Σοβαρές καταγγελίες για εντατικοποίηση της εργασίας και παντελή απουσία ελέγχου στις λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΑ που διαχειρίζονται οι ιδιώτες των ΚΤΕΛ έρχονται στο φως της δημοσιότητας μετά το σοβαρό ατύχημα της περασμένης Παρασκευής με τα δύο λεωφορεία στη Βούλα, που προκάλεσε τον τραυματισμό 47 επιβατών.
Το ατύχημα προκλήθηκε όταν ένα λεωφορείο που εκτελούσε το δρομολόγιο 122 Σταθμός Αργυρόπουλης-Σαρωνίδα καρφώθηκε πίσω από λεωφορείο που εκτελούσε το ίδιο δρομολόγιο και ήταν σταθμευμένο στην Α΄ Πλαζ Βούλας. Πρόκειται για μία από τις 63 γραμμές στην Ανατολική και Δυτική Αττική, η λειτουργία των οποίων έχει παραχωρηθεί για οκτώ χρόνια σε κοινοπραξία αστικών ΚΤΕΛ και τουριστικών επιχειρήσεων μετά από διαγωνισμό που ολοκληρώθηκε πέρυσι το καλοκαίρι έναντι αντιτίμου 385,5 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ), με το οποίο θα αποζημιώνονται από το Δημόσιο οι ιδιώτες. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν τα ΚΤΕΛ Αργολίδας, Θηβών, Κορίνθου, Μαγνησίας, Σαλαμίνας και Χανίων-Ρεθύμνου, όπως και οι τουριστικές επιχειρήσεις Αφοί Μαρούλη και Panolympia (Smile Acadimos).
Μέχρι και σήμερα πλήθος περιστατικών εντατικοποίησης και παράνομης υπερωριακής απασχόλησης έχουν καταγγελθεί από τους συνδικαλιστές της Ομοσπονδίας Συνδικάτων Μεταφορών Ελλάδας (ΟΣΜΕ), με τον πρόεδρο της τελευταίας Θεμιστοκλή Αμπλά να καταγγέλλει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής κρεσέντο παραβατικότητας αυτών των επιχειρήσεων που διαχειρίζονται τις δημόσιες γραμμές. «Οι διπλοβάρδιες των εργαζόμενων οδηγών είναι καθημερινό φαινόμενο», λέει κατηγορηματικά ο κ. Αμπλάς, «χωρίς να τηρείται το 11ωρο ανάπαυσης μέσα στο 24ωρο. Την ίδια στιγμή, έχουμε στα χέρια μας δικαστικές αποφάσεις για παράνομη υπερωριακή απασχόληση αλλά και ανάθεση καθηκόντων τα οποία δεν έχουν καμία συνάφεια με τα καθήκοντα του οδηγού, όπως καθαριότητα των λεωφορείων και εφοδιασμός με καύσιμα». Θύμα αυτών των συνθηκών φέρεται πως έπεσε και η οδηγός του λεωφορείου που προκάλεσε το ατύχημα στη Βούλα, με τους συνδικαλιστές να καλούν τις αρμόδιες υπηρεσίες να ελέγξουν άμεσα «πόσες ώρες έχει αναπαυθεί την προηγούμενη μέρα, πόσες ώρες δούλευε την Πέμπτη και πόσες τη μέρα του ατυχήματος, και αν έχει πάρει ρεπό όλο αυτό το διάστημα».
Ακόμη εκτός τηλεματικής ο ΟΑΣΑ 5 χρόνια μετά
Δεν πρόκειται, όμως, για τη μοναδική ανέλεγκτη συνθήκη λειτουργίας των ιδιωτικοποιημένων γραμμών. Ως γνωστόν, οι εταιρείες των ΚΤΕΛ ανέλαβαν πρώτη φορά δημόσιο συγκοινωνιακό έργο το 2020, με την περίφημη σύμβαση με απευθείας ανάθεση του Κ. Αχ. Καραμανλή την περίοδο του κορωνοϊού, με την υποχρέωση να εντάξουν τα οχήματά τους στο σύστημα της τηλεματικής του ΟΑΣΑ προκειμένου να ελέγχονται για το πόσα δρομολόγια εκτελούν. Αυτό φυσικά δεν συνέβη ποτέ, ακόμη και μετά τον σάλο που προκλήθηκε από τις αμφιλεγόμενες παρατάσεις που έδωσε το υπουργείο Μεταφορών (τις οποίες είχε μπλοκάρει προσωρινά το Ελεγκτικό Συνέδριο), μέχρι να υπογραφεί η τελική οριστική σύμβαση το 2024, η οποία πάλι προβλέπει την ενσωμάτωση στην τηλεματική. «Εντούτοις, πέντε χρόνια μετά όχι μόνο δεν έχει γίνει η ενσωμάτωση, με βάση την οποία ο ΟΑΣΑ θα έπρεπε να ελέγχει, όπως προβλέπει η σύμβαση, την εκτέλεση των δρομολογίων προκειμένου να αποζημιώνει την κοινοπραξία, αλλά οι ιδιώτες ανέπτυξαν το δικό τους ανεξέλεγκτο σύστημα» περιγράφει με αγανάκτηση ο συνδικαλιστής της Ο.ΣΥ. Ηλίας Γκιουλάκης.
Νέα παραχώρηση 500 εκατ. ευρώ προωθεί ο ΟΑΣΑ
Και σαν μην έφταναν όλα αυτά, κατά διαβολική σύμπτωση λίγες μέρες πριν από το ατύχημα, στις 30.6, έληξε η προθεσμία δημόσιας διαβούλευσης για τον νέο, δεύτερο, διαγωνισμό για την παραχώρηση λεωφορειακών γραμμών σε ιδιώτες που προωθεί ο ΟΑΣΑ, χωρίς μάλιστα να αναφέρει καν ποιες θα είναι οι γραμμές αυτές! Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην περιγραφή του φυσικού αντικειμένου του επικείμενου διαγωνισμού, «οι προς ανάθεση υπηρεσίες θα παρασχεθούν εντός της Περιφέρειας Αττικής και θα απαιτηθούν να δρομολογηθούν έως 200 οχήματα (12 μέτρων και 18 μέτρων) σε λεωφορειακές γραμμές που θα υποδειχθούν από τον ΟΑΣΑ». Το σύνολο των οχηματοχιλιομέτρων «που θα εκτελούνται ετησίως θα ανέρχεται έως 20.000.000», ενώ «η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 10 έτη από την ημερομηνία έναρξης παροχής υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών όπως θα καθοριστεί στη διακήρυξη».
Ο ΟΑΣΑ έχει προεκτιμήσει την αμοιβή με βάση το Μέγιστο Μοναδιαίο Κόστος εκτέλεσης υπηρεσιών (ΜΜΚ), το οποίο ανέρχεται στα 2,37 ευρώ ανά οχηματοχιλιόμετρο, κοινώς θα αποζημιώνει τους αναδόχους ιδιώτες με 47,4 εκατ. ευρώ κατ’ έτος και συνολικά με σχεδόν 500 εκατ. ευρώ τη δεκαετία.
Λεωφορεία χωρίς οδηγούς
Η αποκαρδιωτική εικόνα συμπληρώνεται με την καθημερινή ταλαιπωρία που βιώνουν οι χρήστες όλων των λεωφορείων της Ο.ΣΥ. (και πέρα από το θερινό πρόγραμμα που έχει τεθεί τώρα σε εφαρμογή) εξαιτίας των μεγάλων καθυστερήσεων στα δρομολόγια, καθώς, όπως είχε παραδεχθεί στο παρελθόν και ο πρώην υπουργός Μεταφορών Χρ. Σταϊκούρας, τα νέα λεωφορεία που τίθενται στην κυκλοφορία δεν αυξάνουν τον στόλο, αλλά αντικαθιστούν τα πολύ παλαιά οχήματα που πρέπει να βγουν εκτός λειτουργίας.
Επιβαρυντική συνθήκη συνιστά και το τεράστιο κυκλοφοριακό πρόβλημα καθημερινά σε όλη πλέον την Αθήνα, και όχι μόνο αυστηρά στο κέντρο, που προκαλεί πρόσθετες καθυστερήσεις στα δρομολόγια, με συνέπεια ειδικά οι επιβάτες που περιμένουν στις στάσεις να ψήνονται στην κυριολεξία, κοιτώντας με απόγνωση τα λεπτά των καθυστερήσεων να περνούν στους ηλεκτρονικούς πίνακες της τηλεματικής. Στο ίδιο αποτέλεσμα συντείνουν και οι ελλείψεις οδηγών, πρόβλημα που οξύνεται από το γνωστό θέμα των αποσπάσεων σε άλλες θέσεις γραφείων, υπουργείων κ.λπ., με συνέπεια ακόμη και τα λιγοστά οχήματα να μην έχουν προσωπικό κάποιες συγκεκριμένες ώρες της μέρας. Ο κλιματισμός φυσικά (και) στον στόλο των λεωφορείων νοσεί, καθώς το ένα τρίτο αυτών δεν διαθέτει λειτουργικό air condition λόγω παλαιότητας των οχημάτων και ελλιπούς συντήρησης.
