«Όλη η πλατεία μια σκηνή». Αυτός είναι ο τίτλος μια χορευτικής παράστασης που θα δουν όσοι περνούν από την πλατεία Κατεχάκη στα Χανιά–η πλατεία που ενώνει το Μεγάλο Αρσενάλι με το θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης»- το απόγευμα της 21ης Ιουλίου, στο πλαίσιο του 14ου « Dance Days Chania».
Δίπλα στην θάλασσα, στο παλιό λιμάνι, ανάμεσα στις σκληρές αιωνόβιες πέτρες των Νεωρίων και του παλιού Τελωνείου της πόλης θα μαλακώσει η ψυχή όσων δίνουν αυτό το ιδιόρρυθμο χορευτικό γαϊτανάκι από 10 χορευτές εκ των οποίων οι 6 είναι νέα παιδιά από το Τμήμα Εφήβων του Συλλόγου Εκφραστικού Χορού «Συν-Κίνηση» .
Στην χορογραφία συμπεριλαμβάνεται και ένα τμήμα της χορογραφίας «Παρα+(τη)ρεω» που ανέβηκε στο Βενιζέλιο Ωδείο Χανίων αρχές Ιουλίου. Ποιοι είναι όμως οι χορευτές /μαθητές του Τμήματος Εφήβων, πώς δούλεψαν για την παράσταση με τον εύγλωττο τίτλο «Παρα+(τη)ρέω, τι σημαίνει χορός για έναν έφηβο και που ανταμώνει το σώμα, με τον νου και την ψυχή; Πως εκπαιδεύονται να περιορίσουν τον ναρκισσισμό και πώς προετοιμάζονται να βγουν στην κοινωνία; Οι χορευτές είναι μαθήτριες και μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων στα Χανιά και κάποιοι από αυτούς απόφοιτοι που μόλις αποφορτίστηκαν από την βάσανο των πανελληνίων εξετάσεων.
Τους συνάντησα στις τελικές τους πρόβες μέσα σε ένα ψηλοτάβανο νεοκλασσικό κτίριο στα Χανιά όπου στεγάζεται ο Σύλλογος Χορού «Συν-Κίνηση, εκεί όπου μαθαίνουν εκτός από τον χορό και την κίνηση του σώματος, να μην κρατούν σε ακινησία τα συναισθήματά τους, να ξεφύγουν από το εγώ τους, να συναντήσουν μέσω της παρατήρησης τον άλλον, την κοινωνία, να περάσουν από το «εγώ» στο «εμείς» και στο «μαζί», να ξεβολευτούν από αυτό που έχουν συνηθίσει. Νομίζω πως ο «ένοχος» αυτής της διασύνδεσης του χορού με τα συναισθήματα είναι η δασκάλα τους η Σοφία Φαλιέρου- ψυχοθεραπεύτρια η ίδια, δασκάλα χορού αλλά και Διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού στα Χανιά.
Ο σπόρος της έπιασε τόπο, όπως αποδεικνύουν τα λόγια των παιδιών. Παρακολούθησα τις πολύωρες πρόβες και στο πρώτο διάλλειμα, όταν έβγαλαν τα ταπεράκια τους για να κολλατσίσουν όλα μαζί -και εγώ ως φιλοξενούμενη - αρχίσανε τις εξομολογήσεις.
Το παράθυρο του ισογείου είναι ανοιχτό, γιατί ο καύσωνας στην Κρήτη είναι λίβας και από κει ξεπροβάλουν δυο κοριτσίστικα παιδικά κεφαλάκια που παρακολουθούν τον χορό, ακούνε τα γέλια των μαθητών χορευτών, ακούνε την μουσική, βλέπουν τα βιολιά να ...«μαλώνουν» μεταξύ τους. Η καλύτερη προπαίδεια για να αγαπήσουν την τέχνη…
Μεταξύ των χορευτών και ένα αγόρι που το θαύμασα και για την επιλογή του και για την πλαστικότητα του κορμιού του. Η δασκάλα κάθεται σε μια γωνιά, κρατά σημειώσεις, επαινεί, παρατηρεί, συγκινείται. Οι μαθητές/ χορευτές χαίρονται σαν παιδιά , παιγνίδι ο χορός και εκτόνωση ως σωματική τέχνη. Όμως την ίδια στιγμή αυτά τα παιδιά αφοσιώνονται στην χορογραφία, ως επαγγελματίες.
Από την συζήτηση σταχυολογώ τα δικά τους λόγια: «Εργαλείο η συνύπαρξη με τον άλλον», « Μαθαίνω το σώμα μου και δοκιμάζω τα όρια μου με ασφάλεια». « Μαθαίνω να απενοχοποιώ τις επιθυμίες μου, μαθαίνω να έχω επιθυμίες», « Μαθαίνω στο μαζί ακόμη και στο solo» ,«Ανακαλύπτω πτυχές του εαυτού μου,πέρα από αυτό που συνήθισα ως εαυτό μου», « Μαθαίνω να τσαλακώνομαι», « Ο χορός είναι τρόπος ζωής, σκέψης, ενσυναίσθησης, συνεργασίας προσαρμοστικότητας, κατανόησης του εαυτού μας».
Αν ήμουν μητέρα ενός από αυτά τα παιδιά/χορευτές θα ήμουν ευτυχής και συγκινημένη για τον τρόπο που σκέφτονται, για το εργαλείο κατανόησης του εαυτού τους και του κόσμου που κατακτούν σταδιακά, χωρίς να με αφορούν οι χορευτικές του επιδόσεις. Η τέχνη επιτελεί το ρόλο της όταν ακουμπά το «νιώθω». Δεν επιτείνει τον ναρκισσισμό των παιδιών, τον μετουσιώνει σε αγωνία για να εναρμονιστεί με τον έξω κόσμο... Μεταφέρω τα λόγια τους για το το ταξίδι αυτό της σωματικότητας.
«Η έρευνα δεν περιορίζεται στους τοίχους του στούντιο και τους συμμαθητές μας αλλά επεκτείνεται γενικότερα στη ζωή μας. Παρατηρώ το σώμα, τη συμπεριφορά του άλλου, τα συναισθήματα, τον τρόπο εκδήλωσής τους αλλά και τις εναλλαγές αυτών. Έτσι αντιλαμβάνομαι πότε υπάρχει πρόβλημα, όταν διαταράσσεται το μοτίβο. Το ίδιο ισχύει για τον εαυτό μου. Παρατηρώντας τις εναλλαγές στη συμπεριφορά και τα συναισθήματά μου, τον τρόπο που προσαρμόζομαι στον χώρο και εντάσσομαι στο περιβάλλον, καταλαβαίνω καλύτερα τον εαυτό μου, τις ανάγκες μου και εξελίσσομαι.
Η παρατήρηση δεν αφορά μόνο αυτό που αντιλαμβάνομαι με την όραση αλλά και με την ακοή, την όσφρηση, την αφή. Η παράσταση αυτή για μένα είναι οι σχέσεις μεταξύ μας, τι είμαστε ως ομάδα.» Μ.
«Η διαδικασία της έρευνάς μας ξεκίνησε σε μια «προστατευμένη ζώνη», έπρεπε πρώτα να πλατσουρίσουμε σε ρηχά νερά πριν κολυμπήσουμε στην θάλασσα. Για αυτό και αρχικά ερευνήσαμε ο ένας τον άλλον, όπου ο καθένας από εμάς παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Αργότερα, ερευνήσαμε κοντινά μας πρόσωπα, ένα τασκ με το οποίο ανακάλυψα πολλές λεπτομέρειες για άτομα που βλέπω καθημερινά. Μόλις ήμασταν έτοιμοι βγήκαμε στους εξωτερικούς χώρους, οι οποίοι συγκέντρωναν άπλετη πληροφορία για τον καθένα μας. Εστίασα λοιπόν στο περπάτημα ενός περαστικού, στην παράξενη στάση ενός πεζού και στις απότομες κινήσεις ενός ενθουσιασμένου παιδιού. Ερεύνησα όμως και στοιχεία της φύσης που κρύβουν μέσα τους την κίνηση. Ανακάλυψα την χάρη της θάλασσας και το πώς κινείται ήρεμα με σταθερό ρυθμό αλλά και πώς χτυπάει με δύναμη τους βράχους τις μέρες με περισσότερο αέρα.
Μετά από πολλή δουλειά, φτάσαμε στην παράσταση μας! Για εμένα η παράσταση είναι το μέσο που μας επιτρέπει να δείξουμε το αποτέλεσμα του ταξιδιού μας. Κάθε μία χορογραφία στηρίζεται σε ένα στοιχείο που παρατηρήσαμε και ερευνήσαμε, και το εξελίξαμε σε ένα δικό μας δημιούργημα. Για αυτόν τον λόγο οι περισσότερες χορογραφίες απεικονίζουν τον δικό μας χαρακτήρα, τον ενθουσιασμό μας και την τρέλα μας!» Α.
«Αυτή η παράσταση νιώθω ότι αντανακλά ένα μέρος του εαυτού μου που αρκετές φορές φοβάμαι να δείξω.» Μ.
«Για εμένα αυτή η παράσταση ήταν ένα μέσο που με βοήθησε να ανοίξω τις κεραίες μου και να ανακαλύψω πράγματα που έως τώρα δεν είχα ξαναδεί ή δεν είχα αναρωτηθεί ποτέ για αυτά. Αυτό μου συνέβη ακόμα και στο ίδιο μου το σπίτι.» Μ.
«Η παράσταση αυτή μου δίδαξε ένα μάθημα ζωής. Μου έδειξε ότι καμιά φορά πρέπει να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι και να μην τον πιέζουμε για πράγματα που απλώς δεν μπορεί να κάνει.» Ρ.
«Η κίνηση, συνειδητά ή υποσυνείδητα, φανερώνει κάτι εσωτερικό και ξεγυμνώνει κάποιες πτυχές του κάθε ανθρώπου. Αυτό είναι τρομαχτικό, ειδικά όταν δεν μπορείς να ελέγξεις ποιος θα το δει ή πως θα αντιδράσει.» Η.
«Ο κόσμος παραμένει ένα μυστήριο και χρειάζεται χρόνος για να καταλάβουμε την αλήθεια. Αυτή η παράσταση σημαίνει πολλά για εμένα, καθώς με έβγαλε από την ζώνη βολής μου και με έκανε πιο δεκτικό άτομο. Το να είσαι έκθεμα ή θεατής μπορεί να αλλάξει αστραπιαία και αυτό τεκμηριώνεται από την φετινή μας παράσταση.» E.
«Αυτή η παράσταση για εμένα δεν ήταν καθόλου εύκολη, ειδικά επειδή είναι η πρώτη μου χρονιά στο τμήμα εφήβων, θα την περιέγραφα κάπως σαν ένα μπερδεμένο ταξίδι με πολλές παύσεις, θολώματα και απορίες αλλά τελικά έφτασε στον προορισμό της αρκετά ήρεμα. Έτσι ένιωθα από την αρχή μέχρι το τέλος.» Δ.
«Μέσα απ' αυτή την παράσταση επαναπροσδιορίστηκε η έννοια της παρατήρησης και της έρευνας και επεκτάθηκε και στους υπόλοιπους τομείς της ζωής μου. Όλα είναι μια συνεχής παρατήρηση, μια συνεχής έρευνα, και τα ερωτήματα δεν τελειώνουν ποτέ. Ήρθα σε επαφή περισσότερο με τα υπόλοιπα παιδιά, με το περιβάλλον γύρω μου αλλά και με τον εαυτό μου, ήταν ένα ταξίδι που άνοιξε διάφορα παράθυρα και έδωσε πολύ χώρο για εξέλιξη και έρευνα που με ενδιαφέρει, τόσο στην ίδια την κίνηση όσο και στη θέση της στον δημόσιο χώρο.» Α.
«Τα σώματα είναι η φυσική συνέχεια του τοπίου. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κίνησης του κάθε ανθρώπου είναι ένας χάρτης των βιωμάτων, των παθών του και της αλήθειας του. Το να παρατηρώ τους γύρω μου (και τον εαυτό μου) με φέρνει πιο κοντά τους, με διδάσκει τη γλώσσα τους, διότι η κίνηση είναι η γλώσσα της ψυχής. Η φετινή μας παράσταση είναι ένα παζλ, μια αναζήτηση άπειρη, που φαινομενικά συναποτελείται από αντίθετα μεταξύ τους κομμάτια, χρωματισμένα έτσι ώστε το ένα δίπλα στο άλλο να μη βγάζει ιδιαίτερο νόημα (ή μήπως όχι;). Πώς τελικά συνδέονται όλες οι αντιφατικές πτυχές μας;
Σε αυτή τη παράσταση παρατηρούμε το έξω, αφουγκραζόμαστε το μέσα και βλέπουμε πώς αυτά συνδέονται. Τη διαδικασία αυτή την ονομάσαμε έρευνα, πράγμα το οποίο μας έδωσε ανεκτίμητη ελευθερία στη διαδικασία της δημιουργίας.
Μια νύχτα στο μουσείο, τα αγάλματα ζωντανεύουν όταν δεν τα κοιτάει κάνεις ή ακριβώς επειδή δεν τα κοιτάει κανείς.
Ποια η επίδραση του βλέμματός μου πάνω σου;
Ο περφορμερ είναι ένα προσαρμοστικό όν. Σκοπός του να βρει την εσωτερικότητα της κίνησης του. Γιατί κινούμαι; Θα κινούμασταν εάν δεν «έπρεπε»;
«Εσωτερικότητα χωρίς εσωστρέφεια» Πόσο ανοιχτοί είμαστε κάθε φορά να αφήσουμε τους άλλους να εισέλθουν μέσα σε αυτό που κάνουμε, να μας δουν γυμνούς, χωρίς το περιτύλιγμα;
Ο καθένας ψάχνει και «βρίσκει» αυτό που θέλει να βρει, αυτό που ήθελε εξαρχής. Πώς να είμαι ανοιχτός ακόμα και ως παρατηρητής;
«Πρώτα βρίσκεις τη θέση σου μέσα σου και μετά τοποθετείσαι στον χώρο και στους άλλους».
«Το ζήτημα δεν είναι να μπερδέψουμε τον κόσμο αλλά να ξεμπερδευτούμε εμείς»
«Ανατροπές στον τρόπο θέασης»
Επιδιώκουμε την ειλικρινή συν-ύπαρξη σε δημόσιο χώρο/σε θέα/υπό βλέμμα γνωστό/υπό βλέμμα ξένο/υπό βλέμμα απροσδιόριστο.
«Γιατί με αφορά αυτό που κάνεις εάν δεν αφορά εσένα; Βρες έναν λόγο να στέκεσαι εκεί, βρες έναν λόγο να «είσαι» !» Α
