«Η προσέγγιση του φαρμάκου ως εμπορεύματος που διέπεται από τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού δημιουργεί πολλαπλές παρενέργειες και επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία», υπογράμμισε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός μιλώντας στη Σύνοδο του Άτυπου Συμβουλίου Υπουργών στην Μπρατισλάβα, με θέμα τις ελλείψεις στα φάρμακα.
Αναφέρθηκε στις «τέσσερις κρίσιμες πτυχές» που οδηγούν στις ελλείψεις και συγκεκριμένα στα «προβλήματα στην παραγωγική διαδικασία», που, όπως είπε, αφορούν κυρίως τα εμβόλια, «που απαιτούν κοινή ευρωπαϊκή διαχείριση ανάλογα με τις ανάγκες των χωρών».
Επίσης υπογράμμισε τα προβλήματα που προκύπτουν από την ανεπάρκεια εισαγωγών, που «αφορούν κυρίως παλαιά φάρμακα και φάρμακα περιορισμένης χρήσης που δεν έχουν ‘εμπορικό ενδιαφέρον’, αλλά και ‘ορφανά’ φάρμακα», τα οποία «εμφανίζονται σε χώρες που βρίσκονται σε οικονομική κρίση και εφαρμόζουν προγράμματα λιτότητας, έχοντας περιορισμένη αγοραστική δύναμη και αδυναμία μαζικών εισαγωγών».
Στην Ελλάδα, εξήγησε, «ο κρατικός φορέας που παρεμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις είναι το ΙΦΕΤ αλλά λόγω προβλημάτων ρευστότητας δυσκολεύεται στην έγκαιρη, επαρκή και οικονομικά προσιτή προμήθεια των αναγκαίων φαρμάκων από άλλες χώρες». Ο υπουργός πρόκρινε ως λύση την ενθάρρυνση της παραγωγής αυτών των φαρμάκων από την εγχώρια φαρμακοβιομηχανία και τη διασφάλιση βιώσιμων τιμών αποζημίωσης.
Τεχνητές ελλείψεις στο φάρμακο
Άλλο ένα πρόβλημα που επισημάνθηκε ήταν το παράλληλο εμπόριο ή η απόσυρση προϊόντων εξαιτίας εξαιρετικά χαμηλών τιμών. «Είναι πανευρωπαϊκό ζήτημα με αιχμή χώρες όπως η Ελλάδα, που η τιμολογιακή πολιτική στοχεύει κυρίως σε συνεχείς μειώσεις τιμών φθηνών και αποτελεσματικών φαρμάκων (κυρίως γενοσήμων αλλά και off patend), οδηγώντας είτε σε παράλληλες εξαγωγές είτε σε υποκατάσταση από πολύ ακριβότερα φάρμακα χωρίς τεκμηριωμένη διαφορά στην κλινική αποτελεσματικότητα», επεσήμανε σχετικά ο Αν. Ξανθός. «Οι λύσεις εδώ», σημείωσε, «πρέπει να αναζητηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και σε εθνικό επίπεδο (θέσπιση καταλόγου των ‘κρίσιμων’ φαρμάκων από τις Εθνικές Αρχές κάθε χώρας, σύστημα επιτήρησης και καταγραφής αναγκών, σταθερή συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, πρόβλεψη αυστηρότερων κυρώσεων σε περιπτώσεις κερδοσκοπικής συμπεριφοράς από παράγοντες της φαρμακευτικής αγοράς, αλλαγή τιμολογιακής πολιτικής)».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο υπουργός και στις «τεχνητές ελλείψεις», με ευθύνη «φαρμακευτικών εταιρειών προς χώρες με οικονομικά προβλήματα και δημοσιονομικούς περιορισμούς». Έκανε λόγο για πρακτική που «θέτει σε κίνδυνο την πρόσβαση των ασθενών σε ζωτικής σημασίας φάρμακα», όπως αντικαρκινικά και αντιρετροϊκά, χαρακτηρίζοντάς την «επιστημονικά, ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά απαράδεκτη». Τόνισε δε ότι «η Ε.Ε. οφείλει να αναζητήσει τρόπους αποτελεσματικής παρέμβασης», λειτουργώντας ως «‘μηχανισμός ύστατης καταφυγής’», ενώ υπογράμμισε τη θετική συμβολή των πρωτοβουλιών διακρατικής συνεργασίας με στόχο τη διαπραγμάτευση «κοινωνικά αποδεκτών τιμών».
Υποχρέωση για τρίμηνο στοκ
Ο Ανδρέας Ξανθός υπενθύμισε ότι στην Ελλάδα έχει νομοθετηθεί «η τρίμηνη εμπεριστατωμένη προειδοποίηση» και η «υποχρέωση τρίμηνου stock, προβαίνοντας σε προσωρινή απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών ή σε εισαγωγή μέσω ΙΦΕΤ», ωστόσο «το πρόβλημα των ελλείψεων παραμένει».
Τούτων δοθέντων, ο υπουργός δήλωσε ότι οι ελλείψεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν «μόνο με αυστηροποίηση του πλαισίου απαγόρευσης των παράλληλων εξαγωγών» αλλά με «συνολικό επαναπροσδιορισμό των πολιτικών που οδηγούν σε στρεβλώσεις, αποκλεισμούς και ανισότητες».
