Σοβαρές παρατυπίες από το ελληνικό λιμενικό και την Frontex, σε περιστατικό με σκάφος που μετέφερε πρόσφυγες, φέρνει στο φως η El Pais σε δημοσίευμά της με τίτλο: «Η διερεύνηση περιστατικού με προσφυγικό σκάφος εντείνει τις σχέσεις της Frontex με την Ελλάδα».
Όπως αποκαλύπτεται το λιμενικό σε συνεργασία με την Frontex επαναπροώθησε στα τουρκικά χωρικά ύδατα μία φουσκωτή βάρκα με 17 Αφγανούς πρόσφυγες, με την ισπανική εφημερίδα να αναφέρει ότι επίσημα έγγραφα από την ευρωπαϊκή υπηρεσία συνόρων, στα οποία είχε πρόσβαση η El Pais αποκαλύπτουν παρατυπίες και από τις δύο πλευρές.
Βάσει του δημοσιεύματος στις 22 Απριλίου, στις 19:00 φουσκωτή βάρκα με 17 Αφγανούς πρόσφυγες πέρασε τα σύνορα μεταξύ τουρκικών και ελληνικών υδάτων. Πορτογαλικό περιπολικό σκάφος της Frontex κατευθύνθηκε προς την περιοχή, κοντά στη Λέσβο ενώ λίγο αργότερα έφτασε και ένα σκάφος της ελληνικής ακτοφυλακής.
Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα, στα οποία είχε πρόσβαση η El Pais οι πρόσφυγες κατέληξαν στα χέρια της τουρκικής ακτοφυλακής αλλά ΜΚΟ σε καταγγελία που ακολούθησε κατηγόρησε το πορτογαλικό σκάφος ότι ανατίναξε τη μηχανή της βάρκας και την ρυμούλκησε έξω από τα ελληνικά νερά.
Η εσωτερική έρευνα για το περιστατικό έκλεισε, αλλά αποκάλυψε παρατυπίες: τόσο η Frontex όσο και η Ελλάδα απέκρυψαν την ύπαρξη του σκάφους, αναφέρει η El Pais προσθέτοντας ότι οι έρευνες επανενεργοποίησαν την ένταση ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Frontex, την ώρα που το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Οργανισμού πρότεινε να σταματήσει η συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, λόγω των στοιχείων που δείχνουν τις παρατυπίες του ελληνικού λιμενικού.
Πηγές της εφημερίδας υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα δείχνει μεγάλη αντίσταση στο να μοιραστεί πληροφορίες. «Η ανάλυση αυτής της υπόθεσης αποκαλύπτει μια κοινή πρακτική: αποφύγετε τους μάρτυρες και μην αφήσετε κανένα ίχνος» είπε πηγή που γνωρίζει τη δικογραφία και τη δυναμική στο Αιγαίο.
«Τα πρωτόκολλα σε αυτή την περίπτωση παραβιάστηκαν επειδή τόσο το Λιμενικό Σώμα όσο και η Frontex έπρεπε να είχαν καταχωρίσει την επιχείρηση και δεν το έκαναν» σημειώνεται χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα.
Το άγνωστο μέχρι στιγμής περιστατικό ήρθε επικαιρότητα όταν ο διευθυντής της Frontex το ανέφερε σε επιστολή που απέστειλε στις 29 Ιουνίου στο αρχηγείο της ελληνικής συνοριακής. Στην επιστολή, με αφορμή τις «καταγγελίες για μη τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων από την Ελληνική Ακτοφυλακή», ο Λέτζενς ζητά φωτογραφίες και διευκρινίσεις για το τι συνέβη με το αφγανικό σκάφος.
Η καταγγελία των Αφγανών έφτασε στο Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Frontex και ο επικεφαλής της, Τζόνας Γκριμχέντεν, τη χαρακτήρισε «σοβαρό περιστατικό» επειδή το πλήρωμα της Frontex κατηγορήθηκε ότι εμπλέκεται άμεσα σε παράνομη επαναπροώθηση στην ανοιχτή θάλασσα.
Σύμφωνα με την έκθεση της εσωτερικής έρευνας, στην οποία είχε πρόσβαση η El Pais το πορτογαλικό πλοίο της Frontex, το Nortada, κατέστρεψε τη μηχανή φουσκωτού με τους πρόσφυγες με ένα «αντικείμενο που μοιάζει με σιδερένιο δόρυ» και ρυμούλκησε το φουσκωτό σκάφος πίσω στα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Σε μία από τις ηχογραφήσεις φαίνεται το πορτογαλικό σκάφος να παρενοχλεί την βάρκα, η οποία απομακρύνεται προς την Τουρκία, ενώ σε άλλη ηχογράφηση δείχνει πως όταν το σκάφος της Frontex ετοιμάζεται να φύγει, αφήνει στη θέση του περιπολικό του Ελληνικού Λιμενικού.
Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πλήρωμα του πορτογαλικού πλοίου δεν επιτέθηκε στο σκάφος. «Το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων μπορεί να αντικρούσει τις κατηγορίες κατά του Frontex» υποστηρίζει επίσημη πηγή στην εφημερίδα. Οι έρευνες έδειξαν επίσης ότι οι Έλληνες αξιωματούχοι δεν παραβίασαν τα θεμελιώδη δικαιώματα των μεταναστών.
Όπως σημειώνει όμως η El Pais σε κάθε περίπτωση οι έρευνες αποκάλυψαν ότι τα πρωτόκολλα συνεργασίας παραβιάστηκαν και ότι η Ελλάδα διστάζει, παρά τα διαθέσιμα στοιχεία, να υποθέσει ότι η Frontex συμμετείχε σε αυτή την επιχείρηση για να αποφύγει να της δώσει οποιαδήποτε εξήγηση ή πληροφορία.
