Ρεπορτάζ: Μαρία Καλυβιώτου - Μίνα Κωστοπούλου
Δημοφιλή συνήθεια μεταξύ των εφήβων εξακολουθεί να αποτελεί το κάπνισμα, σύμφωνα με τα τελευταία ευρήματα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΙΠΙΨΥ). Ειδικότερα, δύο στους πέντε 16χρονους (39,2%) έχουν καπνίσει έστω και μία φορά σε όλη τη ζωή τους, σχεδόν ένας στους πέντε (18,9%) έχει καπνίσει μέσα στον τελευταίο μήνα, ενώ ένας στους εννιά (11,1%) καπνίζει καθημερινά.
Εντούτοις, το 2015 φαίνεται να συνεχίζεται η σταδιακή μείωση στο κάπνισμα στους 16χρονους μαθητές στην Ελλάδα, μείωση η οποία άρχισε να παρατηρείται ήδη από τις αρχές του 2000. Χαρακτηριστικά, υποδιπλάσιο ποσοστό 16χρονων ανέφερε καθημερινό κάπνισμα το 2015 (11,1%) συγκριτικά με το 1999 (23,4%), ενώ για την ίδια χρονική περίοδο μειώθηκε το ποσοστό εκείνων που κάπνιζαν περισσότερα από 10 τσιγάρα την ημέρα από 10,5% σε 2,9%.
Όπως επισημαίνει η ομότ. καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Ά. Κοκκέβη: «Οι διαχρονικές μειώσεις στο κάπνισμα στους 16χρονους δεν θα πρέπει να εφησυχάζουν τις παρεμβάσεις πρόληψης στη χώρα μας, καθώς, αφενός τα επίπεδα καπνίσματος στην ευαίσθητη αυτήν ηλικία παραμένουν υψηλά, αφετέρου ένα σημαντικό υποσύνολο 16χρονων -της τάξης του 19%, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία- πειραματίζεται με το ηλεκτρονικό τσιγάρο».
Άλλωστε, το ποσοστό των καπνιστών στη χώρα μας, παρά τη μείωση των τελευταίων ετών, με 40% στους άνδρες και 34% στις γυναίκες εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά υψηλό (μ.ο. 37%), σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το υπουργείο Υγείας.
Αυστηροποιούνται οι έλεγχοι των καπνικών προϊόντων
Με αφορμή τη χθεσινή, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2014/40/Ε.Ε. που αυστηροποιεί τον έλεγχο και την εποπτεία των καπνικών προϊόντων, εισάγει τις συνδυασμένες προειδοποιήσεις για την υγεία των καπνιστών και εισάγει νέο σύστημα ιχνηλασιμότητας και χαρακτηριστικών ασφάλειας των προϊόντων καπνού.
Επιπλέον, υπέγραψε και κυρώνει το Πρωτόκολλο για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). «Οι πολιτικές πρόληψης αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του νέου μοντέλου οργάνωσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, την εφαρμογή του οποίου έχει εξαγγείλει ο ίδιος ο πρωθυπουργός και υλοποιεί σταδιακά το υπουργείο Υγείας», επισημαίνει η Αριστοτέλους.
Τέλος, ανακοίνωσε ότι επεξεργάζεται τη νέα καμπάνια ευαισθητοποίησης του πληθυσμού «στην οποία θα έχει υψηλή προτεραιότητα, η μείωση του επιπολασμού του καπνίσματος μεταξύ των νέων ανθρώπων».
Από τα 12 το πρώτο τσιγάρο
Από την ηλικία των 12 ετών ξεκινάει το πρώτο τσιγάρο η πλειοψηφία των μαθητών. Τρία στα δέκα γυμνασιόπαιδα, δε, που δηλώνουν ενεργοί καπνιστές λένε πως οι γονείς τους το ξέρουν και το αποδέχονται!
Σε έρευνα σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος που πραγματοποίησε το υπουργείο Παιδείας, σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ και τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, σε 51.084 μαθητές Α' και Β' Γυμνασίου προέκυψαν:
* 1 στους 10 είναι ενεργός καπνιστής.
* Το 30% εκτίθεται στο παθητικό κάπνισμα στο σπίτι του.
* 8 στους 10 μαθητές συνδέουν το κάπνισμα με το άγχος.
Συγκεκριμένα, το 16,7% απαντά ότι έχει δοκιμάσει να καπνίσει. Εξ αυτών 1 στους 10 δοκίμασαν από τα 12 ή 13 έτη τους, 2 στους 10 από 14 ετών και 5 στους 10 στα 15 έτη. 2 στα 10 παιδιά που καπνίζουν είναι αγόρια. Το ποσοστό των κοριτσιών ανέρχεται σε 13,8%.
Οι περισσότεροι μαθητές που δηλώνουν ότι καπνίζουν δήλωσαν, παράλληλα, ότι καπνίζουν κατά πλειοψηφία και οι δύο γονείς και τα αδέρφια τους -και δη μέσα στο σπίτι. Μεγαλύτερο, όμως, είναι το ποσοστό των μαθητών που απαντούν ότι δοκίμασαν επειδή καπνίζουν πολλοί φίλοι τους.
"Ο περιορισμός του καπνίσματος, όπως έχει δείξει η εμπειρία του παρελθόντος στη χώρα μας τουλάχιστον, δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμους. Χρειάζεται να αλλάξει η νοοτροπία των νέων σε όσο γίνεται μικρότερη ηλικία. Και η αλλαγή νοοτροπίας είναι θέμα παιδείας", δήλωσε σχετικά ο υφυπουργός Παιδείας Θεοδόσης Πελεγρίνης, συμπληρώνοντας σχετικά με τη χθεσινή ημέρα: "Μέσα από τα σχολεία, αξιοποιώντας τα σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαλεία, οφείλουμε, όχι μόνο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, να οργανώσουμε ένα στοχευμένο σχέδιο για την ευαισθητοποίηση σχετικά με την κακή αυτή συνήθεια".
