Από την αρχή των εμβολιασμών για Covid-19 και μετά, η κυβέρνηση και τα μιντιακά της αντηχεία καταγγέλλουν τους "ψεκασμένους" αντιεμβολιαστές ως υπεύθυνους για τη θηριώδη θνησιμότητα στη χώρα μας. Οι κυβερνητικοί παράγοντες παρουσιάζονταν ως φορείς του επιστημονικού "ορθού λόγου" απέναντι στον μαζικό παραλογισμό και στη συνωμοσιολογία. Αναδρομικά πια (γιατί με τα σχετικά υψηλά πλέον ποσοστά εμβολιασμού, συγκρίσιμα με πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, έχει περιοριστεί αυτή η δικαιολογία) η κυβέρνηση αυτοδιαψεύδεται σε ό,τι αφορά τον ορθολογισμό της. Μετά την υιοθέτηση από το υπουργείο Παιδείας προγραμμάτων της Ελληνικής Αγωγής, η οποία έχει παραγάγει, μεταξύ παρετυμολογιών τύπου Πορτόκαλος, διαλέξεων για τα 13 εκατομμύρια χρόνια των Ελλήνων και της ανάγνωσης αρχαίων ελληνικών σε σκύλους, σίγουρα συγκρίσιμες σε όγκο αντιεπιστημονικές ανοησίες με όλο το κύμα "άρνησης του ιού", δύσκολα μπορεί να πάρει κανείς σοβαρά την υποτιθέμενη αντίθεσή της στην παραεπιστήμη, την ψευδοεπιστήμη και τη συνωμοσιολογία.
Η Ν.Δ. έβαλε στα ελληνικά σχολεία αυτό που ο Γιάννης Χάρης ονόμασε Τσαρλατανείο. Θα πει κανείς πως η Ν.Δ. έκανε αντιπρόεδρο και υπουργό αυτόν που έκανε καριέρα ως ιδιοκτήτης του κατά Χάρη Τσαρλατανείου, από μόνο του ένα γεγονός που δεν σε κατατάσσει ως οργανισμό στους μαχητικότερους των ορθολογιστών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, ισχυρίστηκε πως: "...Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι από τους θανάτους οι οποίοι αναφέρονται είναι θάνατοι ασθενών οι οποίοι πεθαίνουν ενδεχομένως από άλλες αιτίες, με Covid, όχι από Covid. Προσέξτε αυτή τη διάκριση, γιατί εμείς ήμασταν πάντα οι πιο αυστηροί στην Ευρώπη στο πώς καταγράφαμε τους θανάτους".
Υπάρχει πράγματι μια συζήτηση σχετικά με την θνησιμότητα από Covid-19 στην εποχή της παραλλαγής Όμικρον, δηλαδή τον τελευταίο έναν - ενάμιση μήνα. Καθώς ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού είναι φορέας της «ηπιότερης» παραλλαγής Όμικρον ή νόσησε / νοσεί από αυτήν, γίνεται δύσκολο να διακρίνει κανείς το ποιοι έχουν πεθάνει με Covid, όχι από Covid. Η συζήτηση είναι παλιότερη και παγκόσμια. Η ίδια η διαδικασία καταγραφής και απόδοσης θανάτων όπως δίνεται από τον ΠΟΥ είναι αναλυτική, όπως και του ECDC. Όμως ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα είναι η πιο αυστηρή στην Ευρώπη στην καταγραφή χρήζει τεκμηρίωσης. Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ Θεοκλής Ζαούτης εξηγούσε τον Νοέμβριο πως «....η χώρα μας μέχρι σήμερα ακολουθεί το μοντέλο καταγραφής των θανάτων από κορωνοϊό που έχει ορίσει ο ΠΟΥ, σύμφωνα με τον οποίο, όσο διάστημα και να περάσει από την ημέρα εντοπισμού ενός κρούσματος, εάν ο ασθενής χάσει τη ζωή του, θεωρείται ότι έχει πεθάνει λόγω Covid. Αντίθετα, στη Βρετανία, εάν περάσουν 28 ημέρες και ο ασθενής χάσει μετά τη ζωή του, δεν θεωρείται θάνατος από κορωνοϊό.
'Εάν χρησιμοποιούσαμε το μοντέλο του Ηνωμένου Βασιλείου, θα είχαμε καταγράψει 20% λιγότερους θανάτους' ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, θέλοντας να δείξει ότι η στατιστική και η επιδημιολογία μάλλον είναι ένας σύνθετος παράγοντας σε μια πανδημία...».
Δηλαδή η Ελλάδα είναι πιο αυστηρή από το Ηνωμένο Βασίλειο ειδικά, και όχι γενικά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Με βάση τους εν χρήσει ορισμούς των θανάτων από Covid το 2020, τουλάχιστον, η Ελλάδα δεν έμοιαζε να είναι από τις χώρες της Ε.Ε. που απέδιδαν ευκολότερα θανάτους στην Covid-19. Οι πλεονάζοντες θάνατοι πάντως στην Ελλάδα το 2021 ήταν περί τους 16.000 και η αύξηση της θνησιμότητας -που έφτασε σε μεταπολεμικά επίπεδα ρεκόρ- ήταν η μεγαλύτερη από την Κατοχή. Αυτό είναι ένα μέτρο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση και με βάση το οποίο η θνησιμότητα τον Ιανουάριο - Φεβρουάριο του 2022 θα μετρηθεί όταν θα εκδώσει η ΕΛ.ΣΤΑΤ. τα στοιχεία θανάτων των πρώτων εβδομάδων, περί τον Μάρτιο - Απρίλιο.
O κορωνοϊός έχει δύο τρόπους που επιτίθεται: ο ένας είναι η λοίμωξη των πασχόντων και ο άλλος είναι η επιβάρυνση των συστημάτων Υγείας. Η ηπιότερη Όμικρον έδειξε πόσο θανατηφόρος είναι και ο δεύτερος, έμμεσος τρόπος. Η θνησιμότητα από καθυστερήσεις και ματαιώσεις χειρουργείων, εξάντληση του προσωπικού και έλλειψη κλινών, είναι και αυτή πανδημική θνησιμότητα. Και μάλιστα θνησιμότητα που θα μπορούσε να περιοριστεί αν είχε ενισχυθεί σοβαρά το ΕΣΥ. Η θνησιμότητα από Covid-19 την εποχή της Όμικρον μοιάζει να είναι μέτρο της ρωμαλεότητας των συστημάτων Υγείας κάθε χώρας. Και εκεί είμαστε μεταξύ των ευρω-ουραγών.
* Ο Μιχάλης Παναγιωτάκης είναι δημοσιογράφος
