Ρεπορτάζ: Μίνα Κωστοπούλου
Μπορεί ο δίκαιος αγώνας των 595 καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών να είναι ακόμη νωπός στη μνήμη μας, ωστόσο τα... κόκκινα γάντια, που αντιμετώπιζαν και αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα, παραμένουν χιλιάδες. Αναρίθμητα περιστατικά, εκατοντάδες κινητοποιήσεις, πολλά αιτήματα, κι όμως ακόμη συνεχίζεται το άσχημο παιχνίδι που παίζουν οι εργολάβοι μέσα στα νοσοκομεία. Απλήρωτη εργασία, χωρίς βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα πολλές φορές, απειλές και εκφοβισμοί συνθέτουν την καθημερινότητα των καθαριστριών.
Η Α., εργαζόμενη στην καθαριότητα του Αττικού Νοσοκομείου, υπέγραψε προ ημερών νέα σύμβαση ενός μήνα, ενώ δεν είχε πληρωθεί τον Σεπτέμβριο, και πληρώθηκε τον Αύγουστο προ λίγων ημερών. "Αν δεν υπέγραφα, θα απολυόμουν. Εκφοβισμοί και αναφορές είναι καθημερινά στο πρόγραμμα, και φυσικά δεν πληρωνόμαστε, γιατί, όπως λένε, η εταιρεία δεν έχει χρήματα", λέει η Α., μητέρα δύο παιδιών και η μόνη εργαζόμενη στο σπίτι. Όπως καταγγέλλουν οι καθαρίστριες, ο εργολάβος απασχολεί 75, ενώ η σύμβαση με το νοσοκομείο κάνει λόγο για 114 εργαζόμενες. Και βέβαια για τις 114 είναι που η εταιρεία πληρώνεται. Με μισθούς της τάξεως των 400-500 ευρώ, που συχνά δεν παίρνουν, οι καθαρίστριες δηλώνουν έτοιμες να παλέψουν. "Κανείς δεν θα βγει να πολεμήσει για την κάθε μία, αν δεν μείνουμε ενωμένες", τονίζουν.
Συμβάσεις πολλών... ταχυτήτων
Από το Αττικό απολύθηκε εργαζόμενη, γιατί αντιδρούσε απέναντι στην κατάσταση. Μετά από πέντε χρόνια η σύμβασή της δεν ανανεώθηκε, μαζί με τις υπόλοιπες, αρχές Οκτωβρίου. Πρόκειται για συμβάσεις δύο και τριών ταχυτήτων. Άλλες καθαρίστριες υπέγραψαν για ένα μήνα, άλλες για δύο, άλλες για τρεις. Ορισμένες δε εκ των συμβάσεων ανέφεραν ότι οι πληρωμές θα γίνονται κάθε ενάμιση μήνα (5 του μεθεπόμενου μήνα), χωρίς να δοθεί εξήγηση γιατί συνέβη αυτό.
Το Αττικό είναι ένα μόνο παράδειγμα από το τι συμβαίνει στο σύνολο των νοσοκομείων. Η ίδια εργολαβική έχει τις υπηρεσίες καθαριότητας και στο νοσοκομείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού». Το Σωματείο εργαζομένων κατήγγειλε την απόλυση τριών καθαριστριών, στις οποίες οφείλονται δεδουλευμένα δυο μηνών και το επίδομα αδείας. "Ο εκπρόσωπος της εταιρείας, αφού επέπληξε τις καθαρίστριες του νοσοκομείου για την κινητοποίηση που έκαναν στα τέλη του Αυγούστου για τα δεδουλευμένα τους, απέλυσε ο ίδιος και επιτόπου την καθαρίστρια που του ζήτησε τον λόγο, αφού πρώτα απαγόρευσε σε όλες να γραφτούν στο σωματείο", σημειώνει το σωματείο του νοσοκομείου, που διεκδικεί την επαναπρόσληψή τους.
Στο "Άγιος Ανδρέας" στην Πάτρα, οι καθαρίστριες πληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο για τον Μάιο. "Εννιά χρόνια που εργαζόμουν εκεί δεν κατάφερα να δω ούτε τη σύμβασή μου ούτε τη μισθοδοσία", καταγγέλλει η Γ., μια από τις επτά απολυμένες καθαρίστριες της εργολαβικής εταιρείας. "Δεν μας κολλούσε καν βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα, αλλά μας δήλωνε ως καθαρίστριες ξενοδοχείων και γραφείων", τονίζει η Γ. Το ίδιο ιδιωτικό συνεργείο βρέθηκε προ μηνών στα δίχτυα της οικονομικής αστυνομίας, για εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Τον τελευταίο, όμως, διαγωνισμό που έγινε στον "Άγ. Ανδρέα" τέλη Σεπτεμβρίου, τον κέρδισε και πάλι...
"Οι πρώτοι που δοκιμάστηκαν σε αυτή τη μορφή εργασίας και έφυγαν από τους δημόσιους χώρους ήμασταν εμείς", υπογραμμίζει η Βλασία Παπαθανάση, πρόεδρος της Παναττικής Ένωσης Καθαριστριών και Οικιακού Προσωπικού (ΠΕΚΟΠ). "Εργολάβοι μπήκαν πλέον και στα σχολεία. Μετά από αυτό τελειώσαμε", συμπληρώνει.
Είναι τελικά λύση οι ΚοινΣΕπ;
Πρόσφατα η ομοσπονδία εργαζομένων στα νοσηλευτικά ιδρύματα (ΠΟΕΔΗΝ) κατήγγειλε ότι το 25% των εργαζομένων στα νοσοκομεία έχουν να λάβουν δεδουλευμένα πάνω από πέντε μήνες. Προ ημερών το υπουργείο Υγείας έδωσε το "πράσινο φως" να περάσει το σύνολο των δραστηριοτήτων στα νοσοκομεία -που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών- στα χέρια των εργαζομένων, διά του νόμου 4019/2011, που δίνει τη δυνατότητα λειτουργίας Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων (ΚοινΣΕπ).
"Η δημιουργία των ΚοινΣΕπ θα μας βάλει στη διαδικασία ενός συνεχούς ανταγωνισμού με τους εργολάβους", δηλώνει πάντως η πρόεδρος της ΠΕΚΟΠ. "Με την τρέχουσα νομοθεσία και σε μια ελεύθερη αγορά, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστούν οι εργολάβοι από τους διαγωνισμούς, οπότε θα κάνουν χαμηλότερες προσφορές και θα κερδίζουν τα έργα, δίνοντας βέβαια μισθούς πείνας, για να μειώνουν τα κόστη", τονίζει, για να συμπληρώσει: "Με τις ΚοινΣΕπ προσφέρεται η ψευδαίσθηση εξασφάλισης εργασίας, ενώ στην πραγματικότητα εκμεταλλεύεται ο εργαζόμενος-εργοδότης τον ίδιο τον εαυτό του".
Οι καθαρίστριες ζητούν την πρόσληψή τους από το Δημόσιο με συμβάσεις αορίστου χρόνου. "Πρέπει να λάβουμε υπόψη τη συνολική κατάσταση στα νοσοκομεία", αναφέρει ο Δημήτρης Βαρνάβας, εκ μέρους της ομοσπονδίας νοσοκομειακών γιατρών (ΟΕΝΓΕ). "Βλέπουμε θετικά το να φύγουν οι εργολάβοι από τα νοσοκομεία. Ενδεχομένως θα μπορούσε να πριμοδοτηθεί και η συμμετοχή των συνεταιρισμών στους διαγωνισμούς", τονίζει.
Οι ΚοινΣΕπ μπορούν να είναι μια κίνηση σε θετική κατεύθυνση για τους εργαζομένους. Ωστόσο, ο νομοθέτης οφείλει να λάβει υπόψη του και το ζήτημα του ανταγωνισμού, αλλά κυρίως το ζήτημα της αξιοπρέπειας στην εργασία.
