Οι περισσότερες πολυκατοικίες στο κέντρο είναι παλιές. Τα μπετά τους έπεσαν κάπου μεταξύ 60's και 70's, άντε 80's. Αναγνωρίζεις την «ηλικία» απ' την πράσινη τέντα και τα σπίτια στο ισόγειο, με μπαλκόνια που ξεκινούν από τον «ουρανό» του αυτοκινήτου. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι οι πόρτες - τζαμαρίες της εισόδου. Ένα στοιχείο αμεσότητας με την πολυκατοικία που επιτρέπει να δεις τα πρώτα της σκαλοπάτια και τις πρώτες πόρτες των διαμερισμάτων της.
Σήμερα ωστόσο εκείνη η επιλογή του κατασκευαστή έχει γίνει ένα ευάλωτο σημείο. Όχι γιατί ξεπεράστηκε αισθητικά, ούτε γιατί δεν μπορεί ν' αναχαιτίσει επαρκώς τις παραβατικές φιλοδοξίες. Αποτελεί αδύναμο κομμάτι του κτηρίου γιατί γίνεται θρύψαλα από το χτύπημα ενός κλομπ. Μια παράμετρο που δύσκολα θα μπορούσε να προβλέψει κανείς, ακόμη και σε πιο δύσκολες πολιτικά περιόδους, νά όμως που τείνει να γίνει σύνηθες φαινόμενο για τις παλιές εισόδους και ειδικά εκείνες των Εξαρχείων.
Κυνήγι μέχρι τον 1ο όροφο
Την περασμένη Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου η αστυνομία κατέγραψε ακόμη μία κατεστραμμένη πρόσοψη στο ενεργητικό της. Και ακόμη μία εισβολή σε κτήριο με σκοπό να κυνηγήσει διαδηλωτές, γράφοντας το δίκαιο κάτω από τις αρβύλες της. Ήταν λίγο μετά τις 9 το βράδυ όταν η ομάδα Δράση (αστυνομικοί με 'παπάκια') καταδίωξε διαδηλωτές στην οδό Τζαβέλλα και εισέβαλε στην πολυκατοικία που μπήκαν για να τους συλλάβει. Οι αστυνομικοί έσπασαν τη τζαμαρία στο ένα από τα δύο φύλλα της πόρτας, μπήκαν μέσα και «έτρεξαν» τα άτομα που είχαν καταφύγει εκεί μέχρι τον 1ο όροφο. Το αποτέλεσμα ήταν να συλληφθούν τουλάχιστον δύο άτομα και να μείνει πίσω μια απροσδόκητη ζημιά για τους ενοίκους της πολυκατοικίας.
Επιστρέφοντας στο σημείο μετά την αποχώρηση των αστυνομικών, συναντήσαμε δύο από τους ενοίκους. Είχαν κατέβει για ν' αντικρίσουν το μέγεθος της καταστροφής. Μια σκούπα κι ένα φαράσι ακουμπισμένα στον τοίχο. Μια προσπάθεια να καταλάβουν τι συνέβη. Βήματα πάνω - κάτω, πάνω σε θραύσματα και κίτρινη σκόνη απ' τα χημικά. «Είμαι πάρα πολύ ταραγμένος γιατί έχω ένα μικρό παιδί, στο φάσμα του αυτισμού, το οποίο είναι τρομοκρατημένο από την ώρα που πέταξαν κρότου - λάμψης και δακρυγόνα» μας λέει, μισή ώρα μετά την επίθεση, ο ένοικος Σπύρος Βασιλείου. Είναι ένας από τους ανθρώπους που πασχίζουν καθημερινά να κρατήσουν όρθια την αντικαρκινική μονάδα του "Αγίου Σάββα" και πρόεδρος των εργαζομένων. Το βράδυ που ξεκουραζόταν στον καναπέ του άκουσε τη φασαρία και βγήκε στο μπαλκόνι. Από εκεί κατέγραψε με βίντεο την απόβαση των αστυνομικών και τη στιγμή που έκαναν θρύψαλα την τζαμαρία (το βρίσκετε στο κανάλι του avgi.gr στο Youtube).
«Οικογένειες με μικρά παιδιά μένουν εδώ μέσα και μπαίνουν έτσι!» φώναζε προς τους δημοσιογράφους που έφτασαν στο σημείο κάποια δευτερόλεπτα μετά. «Έξω! Έξω τώρα!» φώναζαν οι μαινόμενοι αστυνομικοί στον κόσμο που μπήκε στην πολυκατοικία. Την επόμενη στιγμή είχαν ανάμεσά τους δύο άτομα, ένα αγόρι κι ένα κορίτσι, τα οποία πήγαιναν με βιασύνη στο όχημα για τη μεταφορά τους στη ΓΑΔΑ.
Την ειρωνεία να δει μπροστά του μια εικόνα που θύμιζε έντονα το βιβλίο του «η Πόρτα» (2019) έζησε ο συγγραφέας Δημήτρης Τσεκούρας. «Στα 20 χρόνια που ζω σ' αυτή την πολυκατοικία πρώτη φορά το βιώνω. Πες αν αυτό είναι θέαμα. Πάντως, δεν έχει προκληθεί από αναρχικούς...».
Το βιβλίο μιλά για έναν άνθρωπο που φοβάται μη τυχόν και πεθάνει πριν την ώρα του και κανείς δεν τον ανακαλύψει. Έτσι, «μια ωραία πρωία βγάζει την πόρτα του σπιτιού και πάει και την πετάει στα σκουπίδια». Η διαφορά βέβαια στην προκειμένη είναι ότι η αφαίρεση της πόρτας δεν έγινε με πρωτοβουλία των ίδιων των ενοίκων, αλλά της αστυνομίας. Του Σώματος που δικαιολογεί την αυξημένη παρουσία του στην περιοχή στο όνομα της υπεράσπισης της περιουσίας των κατοίκων από τις φθορές των επεισοδίων.
Όπως συμπληρώνει ο Σπύρος Αλεξίου, από την κατάσταση που επικρατούσε κείνη την ώρα στον δρόμο δεν προέκυπτε συνθήκη που να δικαιολογεί τη βιαιότητα της αστυνομίας. Ούτε φαίνεται να έγινε κατά λάθος το σπάσιμο, καθώς οι αστυνομικοί που μπήκαν μέσα στην πολυκατοικία κατέβηκαν με φόρα από τις μηχανές, έχοντας υψωμένα τα κλομπ τους. Σύμφωνα δε με μαρτυρίες, τα συγκεκριμένα άτομα δεν συμμετείχαν καν σε οποιαδήποτε άλλη σύγκρουση εκτυλισσόταν εκείνη την ώρα στους δρόμους της περιοχής.
«Ήταν άτομα που δεν είχαν καμία σχέση με συμβάντα, απλά η αστυνομία, όπως κάνει πάντα, χτυπάει στον σωρό. Όποιον βρει, σταματάει και κοπανάει. Είμαι πολλά χρόνια στην περιοχή. Τα 'χω ζήσει και σε άλλες πολυκατοικίες που τα κάνουν αυτά. Κάνουν συνέχεια τέτοια πράγματα και ειδικά τέτοια μέρα» λέει ο Σπύρος Αλεξίου.
Ο στενός κλοιός της αστυνομίας
Το προφανές παράδοξο είναι ότι η συγκεκριμένη μέρα είναι αφιερωμένη στην καταδίκη της αστυνομικής βίας. Και όχι μόνο δεν φαίνεται αυτή να περιορίζεται, αλλά φτάνει να εκδηλώνεται ακόμη και στον ίδιο δρόμο που είχε δολοφονηθεί ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος. Μια κάθετος (Εμμ. Μπενάκη) χωρίζει μόνο το τμήμα της Τζαβέλλα που βρίσκεται η πολυκατοικία μ' εκείνο που έπεσε νεκρός ο 15χρονος Αλέξης. Η δε ημέρα όχι μόνο δεν αποτελεί λόγο για συγκράτηση στις τάξεις της αστυνομίας, αλλά συνιστά ημέρα δικαιολόγησης της επιπλέον βίας που ασκείται και ειδικότερα στα Εξάρχεια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο τέλος της απογευματινής κινητοποίησης, τη Δευτέρα, οι διαδηλωτές αδυνατούσαν να βρουν σημείο να διαλυθούν, γιατί από την αρχή έως το τέλος της πορείας οι διμοιρίες των ΜΑΤ πήγαιναν παράλληλα και σε απόσταση αναπνοής με αυτήν. Εντέλει οι διαδηλωτές αναγκάστηκαν να πάνε συντεταγμένα στα Εξάρχεια, όπου και άρχισαν οι συγκρούσεις. Δεν είναι η πρώτη φορά που η 6η Δεκέμβρη σημαδεύεται από τα χτυπήματα των αστυνομικών στο ψαχνό. Ειδικά τα τελευταία χρόνια η βία έχει πάλι αυξηθεί.
Βία κατά συρροήν
Κατά την περυσινή 6η Δεκέμβρη, η εξέλιξη της πανδημίας και το μέτρο απαγόρευσης για την ύπαρξη συναθροίσεων, που «φωτογράφιζε» στην ουσία τις διαδηλώσεις, έδωσε ακόμη μεγαλύτερη «κάλυψη» στην αστυνομική βία. Στην Αθήνα μόνο έγιναν 110 προσαγωγές, μεταξύ των οποίων βρέθηκαν και οι δικηγόροι - σύμβολα στον αγώνα για την καταδίκη της Χρυσής Αυγής Θανάσης Καμπαγιάννης και Κώστας Παπαδάκης. Αντίστοιχο σκηνικό με το φετινό σημειώθηκε και σε πολυκατοικία. Με τη διαφορά ότι αφορούσε κτήριο στην Τσαμαδού κι εκεί οι αστυνομικοί της Δράσης έριξαν βομβίδες κρότου - λάμψης εντός, παραγνωρίζοντας τις επικίνδυνες συνέπειες που έχει να «σκάσει» μια κρότου - λάμψης μέσα σε κλειστό χώρο με αντίλαλο.
Ο δημοσιογράφος Μανώλης Κυπραίος συμπληρώνει μια δεκαετία από τότε που έχασε την ακοή του λόγω ρίψης τους σε στοά (πάλι από την ομάδα Δράση, που τότε λεγόταν Δέλτα). Το δυστύχημα είχε συμβεί κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων ενάντια στα μέτρα λιτότητας στις 15 Ιουνίου του 2011.
Τα σπασίματα σε τζαμαρίες κι οι επιθέσεις σε κόσμο δεν είναι καινοφανή στα Εξάρχεια, με την περιοχή να βρίσκεται σταθερά στο στόχαστρο λόγω της κινηματικής δραστηριότητας. Την Τρίτη 26 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια απρόκλητης επίθεση των ΜΑΤ σε διαδήλωση αντιεξουσιαστών, ένας από τους αστυνομικούς έσπασε, χτυπώντας με το χέρι του, τζαμαρία φωτοτυπάδικου επί των οδών Σόλωνος και Ζωοδόχου Πηγής. Από τα γυαλιά που έσπασαν τραυματίστηκε μια κοπέλα στο χέρι, ενώ όταν τον ρώτησαν «τι κάνεις, είσαι τρελός;», εκείνος απάντησε «τρελός είμαι, ναι, περάστε όλοι έξω!».
Έναν χρόνο νωρίτερα, στις 8 Μαρτίου του 2020, η πρόσφατα, τότε, ανασυσταθείσα ομάδα Δράση έδειχνε τις διαθέσεις της. Σε υποτιθέμενη περιπολία επί της οδού Κωλέττη, όπου βρίσκονται συγκεντρωμένες πολλές καφετέριες, οι αστυνομικοί της ομάδας προκάλεσαν αναταραχή, χωρίς να υπάρχει προφανής αφορμή. Όπως κατήγγειλε αργότερα, με βίντεο, ιδιοκτήτης μπαρ, υπήρξε «οργανωμένη απρόκλητη επίθεση ομάδων καταστολής της αστυνομίας στον κόσμο που έπινε ήσυχα στον δρόμο της πάνω Κωλέττη». Και σ' αυτή την περίπτωση αιτία τής μετέπειτα οργής που ακολούθησε ήταν η επιλογή του κόσμου να μπει στο μαγαζί για να προφυλαχθεί. «Η απάντηση ως αντίποινα ήταν να σπάσουν τα τζάμια, πετώντας τραπέζια και καρέκλες μέχρι να τα καταστρέψουν. Οι τζαμαρίες είναι τρίπλεξ και ευτυχώς δεν τραυματίστηκε κανείς, ο κόσμος παρέμεινε ψύχραιμος μέχρι να φύγουν» σημείωνε τότε ο ιδιοκτήτης.
