Δια πυρός και σιδήρου πέρασε η παράταση της σύμβασης ΟΑΣΑ-ΚΤΕΛ, η οποία εντέλει δεν συνιστά παράταση, αλλά νέα σύμβαση, σύμφωνα με την τρίτη και φαρμακερή απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που αναίρεσε τις δύο προηγούμενες δικές του απορριπτικές αποφάσεις.
Μετά από δύο απανωτά ραπίσματα (Αύγουστος και Σεπτέμβριος) που έκριναν ως παράνομη την παράταση κατά ένα έτος της υφιστάμενης διετούς σύμβασης ΟΑΣΑ-ΚΤΕΛ για την εκτέλεση των 60 περιφερειακών γραμμών, τελικά το Ζ΄ Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μετά από σχετική προσφυγή του ΟΑΣΑ, ανέτρεψε τις προηγούμενες αποφάσεις του ίδιου τμήματος και έδωσε το πράσινο φως για την υπογραφή της παράτασης. Όπερ και εγένετο με την υπογραφή της νέας σύμβασης την περασμένη Τρίτη 6.12 μεταξύ ΟΑΣΑ/ΟΣΥ και ΚΤΕΛ, που σήμανε τη συνέχεια της διετούς απευθείας ανάθεσης στα ΚΤΕΛ δημόσιου συγκοινωνιακού έργου χωρίς διαγωνισμό, στηριζόμενη στην έκτακτη συνθήκη του κορωνοϊού.
Ωστόσο, για να «επιτευχθεί» η παράταση, χρειάστηκε να προηγηθεί ένα γαϊτανάκι νομοθετικών παρεμβάσεων του υπ. Μεταφορών προκειμένου να καμφθεί το Ε.Σ., το οποίο όμως, σύμφωνα με την τελευταία απόφαση (1761/2022) την οποία έχει στη διάθεσή της η ΑΥΓΗ, παίζει στην κυριολεξία με τη φωτιά σε σχέση με την παραβίαση της νομοθεσίας για τις αναθέσεις με την εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης (αρ. 269 του 4412/2016), που εδράζεται στο Ενωσιακό Δίκαιο.
Ακροβασία πάνω στο Ενωσιακό Δίκαιο με φόντο την Covid-19
Μάλιστα, στηριζόμενη στην παραπάνω διάταξη, η εισηγήτρια σύμβουλος που εισήγαγε το θέμα ενώπιον του Ζ΄ Τμήματος διαφώνησε με την παράταση, θεωρώντας ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του αρ. 269 περί τα έκτακτα και απρόβλεπτα περιστατικά που επιβάλλουν την επέκταση κατά ένα έτος της σύμβασης. Ωστόσο μειοψήφησε, καθώς οι άλλες δύο δικαστίνες θεώρησαν επαρκή την επίκληση του ΟΑΣΑ περί τις έκτακτες συνθήκες της Covid-19, παρά το γεγονός ότι πλέον έχει αρθεί στα λεωφορεία το πλαφόν της πληρότητας του 65% που ίσχυε, σηματοδοτώντας την εξομάλυνση της νόσου.
Για να φτάσουμε στη σημερινή υπογραφή, είχαν προηγηθεί απίθανα νομοθετικά τερτίπια από την πλευρά του υπουργείου Μεταφορών, το οποίο νομοθέτησε δύο φορές την παράταση, μία τον Ιούνιο στον Νόμο 4949/2022 και κατόπιν στον Νόμο 4972/2022, εφαρμόζοντας τη νομική... κοπτοραπτική. Σκοπός τους ήταν η αυτολεξεί -όπως περιελήφθη εξάλλου- παράταση της σύμβασης για ακόμη ένα έτος, την οποία κατέστησαν με το ζόρι «νόμιμη και επιτρεπτή». Ακόμη δε και στον νόμο για τα ΚΤΕΛ (4974/2022) ο υπουργός Κ. Καραμανλής πέρασε ρύθμιση με την οποία επέβαλε ότι «σε περίπτωση διακοπής των τακτικών υπηρεσιών υπεραστικών και αστικών οδικών μεταφορών επιβατών» νομιμοποιείται το υπουργείο Μεταφορών να προχωρήσει «στην παράταση της διάρκειας της σύμβασης με τον ανάδοχο πέραν των ορίων που προβλέπονται, με απευθείας ανάθεση».
Υπογράφηκε ως νέα σύμβαση
Ετσι, μετά και τη σχετική ανάκληση του Ε.Σ. με βασικό επιχείρημα την έκτακτη συνθήκη της Covid-19 που νομιμοποιεί την παράταση, η τελευταία υπογράφηκε στις 6 Δεκεμβρίου, αλλά όχι... ως παράταση. Κι αυτό γιατί το Ε.Σ. έκρινε την εν λόγω σύμβαση ως νέα απευθείας ανάθεση («νέα τοιαύτη») και όχι ως επέκταση της προηγούμενης διετούς, με συνέπεια όντως η σύμβαση που υπoγράφηκε να μην άρχεται στις 6.10, όταν έληξε η προηγούμενη, αλλά στις 6.12.
Στη νέα σύμβαση, το κείμενο της οποίας έχει αναρτηθεί στο ΚΗΜΔΗΣ και έχει ισχύ ως 6.10.2023, προσαυξάνεται το έργο που έχει ανατεθεί στα ΚΤΕΛ κατά 21% με τη δρομολόγηση ακόμα 50 λεωφορείων σε 12 πρόσθετες γραμμές του ΟΑΣΑ. Αν το παραπάνω, όμως, ήταν ήδη γνωστό, εκείνο που αποκαλύπτεται από την τωρινή σύμβαση είναι ότι με το καλημέρα το Δημόσιο χρεώνεται τουλάχιστον μισό εκατομμύριο επιπλέον των 29 εκατ. ευρώ που κοστίζει η σύμβαση. Κι αυτό γιατί ενεργοποιείται άμεσα η ρήτρα καυσίμου, για τον απλό λόγο ότι αυτή υπολογίστηκε με τη μέση τιμή πετρελαίου (0,909 ευρώ/λίτρο) στην αρχική σύμβαση του 2020 και όχι με την αυξημένη που είναι σήμερα.
Αποτέλεσμα είναι, όπως παραδέχεται μάλιστα το κείμενο της σύμβασης ως δυνητικό σενάριο, αλλά και ως πραγματική πλέον περίσταση, την οποία περιγράφει η μειοψηφούσα δικαστικός του Ε.Σ., το Δημόσιο να χρεώνεται αυτομάτως 550.000 ευρώ επιπλέον λόγω της αυτόματης ενεργοποίησης της ρήτρας καυσίμου (με τη μέση τιμή πετρελαίου στα 1,059 ευρώ)...
