Ο διάτρητος ενεργειακός σχεδιασμός της κυβέρνησης Ν.Δ. έγινε προφανής την περασμένη κρίσιμη εβδομάδα, καθώς εν μέσω παρατεταμένου καύσωνα η κυβέρνηση έκανε εκκλήσεις για περιορισμό της κατανάλωσης ρεύματος και επιστράτευε σβησμένες, από την ίδια, λιγνιτικές μονάδες για να αντέξει το σύστημα ηλεκτρισμού στις πιέσεις που δημιουργούσε η αυξημένη ζήτηση.
Ο παρατεταμένος καύσωνας οδήγησε τη ζήτηση σε επίπεδα - ρεκόρ, ακόμα και άνω των 10.500 μεγαβάτ, τα οποία καλύφθηκαν από τις μονάδες αερίου, τις εισαγωγές και την αύξηση του λιγνιτικού δυναμικού, καθώς οι ΑΠΕ, ιδίως μετά το μεσημέρι, είχαν ελάχιστη συνδρομή (5% - 7%).
Αρχικά το... σχέδιο της κυβέρνησης περιελάμβανε κλειστά φώτα και μπάνιο με κρύο νερό για την επάρκεια ηλεκτροδότησης εν μέσω ακραίου καύσωνα, μεταφέροντας και πάλι την ευθύνη στους πολίτες, ενώ στη συνέχεια έγινε... επαναλιγνιτοποίηση, καθώς επιστρατεύτηκε η μονάδα Μεγαλόπολη 3, την οποία εδώ και μήνες είχε σβήσει η ΔΕΗ. Η... ανάσταση της λιγνιτικής μονάδας κρίθηκε επιβεβλημένη από κυβέρνηση και Διαχειριστές για την επάρκεια του συστήματος, αποδεικνύοντας ότι οι επιλογές της Ν.Δ. για εσπευσμένο και βίαιο κλείσιμο λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ έγιναν χωρίς σχέδιο και για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων.
Πέραν τού να μεταβιβάσει ο κ. Μητσοτάκης για άλλη μια φορά την ευθύνη στους πολίτες με προτροπές να κλείνουμε τα φώτα και να κάνουμε μπάνιο με κρύο νερό τις ώρες αιχμής, μήπως και αντέξει το δίκτυο, για την ευθύνη και το σχέδιο της Πολιτείας να ανταποκριθεί σε ένα εδώ και πολλές ημέρες προαναγγελθέν καιρικό φαινόμενο δεν ακούσαμε κουβέντα, σχολίασε ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία.
Το πολύ μεγάλο έλλειμμα που υπάρχει στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, αλλά και τις αντιλαϊκές και αντιπεριβαλλοντικές επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη τα τελευταία δύο χρόνια, επισήμανε, από την πλευρά του, ο τομεάρχης Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Σ. Φάμελλος, καταλήγοντας: “τελικά, το μόνο σίγουρο με αυτήν την κυβέρνηση είναι τα χαράτσια και οι αυξήσεις”.
Σωματεία, συνδικαλιστές και εργαζόμενοι στη ΔΕΗ αναφέροντας ότι οι λιγνίτες έσωσαν τη χώρα από μπλακ-άουτ ανέδειξαν τη σημασία της συνδρομής του λιγνίτη για την επάρκεια και την ασφάλεια στο σύστημα το επόμενο διάστημα και την αποφυγή εκτεταμένων διακοπών ηλεκτροδότησης και την εσφαλμένη σπουδή της κυβέρνησης να αποσύρει τις μονάδες χωρίς να υπάρχει, ακόμα, τουλάχιστον ισοδύναμη, διάδοχη, διαθέσιμη παραγωγή.
Όπως ανέφεραν, ο “βρόμικος” λιγνίτης κάλυψε σημαντικό μέρος της ζήτησης και αποφεύχθη μπλακ-άουτ, επισημαίνοντας ότι από τα 3.000 - 3.200 μεγαβάτ που έχουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας από τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά, το βράδυ μένουν μόνο 600 - 650 μεγαβάτ. Σημείωσαν δε την τιτάνια προσπάθεια των εργαζομένων να επαναφέρουν μέσα σε 48 ώρες τη λιγνιτική μονάδα της Μεγαλόπολης, που ήταν εκτός συστήματος,
Επισήμαναν δε το παράδοξο να καλεί η πολιτική ηγεσία σε μείωση των καταναλώσεων γιατί η παραγωγική διαδικασία δεν μπορεί να ανταποκριθεί, καταδεικνύοντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή.
Ανεπάρκεια
Στο βασικό σενάριο αναφοράς για τη μελέτη επάρκειας του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνεται η έξοδος 8 λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ από την παραγωγή εντός του έτους και μάλιστα η νεκραναστημένη Μεγαλόπολη 3 από τον Μάρτιο 2021 και οι υπόλοιπες 7 μέχρι το τέλος του τρέχοντος μήνα - με βάση την ενημέρωση που παρείχε η ΔΕΗ! Η συνολική ισχύς που συνεισφέρουν οι μονάδες αυτές είναι ύψους 2.256 μεγαβάτ.
Η νέα ισχύς που θα εισέλθει τα επόμενα χρόνια σε κάθε περίπτωση υπολείπεται, καθώς από το 2022 έως και το 2025 θα είναι της τάξεως των 1.469 μεγαβατ, ενώ συνολικά από το 2028 θα φτάσει σε 2.097 μεγαβατ.
Για δε τη μονάδα 5 της Πτολεμαΐδας, που βρίσκεται υπό κατασκευή, προβλέπεται ότι θα μπει στο σύστημα ως λιγνιτική από 1.1.2023 και θα βγει 31.12.2024, για να επανέλθει από 1.1.2026 ως μονάδα φυσικού αερίου.
Η... αποαεριοποίηση φαίνεται πως θα ξεκινήσει από το τέλος του 2034, με τέσσερις μονάδες φυσικού αερίου (της ΔΕΗ και ιδιωτών) να τίθενται εκτός.
Στο μεταξύ, υφιστάμενοι και επίδοξοι επενδυτές νέων μονάδων αερίου, μεταξύ των οποίων και η ΔΕΗ, στην ουσία θέτουν ως όρο τη χορήγηση σε αυτούς αμοιβής για τη συνεισφορά τους στο σύστημα, ζητώντας επιτακτικά θέσπιση Μόνιμου Μηχανισμού Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (CRM), με υποστηρικτή την κυβέρνηση, πριν καν ληφθούν αποφάσεις για τη αναγκαία στρατηγική εφεδρεία των λιγνιτικών μονάδων που πρέπει να προηγηθεί κατά τη μεταβατική περίοδο και χωρίς να έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα για την εξάλειψη των υφιστάμενων ρυθμιστικών στρεβλώσεων και δομικών προβλημάτων της αγοράς - προϋπόθεση για την έγκρισή του.
Είναι προφανές ότι, ενόψει νέων αποσύρσεων, χωρίς την εισαγωγή μηχανισμού στρατηγικής εφεδρείας στον οποίο θα ενταχθούν οι υπό απόσυρση μονάδες για ένα μεταβατικό διάστημα λίγων ετών θα υπάρξει πρόβλημα επάρκειας ισχύος, κυρίως κατά τους μήνες αιχμής της ζήτησης.
Βέβαια, μένει να διευκρινιστεί και το ποιος θα πληρώσει τους μηχανισμούς αυτούς.
