Τις βασικές κατευθύνσεις του νέου νομοθετικού πλαισίου για την Ανοιχτή και Συμμετοχική Διακυβέρνηση έθεσε σε προ-διαβούλευση χθες το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
Στόχος του νόμου είναι να ρυθμίσει συνολικά και με ολοκληρωμένο τρόπο τη θέσπιση και λειτουργία των πολιτικών για την Ανοικτή και Συμμετοχική Διακυβέρνηση στο ελληνικό κράτος, δεδομένης και της απουσίας συνολικού νομοθετικού πλαισίου για τα θέματα αυτά.
Με αυτό τον τρόπο, σύμφωνα με το κείμενο της προδιαβούλευσης, "θα αλληλοσυνδεθούν υφιστάμενα εργαλεία και δυνατότητες με νέα που θα δημιουργηθούν ώστε να ενισχυθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί, η διαφάνεια και η λογοδοσία του κράτους, καθώς και η συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και εφαρμογής αυτών".
Οι θεματικές ενότητες οι οποίες προτείνεται να διαρθρωθεί το εν λόγω σχέδιο - νόμου είναι οι ακόλουθες:
Α. Η αποσαφήνιση και η σαφής αποτύπωση της έννοιας της ανοιχτής διακυβέρνησης και η διαφοροποίησή της από άλλες συναφείς έννοιες, όπως τα ανοιχτά δεδομένα, δημιουργώντας μια κατ’ αρχήν κωδικοποίηση των εννοιών της ανοιχτής διακυβέρνησης.
Στην ενότητα αυτή, θα επιχειρηθεί η εννοιολόγηση της ανοιχτής διακυβέρνησης, μέσα από τον ορισμό των επιμέρους διαστάσεών της, και ειδικότερα τη διαφάνεια, την ακεραιότητα και τη λογοδοσία, καθώς και τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας έναν τριπλό στόχο: την αύξηση της διαθεσιμότητας της πληροφορίας σχετικά με τις κυβερνητικές δραστηριότητες, την ενίσχυση της δυνατότητας συμμετοχής του πολίτη στη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα, την ουσιαστική μείωση της διαφθοράς σε όλες της μορφές της.
Β. Η σαφής νομοθέτηση της θεσμικής λειτουργίας ρόλων και δομών της Ανοικτής Διακυβέρνησης στην Ελλάδα, με έμφαση στην κατάρτιση και υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης. Ειδικότερα:
* Θέσπιση Εθνικής Ομάδας Εργασίας - Επιτροπής για τη συγγραφή του Εθνικού Σχεδίου και εγκαθίδρυση μηχανισμού υλοποίησης του εθνικού σχεδίου δράσης και ορισμός αρμοδιοτήτων.
* Πρόβλεψη της διαδικασίας για τη συζήτηση του Εθνικού Σχεδίου στη Βουλή των Ελλήνων.
* Πρόβλεψη Εθνικού Σημείου Αναφοράς για θέματα ανοιχτής διακυβέρνησης με οριζόντιες αρμοδιότητες.
* Θεσμοθέτηση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία κατάρτισης και υλοποίησης του σχεδίου δράσης
* Η μέτρηση του πραγματικού αντίκτυπου των πολιτικών ανοιχτής διακυβέρνησης, μέσα από τη θεσμοθέτηση διαδικασιών μέτρησης και ερευνών.
Γ. Η θεσμοθέτηση, μέσω εισαγωγής νομοθετικής ρύθμισης, συγκεκριμένων δεσμεύσεων για την προώθηση της ανοιχτής διακυβέρνησης στη διοικητική μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και της κρατικής λειτουργίας. Ενδεικτικά αναφέρονται:
* Η νομοθετική θέσπιση στόχων και δράσεων για την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Εθνικού Σχεδίου 2016-2018 μέσω εισαγωγής ρυθμίσεων για την καλύτερη δυνατή εφαρμογή τους.
* Η δημοσίευση των οργανογραμμάτων και των διαδικασιών των φορέων του Δημοσίου, με τρόπο ομοιόμορφο και εύληπτο, ώστε κάθε πολίτης να είναι σε θέση να έχει πλήρη και εμπεριστατωμένη γνώση της ακριβούς λειτουργίας κάθε υπηρεσίας και φορέα.
* Η διευκόλυνση της πληροφόρησης των πολιτών μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, προκειμένου να παρέχεται ολοκληρωμένη και ουσιαστική πληροφόρηση για όλα τα θέματα που αφορούν συναλλαγές με τις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και για τις εκάστοτε δυνατότητες και εξελίξεις για οικονομικά και κοινωνικά θέματα που αφορούν άμεσα τους πολίτες, όπως θέματα φορολογίας, κοινωνικών παροχών, ασφάλισης, πρόνοιας και αλληλεγγύης.
* Η αύξηση της πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες που ενισχύουν την ανοιχτότητα και τη λογοδοσία, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης π.χ. (Ν.3979/2011), ρύθμιση για ηλεκτρονική υπογραφή στο Δημόσιο.
Δ. Τέλος, η εισαγωγή μεθόδων και καλών πρακτικών από τη διεθνή εμπειρία μέσα από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Open Government Partnership Initiative καθώς και ανάλογων φορέων.
