O Παλαιστίνιος γιατρός Ιζελντίν Αμπουλάς ζει και εργάζεται την τελευταία δεκαετία στον Καναδά μαζί με τα πέντε από τα οχτώ παιδιά του. Οι Ισραηλινοί στις 16 Ιανουαρίου του 2009 δολοφόνησαν τις τρεις κόρες του, την Μπεσάν, τη Μαγιάρ και την Αγιά, και την ανιψιά του Νουρ. Τι κι αν ήταν ο πρώτος Παλαιστίνιος που έκανε την ειδικότητά του, αυτή της γυναικολογίας, σε νοσοκομείο του Ισραήλ, τι κι αν έδωσε ζωή σε νεογέννητα από το Ισραήλ, το ίδιο κράτος δεν δίστασε να δολοφονήσει τέσσερα μέλη της οικογένειάς του. Πώς κατόρθωσε τον πόνο της απώλειας να τον μετατρέψει σε αγώνα, σε θεραπεία του διαγενεακού τραύματος των Παλαιστινίων και όχι σε μίσος; Πώς το παιδί του προσφυγικού καταυλισμού στην Τζαμαλίγια έγινε πανεπιστημιακός γιατρός στον Καναδά, μετατρέποντας το αδύνατο σε δυνατό; Πώς ακούει τα προσβλητικά επιχειρηματικά σχέδια του Αμερικανού Προέδρου για τη Γάζα και πώς βιώνει τη συνεχιζόμενη εθνοκάθαρση από το Ισραήλ; Τον ανταμώσαμε στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, στην προβολή του ντοκιμαντέρ «I shall not hate» -που είναι η ζωή του-, το οποίο βραβεύτηκε στο Beyond Borders - Διεθνές Φεστιβάλ Καστελόριζου, και ο λόγος του ήταν χειμαρρώδης. Η παράκλησή του; Να δούμε τους Παλαιστίνιους ως ανθρώπινα όντα!
Το Ισραήλ συνεχίζει τη δολοφονική επίθεση στη Γάζα. Πώς μπορείτε να μην μισείτε τους δολοφόνους;
Η ισραηλινή ηγεσία δεν πίστεψε στην εκεχειρία. Στη Γάζα περισσότεροι από 150 Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους στο δίμηνο αυτό. Επιβλήθηκε ακόμη και κλείσιμο των συνόρων και απαγόρευση εισόδου ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Η πρόθεση της ηγεσίας του Ισραήλ είναι να συνεχίσει τις φονικές επιθέσεις, τις δολοφονίες, τις καταστροφές, τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση. Βλέπω αδικία, αδιαφορία και συνενοχή. Μισώ τη σιωπή του κόσμου που παρακολουθεί τη γενοκτονία και δεν αντιδρά. Μισώ τον πόλεμο που μπορούμε να τον αποτρέψουμε. Δεν αρκεί να καταγράφουμε απλώς τον πόλεμο. Η ερώτηση που πρέπει να θέσουμε είναι: «Πού είναι η εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, η δημοκρατία και ο πολιτισμός για τον οποίο μιλάμε;». Είμαι εδώ για να υπερασπιστώ και να αποκαλύψω αυτές τις φρικαλεότητες και να δείξω πώς μπορούμε να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους ανθρώπους.
Η ηγεσία του Ισραήλ, με την υποστήριξη της αμερικανικής κυβέρνησης, έχει επιλέξει το μονοπάτι της βίας, της καταστροφής και της συστηματικής εξάλειψης των Παλαιστινίων. Αυτό δεν είναι απλώς πόλεμος, είναι γενοκτονία, εθνοκάθαρση και προδοσία των αρχών της δικαιοσύνης και της ανθρωπιάς που λέμε ότι αγαπάμε. Αυτό που με πονάει περισσότερο δεν είναι ο τρόμος από αυτά που συμβαίνουν, αλλά η εκκωφαντική σιωπή αυτών που θα μπορούσαν να το σταματήσουν. Ο κόσμος παρακολουθεί παθητικός και αδιάφορος, ενώ η αδικία εκτυλίσσεται μπροστά του. Πού είναι η οργή; Πού είναι η δράση; Νιώθω την προδοσία όχι μόνο από αυτούς που κατέχουν την εξουσία, αλλά και από έναν κόσμο που στέκεται παρατηρώντας, καταγράφοντας, αλλά μένει άπραγος. Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα, είναι συνενοχή. Ο πόλεμος και η βία φέρνουν μόνο περισσότερο αίμα, μίσος, τραύματα, διχασμό και, το σημαντικότερο, ενισχύουν τον εξτρεμισμό, καθιστώντας την ειρήνη πιο μακρινή από ποτέ. Η πορεία προς την ειρήνη απαιτεί δέσμευση στη δικαιοσύνη και λογοδοσία. Χωρίς λογοδοσία, οι κύκλοι της βίας και της ατιμωρησίας θα συνεχιστούν και η υπόσχεση του «Ποτέ ξανά» θα παραμείνει ανεκπλήρωτη.
Ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος οραματίζεται με κυνισμό τουριστικά θέρετρα και έργα real estate στη Γάζα, απομακρύνοντας και το δικό σας όνειρο για επαναπατρισμό.
Ως Παλαιστίνιος γιατρός, και όχι ως πρόσφυγας, που προσελήφθη από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, φέρω την Παλαιστίνη στην καρδιά, στην ψυχή, στο μυαλό και στο αίμα μου. Είναι κομμάτι της ύπαρξής μου, ένα κληροδότημα που περνάω στα παιδιά και στα εγγόνια μου. Η Παλαιστίνη δεν είναι προς πώληση και κανείς δεν μπορεί να συζητά για το τίμημά της. Η ιδέα ότι η Γάζα ή οποιοδήποτε άλλο μέρος της Παλαιστίνης μπορεί να μετατραπεί σε real estate project ή τουριστικό θέρετρο δεν είναι μόνο βαθιά προσβλητική, αλλά και μια τραγική υπενθύμιση του κυνισμού που διαπερνά την παγκόσμια πολιτική. Οι πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ αποκαλύπτουν μια νοοτροπία που βλέπει τη Γάζα ως εμπόρευμα, αγνοώντας τον πόνο και τον αγώνα των κατοίκων της.
Για τους Παλαιστίνιους, η πατρίδα μας δεν είναι απλώς ένα κομμάτι γης, είναι η ταυτότητά μας, οι ιστορίες των προγόνων μας, οι ελιές που φυτέψαμε, οι δρόμοι που περπατήσαμε και τα όνειρά μας για ελευθερία και αξιοπρέπεια. Καμία εξουσία και κανένα χρήμα δεν μπορεί να διαγράψουν αυτόν τον δεσμό. Όπως είπε ο Μαχμούντ Νταρουίς, «έχουμε σε αυτή τη γη ό,τι κάνει τη ζωή να αξίζει». Η Παλαιστίνη είναι η ζωή μας, και αξίζει να αγωνιστούμε γι’ αυτήν.
Οι Ισραηλινοί δολοφόνησαν τρία από τα παιδιά σας και την ανιψιά σας. Πόσο εύκολο είναι να μιλάτε για συγχώρεση, αντί για εκδίκηση και μίσος;
Η δολοφονία των τριών παιδιών μου και της ανιψιάς μου είναι ένας πόνος που κανένας γονιός δεν θα έπρεπε να βιώσει. Η συγχώρεση δεν είναι παθητική πράξη, ούτε σημαίνει λήθη ή ανοχή στο έγκλημα. Είναι η απόφαση να μην επιτρέψω στον πόνο να με καταστρέψει. Δεν συγχωρώ για να δώσω χάρη σ’ εκείνους που δολοφόνησαν τα παιδιά μου, αλλά για να μην αφήσω το μίσος να κυριεύσει τη ζωή μου.
Η συγχώρεση απαιτεί δικαιοσύνη και λογοδοσία. Χωρίς αυτά, η συγχώρεση γίνεται μια κενή χειρονομία που επιτρέπει στους δράστες να ξεφύγουν. Όπως είπε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζ.: «Η απόλυτη αξία ενός ανθρώπου φαίνεται στις στιγμές της πρόκλησης και της αντιπαράθεσης». Επιλέγοντας τη συγχώρεση, στέκομαι υπέρ της δικαιοσύνης, της αξιοπρέπειας και της ειρήνης. Το μίσος δεν είναι έμφυτο. Καλλιεργείται, επιβάλλεται, κατασκευάζεται. Προέρχεται από την έκθεση σε συστηματικές αδικίες: ρατσισμό, διακρίσεις, καταπίεση, κατοχή, βία, φόβο και παραβίαση της αξιοπρέπειας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η κόρη μου Μπεσάν είχε πει: «Η βία δεν αντιμετωπίζεται με βία». Συμφωνώ. Το μίσος είναι δηλητήριο, μια φωτιά που καταστρέφει τα πάντα.
Πώς το παιδί ενός προσφυγικού καταυλισμού κατόρθωσε να κάνει το αδύνατο δυνατό και να γίνει πανεπιστημιακός γιατρός;
Μεγάλωσα μέσα στη φτώχεια, σε έναν καταυλισμό προσφύγων, χωρίς να γνωρίσω την παιδική ανεμελιά. Έμαθα από νωρίς ότι η ζωή δεν καθορίζεται από τις συνθήκες στις οποίες γεννιόμαστε, αλλά από τις επιλογές που κάνουμε, τις πράξεις μας και τους γονείς μας, που, αν και έχασαν τα πάντα οι δικοί μου, αφιερώθηκαν στην εκπαίδευση των παιδιών τους. Καθένας μπορεί να σκοτώσει, να καταπιέσει, να καταλάβει έναν τόπο, αλλά κανείς δεν μπορεί να μας αποτρέψει από το να ονειρευόμαστε ή να μας αφαιρέσει την εκπαίδευση από το μυαλό μας. Η ζωή είναι αυτό που δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι - πάντα ήταν και πάντα θα είναι. Ό,τι ονειρεύτηκα και σχεδίασα στη ζωή μου το πέτυχα. Η μόνη πραγματική αδυναμία, όπως τη βλέπω εγώ, είναι να επιστρέψουν στη ζωή οι κόρες μου και η ανιψιά μου. Κι όμως, καταφέραμε να δημιουργήσουμε ζωή μέσα από τον θάνατο και να σκορπίσουμε ελπίδα μέσα από τον πόνο και τα δεινά. Είμαστε σαν τον φοίνικα που αναγεννιέται από τις στάχτες του, τα ερείπια, την καταστροφή, τις δολοφονίες και την πείνα.
Βιώσατε ρατσισμό από Ισραηλινούς γονείς, ακόμα και όταν φροντίζατε τα παιδιά τους;
Αν ένας γονέας υπήρξε ρατσιστής, αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι είναι ρατσιστές. Αυτές οι εμπειρίες ήταν επώδυνες, αλλά δεν με αποθάρρυναν από την αποστολή μου… Κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει το κλάμα ενός νεογέννητου Παλαιστίνιου, Ισραηλινού, Έλληνα, Αμερικανού ή Καναδού. Είναι το κλάμα της ελπίδας και της ζωής. Μέσα στους τοίχους ενός νοσοκομείου όλοι είναι ίσοι, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας ή εθνικότητας.
«Οι Παλαιστίνιοι ζουν και αναπνέουν, αλλά είναι σαν να περπατούν νεκροί· το διαγενεακό τραύμα συνεχίζεται» αναφέρεται στο ντοκιμαντέρ. Υπάρχει θεραπεία;
Είναι ένα συνεχές, επίμονο και σωρευτικό τραύμα, το οποίο επιδεινώνεται από τον συνεχιζόμενο εκτοπισμό, την κατοχή και τη βία και διαιωνίζεται από τη σιωπή, την προκατάληψη, την αδιαφορία και τη συνενοχή ισχυρών κρατών και της διεθνούς κοινότητας. Για να θεραπευθούν οι πληγές του παλαιστινιακού λαού, ο κόσμος πρέπει να προχωρήσει πέρα από τη ρητορική και να αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις που να επιδιώκουν: την εξάλειψη των προκαταλήψεων, των δύο μέτρων και δύο σταθμών, της αδιαφορίας, της σιωπής και της συνενοχής, την εφαρμογή διεθνών αποφάσεων και την απόδοση ευθυνών στους παραβάτες. Είναι συνένοχες οι ΗΠΑ και πολλές δυτικές χώρες. Ζητάμε την αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους, την άρση της κατοχής και του καθεστώτος ατιμωρησίας και της άνευ όρων υποστήριξης προς την κατοχή. Ζητάμε τη θέσπιση ενός ενιαίου προτύπου δικαιοσύνης. Κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου. Όπως είπε Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζ.: «Η αδικία οπουδήποτε αποτελεί απειλή για τη δικαιοσύνη παντού». Αιμορραγούμε όλοι το ίδιο χρώμα ή όχι;
«Εχασα την πίστη μου στην ανθρωπότητα όταν δολοφονήθηκαν οι κόρες μου» έχετε πει. Πότε και πώς ανακτήσατε την εμπιστοσύνη σας στους ανθρώπους;
Ανακτώ την πίστη μου στους ανθρώπους καθημερινά, μέσα από όσους συναντώ και βλέπω να διαδηλώνουν, να διαμαρτύρονται, να μιλούν ανοιχτά για αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό και να απαιτούν τον τερματισμό του πολέμου, τη διακοπή της γενοκτονίας και της εθνοκάθαρσης και το τέλος της κατοχής.
Πώς φροντίζετε για τη μνήμη των δολοφονημένων παιδιών σας;
Οι κόρες μου, η ανιψιά μου και τα περισσότερα από 70 μέλη της οικογένειάς μου που δολοφονήθηκαν από τις 7 Οκτωβρίου δεν θα πεθάνουν ποτέ στη μνήμη μας. Ίδρυσα το Daughters for Life Foundation στη μνήμη τους, για την εκπαίδευση κοριτσιών και νέων γυναικών. Αν η πολιτική διχάζει, το Daughters for Life ενώνει και εξισώνει τους ανθρώπους. Δεν θα τις ξεχάσω ποτέ και δεν θα τις εγκαταλείψω ποτέ. Αν δεν το καταφέρω εγώ, θα περάσω τη σκυτάλη στα παιδιά μου. Με νομικά, πολιτισμένα, ηθικά και ανθρώπινα μέσα, με θάρρος. Και οι Εβραίοι πέτυχαν δικαιοσύνη μετά το Ολοκαύτωμα... Αν λάμβανα αποζημίωση για τη δολοφονία των θυγατέρων μου, θα τη χρησιμοποιούσα για να χρηματοδοτήσω την εκπαίδευση κοριτσιών, είτε Παλαιστίνιων είτε Ισραηλινών. Αν η πολιτική διχάζει, το Daughters for Life ενώνει. Απευθύνω έκκληση στα ελληνικά πανεπιστήμια, στην κυβέρνηση και στο κοινό να στηρίξουν το Daughters for Life (www.daughtersforlife.com).
Λέω, λοιπόν, στους Έλληνες: Μην υποτιμάτε τη δύναμη των πράξεών σας. Δείτε μας ως ανθρώπινα όντα, όχι ως πολιτικά πιόνια ή αφηρημένες έννοιες. Αναγνωρίστε την ανθρωπιά μας, τα όνειρά μας και το δικαίωμά μας να ζούμε με ελευθερία και αξιοπρέπεια. Γνωρίστε μας. Και όπως είπε ο Έλληνας ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος: «Τι δεν έκανες για να με θάψεις, όμως ξέχασες πως ήμουν σπόρος».
