Για τα δεδομένα που δημιουργούνται κατά τα πρώτα επεισόδια καύσωνα, που καταγράφονται φέτος νωρίς το καλοκαίρι, και τις επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, ιδιαίτερα όσων ζουν σε αστικά κέντρα, μίλησε στην ΑΥΓΗ η μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Aριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, Δάφνη Παρλιάρη. Ειδικά για την περίπτωση της Θεσσαλονίκης όπου υπάρχει ακόμη έντονο το φαινόμενο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης η κατάσταση γίνεται επικίνδυνη, ενώ υπάρχουν και άλλοι εξίσου επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως η έλλειψη πρασίνου, που δρουν επιβαρυντικά.
Οπως εξήγησε η Δ. Παρλιάρη, «οι πρώιμοι καύσωνες του καλοκαιριού φέρνουν απότομα έντονη αύξηση της θερμοκρασίας και υποβάλλουν τον οργανισμό σε θερμική δυσφορία, πριν προλάβει να προσαρμοστεί επαρκώς στις παρατεταμένες περιόδους ζέστης». «Οι επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων ιδιαίτερα των αστικών κέντρων λόγω του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας περιλαμβάνουν αυξημένα περιστατικά θερμοπληξίας, εξάντληση λόγω ζέστης, επιδείνωση αναπνευστικών και καρδιαγγειακών παθήσεων, ακόμα και αυξημένη θνησιμότητα. Οι ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένα άτομα, πάσχοντες/ουσες από χρόνια νοσήματα, άτομα σε αστεγία, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, όπως και τα αδέσποτα ζώα» προσθέτει.
Προβληματική η καθημερινή διαβίωση
Ερωτηθείσα ειδικότερα για τη Θεσσαλονίκη με το ισχυρό πρόβλημα ατμοσφαιρικής ρύπανσης -υπόθεση για την οποία έχει καταδικαστεί η χώρα μας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης- ανέφερε πως «στη Θεσσαλονίκη ο συνδυασμός ζέστης και ατμοσφαιρικής ρύπανσης δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα που επιδεινώνει κι άλλο την υγεία μας. Οι ίδιες μετεωρολογικές συνθήκες που ευνοούν τις πολύ θερμές ημέρες ευνοούν ταυτόχρονα και τα επεισόδια ρύπανσης με τον εγκλωβισμό των ρύπων πάνω από την πόλη. Επιπλέον, η αυξημένη καλοκαιρινή ηλιοφάνεια οδηγεί σε αύξηση του όζοντος, αλλά και η χρήση κλιματιστικών και μέσων μετακίνησης συμβάλλει στην πολύ κακή ποιότητα αέρα, μαζί με τα εποχικά επεισόδια μεταφοράς ερημικής σκόνης. Όλα αυτά οδηγούν σε συνθήκες που κάνουν την καθημερινή διαβίωση προβληματική».
Η ενίσχυση του πρασίνου θα μετρίαζε το φαινόμενο
Πόσο διαφορετικό θα ήταν άραγε το τοπίο αν η Θεσσαλονίκη, που περιλαμβάνεται στις πόλεις με το λιγότερο πράσινο πανευρωπαϊκά, ενίσχυε το ποσοστό πρασίνου κάνοντας πράξη τις πολύχρονες διεκδικήσεις κατοίκων και φορέων; Η Δ. Παρλιάρη είναι ξεκάθαρη: «Τα επιβλαβή φαινόμενα επιβαρύνονται από την έλλειψη πράσινων χώρων, την υπερβολικά πυκνή δόμηση που δεν επιτρέπει τον αερισμό και την κυκλοφοριακή συμφόρηση που αυξάνει τις εκπομπές ρύπων. Στην περίπτωση συνολικά των ελληνικών πόλεων η ύπαρξη περισσότερων αστικών πάρκων (και χώρων με ποσότητα νερού) θα μπορούσε να μετριάσει την ένταση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, μειώνοντας τη θερμοκρασία και βελτιώνοντας την ποιότητα του αέρα. Το πράσινο βοηθά στη δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα και άλλων ρύπων, ενώ παράλληλα προσφέρει σκίαση και δροσιά καθιστώντας το αστικό περιβάλλον πιο υγιεινό και βιώσιμο για τους κατοίκους».
Δεν υπάρχουν συντονισμένα σχέδια αντιμετώπισης
Σε σχέση με τους τρόπους που θα μπορούσαμε να προστατευτούμε από τέτοιου είδους φαινόμενα η ίδια αναφέρει: «Η προστασία και η προσαρμογή στα νέα δεδομένα απαιτούν συνδυασμό ατομικών δράσεων και ευρύτερων πολιτικών. Σε ατομικό επίπεδο, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε την έκθεση στη ζέστη κατά τις ώρες αιχμής, να παραμένουμε ενυδατωμένοι/ες, και να χρησιμοποιούμε κλιματιστικά ή άλλους τρόπους δροσισμού. Οι ευπαθείς ομάδες πρέπει να έχουν ιδιαίτερη φροντίδα». «Σε επίπεδο πολιτικής, οι κεντρικές, οι περιφερειακές και οι τοπικές Αρχές μπορούν να υιοθετήσουν μέτρα όπως η δημιουργία περισσότερων πράσινων χώρων, η προώθηση της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και η βελτίωση των συστημάτων πρόγνωσης καιρού και ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Δυστυχώς στη χώρα μας δεν υπάρχουν συντονισμένα σχέδια αντιμετώπισης σε κανένα επίπεδο διακυβέρνησης». «Παρ’ όλα αυτά, εργαλεία που αναπτύσσονται στο πλαίσιο ερευνητικών έργων όπως το LIFE SIRIUS https://sirius.devav.gr/ και το HEAT-ALARM https://www.elidek.gr/press/14226/ ενημερώνουν για τις συνθήκες θερμοκρασίας και ρύπανσης σε πραγματικό χρόνο και μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες να λάβουν προληπτικά μέτρα» κατέληξε.
