Η κατεδάφιση, αντί της ενίσχυσης, του εθνικού συστήματος διοίκησης - διαχείρισης των διαμαντιών της ελληνικής φύσης, των προστατευόμενων περιοχών, σε εποχή κλιματικής κρίσης, είναι γεγονός από την προπαραμονή των Χριστουγέννων. Διάλυση η οποία, παρά τη γενική κατακραυγή, είχε δρομολογηθεί από τον Μάιο του 2020 με τον αντιπεριβαλλοντικό Νόμο Χατζηδάκη.
Στις 23 Δεκεμβρίου δημοσιεύτηκαν στο ΦΕΚ επτά αποφάσεις του ΥΠΕΝ με τις οποίες καταργούνται 7 από τους 28 φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, οι οποίοι είχαν ιδρυθεί το 1999. Οι άλλοι 8, που δημιουργήθηκαν το 2018, «στραγγαλίστηκαν» από την κυβέρνηση αφού ουδέποτε χρηματοδοτήθηκαν.
Οι καταργούμενοι φορείς είναι του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, του Εθνικού Πάρκου Σχινιά - Μαραθώνα, του Υμηττού και της Νοτιοανατολικής Αττικής, του Δέλτα Έβρου και της Σαμοθράκης, του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς - Λευκίμμης - Σουφλίου, του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, του Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, των Αγράφων, της κοιλάδας του Αχελώου και των Μετεώρων και του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου.
Αθηνοκεντρικός φορέας
Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής καθίσταται καθολικός διάδοχος του συνόλου των αρμοδιοτήτων και των υποχρεώσεων των καταργούμενων φορέων, ένας αθηνοκεντρικός, πλήρως συγκεντρωτικός φορέας, ο οποίος θα διαχειρίζεται μακρόθεν το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών της χώρας, μαζί και τους διαθέσιμους πόρους, με Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο διορίζεται και ελέγχεται από τον υπουργό ΠΕΝ.
Οι 36 φορείς θα στριμωχτούν κατά τόπους σε μόλις 24 μονάδες διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, απογυμνωμένες από προηγούμενες ουσιαστικές αρμοδιότητες των Φ.Δ. και χωρίς καμιά τοπική συμμετοχή. Πρωτίστως καταργείται η γνωμοδότηση για έργα και δραστηριότητες Η ενσωμάτωσή τους στον ΟΦΥΠΕΚΑ έχει υποβαθμιστεί σε επίπεδο τμήματος...
Ταυτόχρονα δημιουργούνται μονάδες - τέρατα. Π.χ. η Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Σχινιά - Μαραθώνα, Πάρνηθας και προστατευόμενων περιοχών Σαρωνικού Κόλπου. Η χωρική ευθύνη του φορέα Πάρνηθας απλώνεται σε 180.000 στρέμματα και του αντίστοιχου φορέα Σχινιά σε πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα, εκ των οποίων 800.000 θαλάσσιες εκτάσεις.
Καταφανώς οι προστατευόμενες περιοχές μπαίνουν σε νέες περιπέτειες, καθώς η κατάργηση των φορέων τις αφήνει ακέφαλες και με χαώδη κενά, όπως το τι θα γίνει με τα εν εξελίξει προγράμματα του ΕΣΠΑ, Life κ.ά., τη μισθοδοσία των εργαζομένων, τις προμήθειες, τις παραλαβές έργων και τόσα άλλα που είχαν υπογράψει τα διοικητικά συμβούλια. Λόγου χάρη, για να προμηθευτεί βενζίνη ένα όχημα από το δάσος της Δαδιάς, θα πρέπει να κατέβει στην Αθήνα ώστε να λάβει την έγκριση;
Όσο για τους 330 εργαζόμενους, εκ των οποίων μόνον 6 διαθέτουν συμβάσεις αορίστου χρόνου, βρίσκονται στον αέρα. Υπενθυμίζεται ότι οι οκτώ φορείς που ιδρύθηκαν το 2018 είναι: Προστατευόμενων Περιοχών Βόρα - Πάικου - Βερμίου, Δυτικής Μακεδονίας, Κορινθιακού Κόλπου, Προστατευόμενων Περιοχών Εύβοιας, Περιοχών Νότιας Πελοποννήσου - Κυθήρων, Προστατευόμενων Περιοχών Κυκλάδων, Προστατευόμενων Περιοχών Βορείου Αιγαίου και Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης.
Φάμελλος: Εργα με γαλάζια κριτήρια
Την κατάργηση των επτά φορέων έφερε στο φως, την Κυριακή το βράδυ, ο τομεάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ Σ. Φάμελλος επισημαίνοντας ότι μέσα στις ημέρες των Χριστουγέννων, και αφού η Βουλή είχε κλείσει, η κυβέρνηση Μητσοτάκη υλοποιεί ακόμη ένα χτύπημα στο φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας. Σε δήλωσή του επικεντρώνει στις δυσμενείς συνέπειες εξηγώντας ότι:
* Η διοίκηση των φορέων μεταφέρεται στην Αθήνα και άρα οι γνωμοδοτήσεις για τα έργα στις προστατευόμενες περιοχές θα βγαίνουν με «γαλάζια κριτήρια».
* Οι εργαζόμενοι «μένουν στον αέρα» εφόσον η κυβέρνηση Μητσοτάκη σταμάτησε τις προσλήψεις που είχαν προγραμματιστεί το 2019.
* Οι τοπικοί φορείς δεν θα συμμετέχουν πλέον στη διοίκηση και τη διαχείριση των φορέων εφόσον για τη Ν.Δ. το φυσικό περιβάλλον δεν είναι τοπικός πόρος ανάπτυξης και κοινή περιουσία, αλλά ευκαιρία εξυπηρετήσεων ημετέρων.
Στηλιτεύει «τη μόνη έγνοια της Ν.Δ. για το περιβάλλον, που είναι οι τακτοποιήσεις και οι φωτογραφικές ρυθμίσεις, ενώ ταυτόχρονα καθυστερεί τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που είχαν ανατεθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019, με αποτέλεσμα να μην έχουμε ξεκάθαρους κανόνες για τις χρήσεις γης και ολοκληρωμένη προστασία στις περιοχές Natura 2000, αλλά ελλιπή προστασία και διαχείριση, που μας οδήγησαν ήδη σε μία ευρωπαϊκή καταδίκη το 2020».
Παραπέμπει δε στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. που προβλέπει ακύρωση αυτών των αποφάσεων «από την επόμενη προοδευτική κυβέρνηση, η οποία θα αποκαταστήσει τη λειτουργία των 36 φορέων Προστατευόμενων Περιοχών της Ελλάδας, με υψηλά ποιοτικά και αναπτυξιακά κριτήρια, αλλά και με εξασφάλιση των εργαζομένων που σήμερα παραμένουν υπό ομηρεία».