Στον πεζόδρομο των Μεσολογγίου και Τζαβέλλα στα Εξάρχεια, στον πεζόδρομο που ανήκει εδώ και 14 χρόνια στο όνομα του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, τα παιδιά τού Καλλιτεχνικού Σχολείου Αθηνών εμφάνισαν ανήμερα της επετείου μνήμης του κάποιες από τις αρετές τους.
Παρουσίασαν ένα δρώμενο που έδειχνε τη συστηματική αποσιώπηση της αλήθειας για τα γεγονότα διαλέγοντας προσεκτικά τους συμβολισμούς τους. Είχαν προβλέψει ως ρόλο τον συστημικό παρουσιαστή. Και την κατάλληλη ενδυμασία. Χορευτικές κινήσεις που θύμιζαν έντονα στιγμιότυπα σε διαδήλωση. Τη βία όπως καταλήγει ωμά να ασκείται σ’ όποιον ορθώνει ανάστημα, με ένα όπλο ρεπλίκα που τον σημαδεύει.
Η σύλληψη ήταν δική τους. Η δουλειά που έκαναν, συλλογική. Και το χειροκρότημα στο τέλος από τους παρευρισκόμενους που είχαν πάει να τιμήσουν τη μνήμη του Αλέξη ήταν ένα χειροκρότημα στη δουλειά που γίνεται στο σχολείο.
Μπάρες για χορό, τα δέντρα της πλατείας
Κι όμως, αυτό το τόσο αναζωογονητικό φτερούγισμα προς την κοινωνία από τα παιδιά του Καλλιτεχνικού Σχολείου δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητο. Κι αυτό γιατί καθημερινά έρχονται αντιμέτωπα ακόμη και με την αδυναμία να βρεθεί αίθουσα ώστε να κάνουν το μάθημά τους. «Φάνηκε η άγνοια των ανθρώπων του δήμου για το τι σημαίνει ένα Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο, καθώς εκείνοι μετρούσαν αίθουσες μόνο γενικής Παιδείας» λένε από το σχολείο, που στριμώχνεται σήμερα σε διώροφο κτήριο στους Αμπελόκηπους επί της Παναγή Κυριακού.
Ετσι, ενώ οι τάξεις και τα μαθήματα είναι ήδη πολυάριθμα, οι αίθουσες υπολείπονται (το σχολείο βρίσκεται «ηλικιακά» ακόμη στην Α΄ Λυκείου και αποτελείται από 200 παιδιά, με 50 μαθητές για δύο τμήματα ανά τάξη, που χωρίζονται με τη σειρά τους στα τρία, με βάση τις κατευθύνσεις: α) Εικαστικών Τεχνών β) Θεάτρου-Κινηματογράφου γ) Χορού).
Υπάρχει μόλις ένας χώρος για θέατρο. Και μόλις ένα χώρος για τα μαθήματα χορού. «Η οποία αίθουσα για τον χορό είναι χωρίς ξύλινο πάτωμα, δηλαδή τη βασική προϋπόθεση για να είναι ένα μάθημα ασφαλές. Είναι με τσιμέντο και απλώς έχουν βάλει ένα πλαστικό από πάνω» λέει στην ΑΥΓΗ η καθηγήτρια Μουσικής Ματίνα Βενετιάδου για να περιγράψει την κατάσταση. Όπως τονίζει, στα είκοσι χρόνια που διδάσκει και ενώ έχει βρεθεί στο παρελθόν σε άσχημα και ελλειμματικά κτήρια, είναι η πρώτη φορά που αισθάνεται τη συνθήκη μη βιώσιμη.
«Κάποιες φορές οι ώρες των μαθημάτων συμπίπτουν. Πέρυσι κάναμε στην πλατεία πολλά μαθήματα. Κι αντί για μπάρα, τα παιδιά πιάνονταν από τα δέντρα. Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο, γιατί, φανταστείτε, έχουν μέσα στις ασκήσεις πολλά άλματα και μπορεί να μπουρδουκλωθείς και να χτυπήσεις».
Η λύση στέγασης παραμένει γιαπί
Το Καλλιτεχνικό Σχολείο Αθηνών ιδρύθηκε μόλις το 2018. Ήταν η ικανοποίηση ενός αιτήματος χρόνων, καθώς μέχρι τότε οι ανάγκες όλου του Λεκανοπέδιου καλύπτονταν μόνο από τα αντίστοιχα σχολεία σε Γέρακα, Κερατσίνι και Περιστέρι.
«Τα 600 παιδιά ωστόσο που δίνουν κάθε χρόνο για να μπουν στο σχολείο της Αθήνας ξέρουν ότι θα πάνε σε ένα σχολείο που δεν έχει κτήριο» σημειώνει στην ΑΥΓΗ ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων Σοφοκλής Ζαφείρης. Όπως τονίζει, από την πρώτη στιγμή που δημιουργήθηκε, όλη η σχολική κοινότητα αγωνίζεται για να έχει το σχολείο τη δική του στέγη.
Τον πρώτο χρόνο αποφασίστηκε τελικά «η συστέγασή του με το Μουσικό Σχολείο Αθήνας στην Ακαδημία Πλάτωνα. Αυτό ήταν δυνατό γιατί και στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο, και στο Μουσικό δεν είχε ολοκληρωθεί η ανάπτυξή τους. Το Καλλιτεχνικό είχε μία τάξη μέσα, την Α΄ Γυμνασίου, το Μουσικό εκείνη τη χρονιά θα έβαζε μέσα την Α΄ Λυκείου, δηλαδή είχε τέσσερις τάξεις αντί για έξι. Οπότε το κτήριο, επειδή ήταν για έξι τάξεις, είχε αίθουσες διαθέσιμες και για μια χρονιά ήταν άνετη η συγκατοίκηση». Έτσι, πέρασε ακόμη ένας χρόνος, μέχρι που η κατάσταση, λόγω της ταυτόχρονης αύξησης τάξεων και μαθητών στα δύο υπό ανάπτυξη σχολεία, έγινε ασφυκτική και μετακόμισε το Καλλιτεχνικό.
Μετά την εκκένωση-σόου που πραγματοποίησε το κράτος στην κατάληψη του Λυκείου της Πρασσά στα Εξάρχεια, αποφασίστηκε ομόφωνα στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας να παραχωρηθεί στο Καλλιτεχνικό Σχολείο το πάλαι ποτέ 5ο Λύκειο Αθηνών με τα 122 χρόνια Ιστορίας.
«Τη μέρα που μπήκαμε μέσα για να δούμε ποια ήταν η πρόοδος των εργασιών, αντικρίσαμε μπροστά μας ρούχα, παιχνίδια και παπουτσάκια παιδικά. Ήταν πραγματικά πολύ στενάχωρο. Ήταν το κτήριο όπως το αφήσανε. Μέχρι φαγητά υπήρχαν σε πιατάκια. Και το έβλεπες ότι εκεί πέρα ήταν παιδιά. Ειδικά για όσους μένουν στην περιοχή και είχαν επαφή με τους πρόσφυγες, ήταν επώδυνο. Λέγαμε όμως ότι τουλάχιστον θα γίνει εκεί ένα σχολείο. Το σχολείο μας. Τρία χρόνια μετά υπάρχει ένα γιαπί».
Εκδηλώσεις σε χώρο για rapid test
Η πρώτη δέσμευση ήταν ότι το κτήριο θα παραδιδόταν έτοιμο τον Ιούνιο του 2022. Πολύ καιρό μετά την εκκένωση, καθυστέρηση που δικαιολογούνταν από τον δήμο με κατηγορίες κατά... πάντων και επιχείρημα ότι αν έβγαζαν τους τσιμεντόλιθους απ’ τις πόρτες, θα έμπαιναν μέσα πάλι πρόσφυγες. Έπειτα από νέες πιέσεις, ο χρόνος της παράδοσης πήγε ακόμη πιο πίσω, τον Δεκέμβριο του 2022. Ως αντιστάθμισμα για την επιπλέον παραμονή στο κτήριο της Π. Κυριακού παραχωρήθηκε μία αίθουσα στον 5ο όροφο του διπλανού Πειραματικού Λυκείου, «σε κατάσταση αποθήκης», όπως λέει ο Σ. Ζαφείρης.
Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι διαβεβαιώσεις για την έναρξη των εργασιών συνοδεύονταν και από τη διαβεβαίωση ότι το κτίσμα δεν παρουσίαζε προβλήματα στατικής επάρκειας. Ενώ όμως από τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους η επικοινωνία με τον δήμο ήταν τακτική, τον Ιούλιο δεν απαντούσε κανείς πια στο τηλέφωνο. Ο λόγος ήταν ότι εντοπίστηκε τελικά πρόβλημα στατικότητας και οι εργασίες θα μπορούσαν πλέον να ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του... 2023.
Μέχρι τότε μαθητές και εκπαιδευτικοί αναγκάζονται να στοιβάζονται σε ένα κτήριο που δεν διαθέτει καν δικό του προαύλιο και οι μαθητές περνούν πολλά διαλείμματα στην τάξη. Επίσης, όπως σημειώνει η Μ. Βενετιάδου, δεν υπάρχει ούτε κάποιος εσωτερικός κοινόχρηστος χώρος και όλες οι αίθουσες καταλήγουν σε μπαλκόνια.
Πρόβλημα δημιουργείται και με τη σίτιση. «Τα Μουσικά και τα Καλλιτεχνικά Σχολεία προσφέρουν φαγητό στους μαθητές γιατί ακριβώς είναι 8ωρα και 9ωρα τα μαθήματα. Περιττό να πω ότι δεν υπάρχει χώρος. Άρα ή θα τρώνε όρθια, ή μέσα στις τάξεις τους». Για μια εορταστική εκδήλωση, πάλι, χρησιμοποίησαν αίθουσα που λειτουργούσε ως κέντρο για rapid test στην Πανόρμου. «Μαζευτήκαμε και κάναμε μια γιορτή για να μπορέσουν μια φορά να δουν οι γονείς τα παιδιά τους έπειτα από τρία χρόνια εγκλεισμού».
Ακόμη κι έτσι, το σχολείο παράγει έργο. Πρώτα κάνοντας τα παιδιά να αισθανθούν ότι βρίσκονται σε ένα περιβάλλον που ανήκουν. «Ενώ στο Δημοτικό βλέπαμε ότι δυσκολευόταν με την παρέα και δεν τρελαινόταν πολύ για το ποδόσφαιρο, ξαφνικά, από τις πρώτες ημέρες που πήγε στο σχολείο αυτό, τον είδαμε να φτιάχνει τον κύκλο του, να είναι με όλα τα παιδιά παρέα, να βρίσκονται, να μιλάνε, να παίζουν. Είδαμε έναν άλλο Βασίλη» λέει για τον γιο του ο Σ. Ζαφείρης.
Ενα δείγμα του ταλέντου των παιδιών το είδαμε να καταγράφεται με φόντο το μνημείο του Αλέξη. Και μόλις δύο πεζόδρομους παραπάνω βρίσκεται η λύση ώστε να συνεχίσουν να παράγουν τέχνη απρόσκοπτα. Με αίθουσες για όλους και χωρίς να χρειαστεί να τρέξουν κατά την προσπάθειά τους στην Επείγοντα του ΚΑΤ…
Ο χάρτης με τα προβλήματα στα φυτώρια του πολιτισμού
Η απουσία πρόληψης για κατάλληλη στέγαση, όπως και η έλλειψη συντήρησης δεν στερούν μόνο την ποιότητα στο μάθημα, αλλά και την ασφάλεια σε μαθητές και εκπαιδευτικούς. Το παράδειγμα της υποδιευθύντριας του σχολείου που κατέληξε στο νοσοκομείο έπειτα από πτώση παραθύρου το περασμένο καλοκαίρι είναι χαρακτηριστικό. «Μιλάμε για ένα κτήριο όλο σκάλες και μπαλκόνια, που δίνει συνέχεια ατυχήματα» λέει η Μ. Βενετιάδου. Η ίδια ανεβοκατεβαίνει τους ορόφους με ένα βαρύ μεγάλο αρμόνιο. Όσο για το ισόγειο, όπου γίνονται τα Εικαστικά και ο Χορός, όταν βρέχει λίγο παραπάνω, πλημμυρίζουν. Το ίδιοι και οι τουαλέτες.
Την εικόνα από όλη τη χώρα μας δίνει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Γονέων Μουσικών και Καλλιτεχνικών Σχολείων Αντώνης Μπενέτος:
«Στην αρμοδιότητά μου είναι 52 Μουσικά και 9 Καλλιτεχνικά Σχολεία. Υπάρχουν πολύ λίγα Καλλιτεχνικά στην Ελλάδα. Είναι περιοχές στη χώρα που δεν έχουν καν. Στη Θεσσαλονίκη έχουν ένα και είναι κομμένο στα δύο. Αλλού είναι το Γυμνάσιο, αλλού το Λύκειο. Υπάρχει το Μουσικό Γυμνάσιο του Αλίμου που κάνουν μαθήματα στα υπόγεια της εκκλησίας. Και κάτω από τις σκάλες. Στο Ηράκλειο της Κρήτης οι μαθητές είναι σε κοντέινερ. Στη Μυτιλήνη είχαν πέσει σοβάδες».
