την κύρωση της διοίκησης η έγκριση του νέου εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας των ΚΤΕΛ «συνιστά πράξη διοικητική και όχι νομοθετική και συνεπώς δεν δύναται να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις του κανονισμού έχουν χαρακτήρα κανονιστικό, διότι, σύμφωνα με τους συνταγματικούς κανόνες που αφορούν τη συλλογική αυτονομία, την ελευθερία αναπτύξεως της προσωπικότητας και το κοινωνικό δικαίωμα εργασίας, δεν επιτρέπεται στον εργοδότη να επιβάλλει κανόνες δικαιικού χαρακτήρα χωρίς τη σύμπραξη των εργαζομένων στην επιχείρηση ακόμη κι αν οι κανόνες αυτοί έχουν εγκριθεί με διοικητική πράξη».
Τα παραπάνω είναι εξαιρετικά κρίσιμα για να γίνουν αντιληπτά η γκρίζα ζώνη και το μέγεθος των ανεξέλεγκτων συνθηκών οι οποίες επικρατούν στις ιδιωτικοποιημένες γραμμές του ΟΑΣΑ, που οδηγούν τους εργαζόμενους στην εξάντληση και στα απανωτά «λάθη» έπειτα από συνεχείς υπερωρίες ή 16ωρες βάρδιες χωρίς να παρεμβαίνει κανείς. Τη στιγμή μάλιστα που οι ιδιώτες των ΚΤΕΛ και τουριστικών επιχειρήσεων της κοινοπραξίας, με βάση τη σύμβαση που υπέγραψαν πέρσι το καλοκαίρι για τη λειτουργία 63 γραμμών στην Ανατολική και στη Δυτική Αττική για 8 χρόνια, θα αποζημιωθούν από το Δημόσιο με το αστρονομικό ποσό των 385,5 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ) εκτός των εκατοντάδων εκατομμυρίων που έχουν εισπράξει ήδη από τις περίφημες απευθείας αναθέσεις Καραμανλή από το 2020, οπότε και ξεκίνησε η παραχώρηση γραμμών του ΟΑΣΑ.
Ο ΟΑΣΑ απειλεί με ποινικές ρήτρες κατόπιν εορτής
Από την πλευρά του ο ΟΑΣΑ, μετά την κατακραυγή με τους 50 τραυματίες αλλά και το δεύτερο συνεχόμενο ατύχημα στη γραμμή 122 Σαρωνίδα-Σταθμός Αργυρούπολης, αναγκάστηκε να εκδώσει την περασμένη Πέμπτη ανακοίνωση κατόπιν εορτής, χωρίς μάλιστα να αναφέρει τίποτα για το θέμα της απουσίας προληπτικών ελεγκτικών μηχανισμών και δικλείδων ασφαλείας στις 63 γραμμές. Στην ανακοίνωση αναφέρει ότι «αναζητά από την ανάδοχο κοινοπραξία την παροχή εξηγήσεων για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τα περιστατικά αυτά έλαβαν χώρα», ενώ «παράλληλα, εν όψει της διερεύνησης του ΟΑΣΑ και των ανακριτικών Αρχών, που έχουν ήδη επιληφθεί, ο οργανισμός έχει εκκινήσει τη διαδικασία επιβολής ποινικών ρητρών όπως αυτές προβλέπονται στη σχετική σύμβαση και στη νομοθεσία δημοσίων συμβάσεων».
