Αποκαλυπτική έρευνα εκθέτει για ακόμα μια φορά τις ελληνικές αρχές για το πολύνεκρο ναυάγιο ανοιχτά της Πύλου, καθώς αμφισβητεί το κατά πόσο τα εννέα άτομα από την Αίγυπτο που συνελήφθησαν ως διακινητές είχαν όντως αυτόν τον ρόλο.
Στην έρευνά τους οι Reporters United, Lighthouse Reports, Der Spiegel, SIRAJ και El Pais αποκαλύπτουν τη σχέση των πραγματικών διακινητών πίσω από το ναυάγιο με τον Λίβυο στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ, με τον οποίο - όπως αναφέρουν - «μέχρι πρόσφατα η ελληνική κυβέρνηση ανέπτυσσε στενές σχέσεις, ενώ η ΕΕ αναζητά συνεργασία μαζί του για να περιορίσει τη μετανάστευση».
Οι δημοσιογράφοι πήραν συνεντεύξεις από 17 επιζώντες, συγγενείς επιβατών και ένα δίκτυο πηγών στη Λιβύη, που «ρίχνουν φως στο εάν οι εννέα Αιγύπτιοι που συνελήφθησαν στην Ελλάδα είχαν πράγματι τον ρόλο που τους αποδίδεται από τις ελληνικές αρχές».
#Thread: Τι σχέση έχει το ναυάγιο της Πύλου με τον ισχυρό στρατάρχη της ανατολικής Λιβύης Χ. Χαφτάρ & ποια η συνεργασία με 🇪🇺 & 🇬🇷;
— Reporters United (@reporters_gr) July 21, 2023
🔎 @LHreports @derspiegel @SIRAJ_SYRIA @el_pais #ReportersUnited
✍️ @janinel83 @mohannadnajar @saracreta @LinaVerschwelehttps://t.co/ztkQFG7CGV
Οι εννέα Αιγύπτιοι επιβάτες συνελήφθησαν την επομένη του ναυαγίου στην Καλαμάτα, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για παράνομη είσοδο στη χώρα, παράνομη διακίνηση αλλοδαπών και για σειρά αδικημάτων του Ποινικού Κώδικα που αφορούν σύσταση και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, πρόκληση ναυαγίου, ανθρωποκτονία από αμέλεια και έκθεση ζωής σε κίνδυνο.
«Πώς έφτασαν αυτοί οι εννέα άνθρωποι να κατηγορούνται ως διακινητές και είχαν πράγματι τον ρόλο που τους αποδίδεται στην οργάνωση του ταξιδιού και τη βύθιση του σκάφους;» είναι το ερώτημα που θέτει η αποκαλυπτική έρευνα.
Οι Lighthouse Reports, Der Spiegel, SIRAJ, El País και Reporters United ερεύνησαν το δίκτυο λαθρεμπορίου πίσω από το ναυάγιο της Πύλου, μέσα από τις συνεντεύξεις ενώ μίλησαν επίσης με πέντε από τις εννέα οικογένειες των συλληφθέντων και εξέτασαν τις εννέα καταθέσεις μαρτύρων για να διαπιστώσουν τον βαθμό στον οποίο οι φυλακισμένοι Αιγύπτιοι είναι πραγματικά υπεύθυνοι.
«Για τις ανάγκες της έρευνας επικοινωνήσαμε με πέντε από τις οικογένειες των εννέα Αιγυπτίων συλληφθέντων. Όλοι οι συγγενείς υποστηρίζουν ότι οι φερόμενοι ως διακινητές ήταν αποκλειστικά επιβάτες στο πλοίο. Τρεις από τις οικογένειες παρείχαν στοιχεία τα οποία υποστηρίζουν πως αποδεικνύουν την αθωότητα των συγγενών τους αφού απ’ αυτά φαίνεται πως είχαν πληρώσει για το ταξίδι τους» αναφέρεται το δημοσίευμα στο οποίο παρατίθεται μεταξύ άλλων και ένα screenshot από συνομιλία στο WhatsApp στην οποία ένας από τους συλληφθέντες φαίνεται να λαμβάνει πληροφορίες από τον πραγματικό διακινητή για το κόστος του ταξιδιού.
Βάσει της έρευνας οι δημοσιογράφοι κατάφεραν να επαληθεύουν την ταυτότητα του δεύτερου προσώπου της συγκεκριμένης συνομιλίας, το οποίο σύμφωνα με την οικογένεια είναι ο πραγματικός διακινητής. «Βρήκαμε το προφίλ του στο Facebook και με τη μέθοδο του γεωεντοπισμού εντοπίσαμε πως είχε μεταδώσει ζωντανά (live-stream) ένα βίντεο από το Τομπρούκ, το σημείο εκκίνησης του Adriana» σημειώνουν. Επιπλέον, ο φερόμενος ως διακινητής ενημέρωσε για την τιμή του ταξιδιού στην Ιταλία έναν δημοσιογράφο του Lighthouse Reports που υποδύθηκε τον υποψήφιο επιβάτη.

«Πέντε από τους επιζώντες του ναυαγίου μας επιβεβαίωσαν πως η άφιξή τους στην ανατολική Λιβύη διευκολύνθηκε με τον παραπάνω τρόπο από άνδρες που ανήκουν στην ταξιαρχία Tariq bin Ziyad, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Σαντάμ Χαφτάρ, γιου του Χαλίφα Χαφτάρ, του ισχυρού κυβερνήτη της ανατολικής Λιβύης» αναφέρεται ακόμα στην έρευνα ενώ προστίθεται ότι:
«Πολλοί από τους επιζώντες με τους οποίους μιλήσαμε επέμειναν πως οι διακινητές που οργάνωσαν για εκείνους το μοιραίο ταξίδι του Adriana δεν επιβιβάστηκαν ποτέ στο πλοίο μαζί τους. Επεσήμαναν, όμως, πως ορισμένοι προέρχονταν από την Ανατολική Λιβύη με δεσμούς με τον Χαφτάρ».
Στην έρευνα αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «οι άνδρες του Χαφτάρ φέρεται να μεσολάβησαν και για να παρακαμφθεί η ισχύουσα νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας και να μεταφερθούν οι μετανάστες στο πλοίο. Σύμφωνα με τους επιζώντες, κατά την μεταφορά τους προς τον κολπίσκο κοντά στο Wadi Arzouka, ανατολικά του Τομπρούκ όπου βρισκόταν το πλοίο, δεν τους σταμάτησε κανένας έλεγχος. Ο Νταγιάν υποστηρίζει πως οι διακινητές είχαν πάρει άδεια από την πολιτοφυλακή του Χαφτάρ». «Τις επιχειρήσεις διακίνησης είτε τις διευθύνει ο ίδιος ο Σαντάμ Χαφτάρ, είτε τις αναθέτει σε κάποιο τάγμα Βατραχανθρώπων» εξήγησε άλλη πηγή.
Παράλληλα στο δημοσίευμα επισημαίνουν ότι οι πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από τον Χαφτάρ, «δεν εμπλέκονται μόνο στην παράνομη διακίνηση μεταναστών, αλλά δραστηριοποιούνται και στη διαδικασία των «pullbacks» (εξαναγκασμός σε επιστροφή») μεταναστών από τα ευρωπαϊκά ύδατα πίσω στη Λιβύη».
Συμπληρώνουν δε, μεταξύ άλλων ότι «στις ευρωπαϊκές αρχές δεν είναι άγνωστη η σχέση των πολιτοφυλακών που υπάγονται στον Χαλίφα Χαφτάρ με τα pullbacks και τη λαθρεμπορία ανθρώπων» αλλά και πως ο «στρατάρχης Χαφτάρ δεν είναι άγνωστος ούτε στην ελληνική κυβέρνηση, με την οποία διατηρεί σχετικά καλές σχέσεις. Τον Ιανουάριο του 2020 είχε επισκεφθεί την Αθήνα για να ζητήσει από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια μια σειρά συγκεκριμένων δράσεων υποστήριξης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού. Η τελευταία συνάντηση των δύο ανδρών πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2022, όταν ο Ν. Δένδιας επισκέφθηκε τη Βεγγάζη».
