Το 2019 βρέθηκε στη Γαύδο για διακοπές. Η απλότητα και η μοναξιά που μπορούσε να προσφέρει το νησί ειδικά τους μήνες μετά το καλοκαίρι τον έκαναν να θέλει να μείνει πολύ περισσότερο. Μια φίλη τού πρόσφερε χώρο. Μένει σε τροχόσπιτο στο χωράφι της. Δεν είναι ο μόνος. Είναι τουλάχιστον δέκα άνθρωποι ακόμη που πήραν την ίδια απόφαση, κυρίως όσοι ήθελαν να εγκαταλείψουν τη ζωή στις μεγαλουπόλεις Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ο ίδιος ο Μιχάλης Χρυσάνθου, 39 χρόνων, άφησε πίσω του την Κοζάνη. Του ήταν οικεία η ζωή σε νησί, καθώς δούλευε επί χρόνια σεζόν. Αυτή τη φορά, ωστόσο, δεν θέλησε να πάρει το βαπόρι της επιστροφής. Τα προβλήματα της ζωής σε ένα νησί είναι γνωστά και σε αρκετές περιπτώσεις κοινά. Στη Γαύδο, όμως, η κλίμακα δυσκολίας ανεβαίνει λόγω της μακρινής τοποθεσίας της και του μικρού αριθμού των σπιτιών. «Η σεζόν κρατά μόλις δύο μήνες. Τους υπόλοιπους μπορείς να κάνεις μόνο ορισμένα μεροκάματα, δεν είναι κάτι στάνταρ». Σε ό,τι αφορά τη διαμονή, ο τρόπος ζωής τον χειμώνα τείνει να προσιδιάζει μ’ εκείνον του καλοκαιριού, καθώς δεν υπάρχουν επιλογές προς ενοικίαση, οπότε οι άνθρωποι που θέλουν να ζήσουν σε αυτή στρέφονται σε επιλογές παραθερισμού όπως το τροχόσπιτο.
«Τα χρωστάω όλα στο μίνι μάρκετ»
Το όνομα του Μ. Χρυσάνθου έγινε ευρύτερα γνωστό τις τελευταίες ώρες γιατί αποφάσισε να ξεκινήσει απεργία πείνας το πρωί της Πέμπτης 5 Ιουνίου έξω από τα γραφεία του δημαρχείου στο Καστρί. Ο λόγος που κατέφυγε στο ύστατο μέσο διεκδίκησης είναι γιατί ο δήμος έπαψε να τον αναγνωρίζει ως μόνιμο κάτοικο. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε μέχρι το 2024, σταμάτησε να του χορηγεί τη σχετική βεβαίωση, με αποτέλεσμα να μην δικαιούται πλέον τις απαραίτητες οικονομικές ενισχύσεις για την επιβίωσή του: το Κοινωνικό Επίδομα Αλληλεγγύης (250 ευρώ) και την εφάπαξ ενίσχυση των κατοίκων σε ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές (450 ευρώ), η οποία δίνεται κάθε Οκτώβριο. «Δύο μήνες τώρα είμαι με μηδενικό εισόδημα. Τα χρωστάω όλα στο μίνι μάρκετ» λέει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Προσθέτει, επίσης, ότι δεν διαθέτει λογαριασμό ΔΕΚΟ, ο οποίος θα ήταν αρκετός να αποδείξει ότι μένει στο νησί, γιατί παίρνει ενέργεια από φωτοβολταϊκά.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει στην εφημερίδα η δήμαρχος Γαύδου Λίλιαν Στεφανάκη, αυτή η αλλαγή υπήρξε γιατί ο Μ. Χρυσάνθου έπαψε να είναι στην πραγματικότητα μόνιμος κάτοικος του νησιού. Προς επίρρωση του ισχυρισμού της, πρόσθεσε ότι το τροχόσπιτο στο οποίο κατοικεί είναι δίπλα στο δικό της σπίτι, οπότε έχει άμεση εικόνα της κατάστασης.
«Το πού μένω δεν με κάνει κάτοικο β΄ κατηγορίας»
Από την πλευρά του, ο κ. Χρυσάνθου αναφέρει ότι στην πραγματικότητα όλο το ζήτημα ξεκινάει «από το γεγονός ότι η δήμαρχος θέλει να αλλάξει το ύφος του τουρισμού στο νησί». «Θέλει να διώξει τους campers. Είμαι ένας από αυτούς. Camper ήμουν όταν είχα έρθει. Το νησί δεν έχει ένα σπίτι άμα θες να βρεις να νοικιάσεις. Ούτε επιδοτούμενα. Να έρθεις να κάτσεις κανονικά όπως πρέπει δεν γίνεται αυτό. Δεν υπάρχει δυνατότητα, δεν υπάρχουν τα σπίτια. Το ότι μένω σε τροχόσπιτο δεν με κάνει κάτοικο δεύτερης κατηγορίας. Και τα δικαιώματά μου δεν θα έπρεπε να κρίνονται από αυτό». Σε ό,τι αφορά τον ισχυρισμό ότι έχει φύγει από το νησί, ο ίδιος εξηγεί ότι ενδεχομένως να έχει δημιουργηθεί διαφορετική εντύπωση γιατί «όταν δεν δουλεύω, κάνω τουρισμό στο νησί, χωρίς όμως να φεύγω από αυτό». Πράγματι, αυτή η διάσταση φαίνεται να ταυτίζεται έως έναν βαθμό και με την απάντηση της δημάρχου στον Μ. Χρυσάνθου, η οποία τόνιζε στην επιστολή ότι η «σκηνή» σε αρχαιολογικό χώρο δεν μπορεί να θεωρηθεί κατοικία, με τον ίδιο να ανταπαντά ότι δεν προσβάλλει κάποιο μνημείο, αλλά ότι ο τόπος που συχνάζει είναι η παραλία. Πιο ενδιαφέρουσα είναι η αντίφαση που παρατηρείται σε σχέση με το τροχόσπιτο. Η δήμαρχος χρησιμοποιεί ως επιχείρημα ότι ο Μ. Χρυσάνθου έχει αφήσει το τροχόσπιτο από το 2023, ωστόσο του παρείχε βεβαίωση μόνιμης κατοικίας και όλο το 2024.
Σε κάθε περίπτωση, η βούληση ενός ανθρώπου να ζήσει μόνιμα στην επαρχία έχει εξελιχθεί σε οδύσσεια. Αντί να δίνονται κίνητρα για την αναζωογόνηση της υπαίθρου, εξωθούνται κι εκείνοι που την επιλέγουν να επιστρέψουν σε μια πιο ασφαλή επιλογή, καθώς στερούνται κι ένα ελάχιστο εισόδημα.
«Μεταδημοτεύσεις μόνο αν εξυπηρετείται το συμφέρον»
Η παταγώδης αποτυχία της κυβέρνησης στο ζήτημα υπογραμμίζεται με τον πιο εμφατικό τρόπο όταν για να μείνει κάποιος εκτός μεγαλούπολης πρέπει να κάνει απεργία πείνας. «Αν δεν δικαιωθώ, δεν θα φύγω από εδώ. Θέλω να ζήσω στη Γαύδο και πρέπει να έχω τα δικαιώματά μου» λέει ο Μ. Χρυσάνθου, ο οποίος ζητά να γίνει δεκτό κανονικά και το αίτημα μεταδημότευσης. «Θα έπρεπε να έχω δικαίωμα ψήφου μετά από τόσα χρόνια. Το ένα άτομο μπορεί να φαίνεται πολύ λίγο, αλλά όταν είναι ένα τόσο μικρό νησί με τόσο λίγους κατοίκους (σ.σ.: 208 οι επίσημα καταγεγραμμένοι) το ένα άτομο είναι πολύ». Κι όπως καταγγέλλει, «στις τελευταίες δημοτικές εκλογές έγιναν πολλές μεταδημοτεύσεις ανθρώπων που εξυπηρετούν τα συμφέροντά της και δεν ζουν καν στο νησί».
Σ’ αυτό που φαίνεται να συμφωνούν οι δύο πλευρές είναι ότι χρειάζεται να συσταθεί στο νησί κοινωνική υπηρεσία. «Να υπάρχει κοινωνικός λειτουργός που θα έρχεται σε επαφή με την τοπική κοινωνία και θα ταυτοποιεί τις ανάγκες της χωρίς να χρειάζεται να εμπλακεί ο δήμος» λέει ο Μ. Χρυσάνθου. Για την ώρα ακόμη και το δημαρχείο έχει ως βασική έδρα του τα Χανιά. «Εγώ από το νησί δεν έχω φύγει και μέχρι και υπογραφές έχω αρχίσει να μαζεύω για να το αποδείξω. Η δήμαρχος είναι εκείνη που δεν μένει στο νησί και έρχεται για μόλις δύο μήνες».
Τη στιγμή που η δήμαρχος δηλώνει ανυποχώρητη, τονίζοντας ότι υπάρχει πάντα η οδός της Δικαιοσύνης για να επιλυθεί η υπόθεση, ο ίδιος δεν πτοείται και εξηγεί γιατί θέλει τόσο πολύ να δικαιωθεί: «Τη διαλέξαμε την απλότητα. Να μην θες τίποτα παραπάνω. Παρά μόνο την ησυχία. Η ζωή μπαίνει σε έναν άλλο ρυθμό εδώ πέρα. Την αγαπάμε τη φύση, αγαπάμε τις παραλίες. Γι’ αυτό και κάνουμε ό,τι περνάει απ’ το χέρι μας ώστε να μείνει ο τόπος όπως τον γνωρίσαμε και μας έκανε να θέλουμε να μείνουμε για πάντα εδώ».
