Η «κατακυρίευση» της φύσης με όχημα 4x4 και μοτοσυκλέτες στις παραλίες της Ελαφονήσου κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της τηλεοπτικής εκπομπής του καναλιού Star “Greece’s Next Top Model (GNTM) 3» είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου» στη διαχρονική κακοποίηση της φύσης και του τοπίου από τα μηχανοκίνητα οχήματα.
Τα μέλη, οι φίλοι και οι συνεργάτες του ελληνικού δικτύου Φίλοι της Φύσης, αλλά και όσοι επισκέπτονται και πεζοπορούν στα βουνά και στις ακτές, συναντούν στη «μέση του πουθενά» μηχανοκίνητα οχήματα τύπου τζιπ και μηχανές enduro να «οργώνουν» το έδαφος και να καταστρέφουν τους οικοτόπους της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας.
Η Διεύθυνση Προστασίας της Γενικής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, τα δασαρχεία και οι Κτηματικές Υπηρεσίες (Τμήμα Β’ - Αιγιαλού και Παραλίας) θα πρέπει να λειτουργήσουν ενημερωτικά, εκπαιδευτικά, αλλά και ως ελεγκτικοί μηχανισμοί για την προστασία της φύσης και του τοπίου.
Οι Φίλοι της Φύσης προσκαλούν τους πολίτες να γνωρίσουν και να επανασυνδεθούν με σεβασμό στη φύση, όχι σαν «κυρίαρχοι της γης και εξουσιαστές των ιχθύων της θαλάσσης και των πτηνών του ουρανού, όλων των κτηνών και όλης της Γης, όλων όσα, ως ερπετά, σύρονται επάνω εις την επιφάνειαν της Γης...»,2 αλλά ως προσωρινοί επισκέπτες των οικοτόπων, που αφήνουν μόνο «τα ίχνη των πατημασιών τους» στους τόπους που επισκέπτονται.
Ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονης ανασφάλειας υγείας η επανασύνδεση με τη φύση, ατομικά ή συλλογικά, λειτουργεί θεραπευτικά για τον άνθρωπο, αλλά και ως μέσο κοινωνικής ενσωμάτωσης.
Το ελληνικό δίκτυο Φίλοι της Φύσης έχει αναδείξει με δελτία Τύπου και διακηρύξεις το πρόβλημα της κακοποίησης της φύσης και των οικοτόπων. Επιλέγουμε να παρουσιάσουμε ένα απόσπασμα από τις «Θέσεις των Φίλων της Φύσης / Naturefriends Greece για τα αρωματικά φυτά, την ελληνική χλωρίδα, και τους Οικοτόπους / Ενδιαιτήματα»3 (4 Αυγούστου 2014):
“Οικότοποι, ενδιαιτήματα, προστασία εδαφών και η υποβάθμισή τους από μηχανοκίνητα μέσα. Σοβαρά προβλήματα στον γήινο φλοιό οικοτόπων, δασών, βουνών, αιγιαλών κ.λπ. προκαλούν τα μηχανοκίνητα μέσα, ιδιαίτερα εκείνα που κυκλοφορούν εκτός των δασικών ή άλλων επίσημων δρόμων.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε αύξηση της κυκλοφορίας μηχανών εντούρο, ‘γουρούνων’, τζιπ 4x4 σε δάση, αμμοθίνες, ποτάμια, ρέματα, λίμνες κ.λπ. με αποτέλεσμα να ‘οργώνουν’ το έδαφος και να καταστρέφουν τους οικοτόπους της ελληνικής χλωρίδας και πανίδας”.
Επιπρόσθετα, με τον θόρυβο που προκαλούν οι εξατμίσεις, αναστατώνουν τη φυσική ζωή και ισορροπία και υποβαθμίζουν το τοπίο. Σημειώνουμε ότι, σύμφωνα με τον Ν. 3937/2011 για τη βιοποικιλότητα, άρθρο 12 α, β:
«Δεν επιτρέπεται η κίνηση μηχανοκίνητων οχημάτων εκτός οδικού δικτύου σε οικολογικά ευαίσθητες εκτάσεις, όπως, ενδεικτικά, μόνιμες ή εποχικές λίμνες και τέλματα και οι ακτές τους, ο αιγιαλός, οι αμμοθίνες, ποτάμια, ρέματα και ρυάκια, δάση, λιβάδια, βοσκότοποι, οι οικότοποι προτεραιότητας του παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, καθώς και σε μονοπάτια που βρίσκονται σε τέτοιες περιοχές».
Επίσης: «Δεν επιτρέπεται η, μέσω της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων, αυτόβουλη δημιουργία νέων ή η επέκταση υφιστάμενων δρόμων σε δασικά, χορτολιβαδικά και παράκτια οικοσυστήματα». Υπογραμμίζουμε τη θετική ΔΑΔ του Δασαρχείου Αιγάλεω, σύμφωνα με την οποία «απαγορεύεται κάθε άλλη πράξη που θίγει τα δένδρα, τους θάμνους και το έδαφος» [ΔΑΔ 17/5/2012 ΑΔΑ: Β498ΟΡ1Κ-73Γ].
Ειδικότερα για την προστασία του εδάφους υπάρχει πλούσια νομολογία, όπως π.χ.
α) Ο Ν. 1650/86 άρθρο 1, που αναφέρει ότι «με τις διατάξεις παρόντος νόμου επιδιώκονται η προστασία του εδάφους και η λήψη των αναγκαίων μέτρων ώστε οι χρήσεις του να γίνονται σύμφωνα με τις φυσικές ιδιότητές του και την παραγωγική του ικανότητα».
β) Το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ΦΕΚ 128/1/2008 και ιδιαίτερα το άρθρο 10 «Διατήρηση, προστασία και ανάδειξη του εθνικού φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, διατήρηση και ανάδειξη της ποικιλομορφίας της υπαίθρου, καθώς και βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων».
* Ο Κώστας Φωτεινάκης είναι πρόεδρος του ελληνικού δικτύου Φίλοι της Φύσης, [email protected]
Σημειώσεις:
1. Δημήτρη Πικιώνη: "Γαίας Ατίμωσις" (Διά την προστασίαν του τοπίου) https://bit.ly/2W34Cc3
2. Γένεσις 1.28 https://bit.ly/3n7jVws
3. Οι θέσεις των Φίλων της Φύσης / Naturefriends Greece για τα αρωματικά φυτά, την ελληνική χλωρίδα, και τους οικοτόπους / ενδιαιτήματα. https://bit.ly/3n0QTym
