Ρεπορτάζ: Ειρήνη Λαζαρίδου
Σε πλήρη αποδόμηση του πρώην συντρόφου τους Άκη Τσοχατζόπουλου προχώρησαν χθες ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος, που κατέθεσαν στη δευτεροβάθμια δίκη για τις μίζες των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Σύμφωνα με τον Κ. Σημίτη, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας επί υπουργίας Τσοχατζόπουλου "γίνονταν τα μύρια όσα", ενώ ο Ευ. Βενιζέλος απέδωσε στον κατηγορούμενο τη φθορά του ΠΑΣΟΚ και τον κατακερματισμό του κόμματος στις εκλογές του 2012.
Ο Κ. Σημίτης στην πολύωρη κατάθεσή του παραδέχτηκε ότι "γίνονταν αγορές εξοπλισμών πέρα από το συνηθισμένο", απέδωσε όμως στην κρίση των Ιμίων το 1996 το "ράλι" των εξοπλισμών το οποίο οδηγούσε ο Α. Τσοχατζόπουλος ως επικεφαλής του υπουργείου Εθνικής Άμυνας. "Μετά τα Ίμια με συνάντησε η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας και μου επεσήμανε τις ελλείψεις και την υπεροχή της Τουρκίας σε εξοπλισμό. Χρειάζονταν δύναμη αναχαίτισης που θα αποθάρρυνε την Τουρκία. Κατόπιν τούτου, η κυβέρνηση αποφάσισε να αγοράσει σύγχρονα οπλικά συστήματα και να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις", είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι "ο Άκης δεν ήθελε να περικοπούν οι δαπάνες το 2001".
Σημίτης: Δεν ήταν δουλειά μου ο τρόπος επιλογής...
Όσον αφορά τον ρόλο του ΚΥΣΕΑ, ο πρών πρωθυπουργός υποστήριξε ότι "δεν μπορεί να αγοράσει κανένα όπλο αν δεν το έχει προηγουμένως προτείνει το υπουργείο Εθνικής Άμυνας" και πρόσθεσε ότι "την εισήγηση την έκανε ο ίδιος ο υπουργός. Το ΚΥΣΕΑ δεν μπορούσε να μπει σε λεπτομέρειες, παρά μόνο αν ένα όπλο είναι πολύ ακριβό, τότε θα μπορούσε να πει 'ψάξτε για καλύτερη τιμή'". Σε ερώτηση μάλιστα για το αν μπορεί να χωρέσει δωροδοκία σε αυτές τις διαδικασίες, απάντησε: "Αφού έγινε, κάλλιστα είναι δυνατή"... Ο πρώην πρωθυπουργός δέχτηκε "βροχή" ερωτήσεων από την πολιτική αγωγή για τον τρόπο επιλογής των υποβρυχίων και των TOR M1 καθώς και την τυχόν ενημέρωση που είχε για την προμήθειά τους και απάντησε "δεν ήταν η δουλειά μου αυτά, δεν αφορούσαν το ΚΥΣΕΑ".
Σύμφωνα με τον Κ. Σημίτη εξάλλου, ο Α. Τσοχατζόπουλος, που διαδέχτηκε τον Γεράσιμο Αρσένη στο υπουργείο μετά από ανασχηματισμό, "ήταν το νούμερο δύο στο ΠΑΣΟΚ, είχε όλα τα εχέγγυα. Απαιτείται πολιτική εμπειρία για τη συγκεκριμένη θέση, χρειάζεται προσοχή". Ο ίδιος δεν δίστασε να παραδεχτεί ότι "οι αθλιότητες αυτές συνέβησαν επί πρωθυπουργίας μου" και χαρακτήρισε τα όσα συνέβησαν "εξαιρετικά λυπηρά".
Πλήθος ερωτήσεων δέχτηκε ο Κ. Σημίτης και από την υπεράσπιση του Α. Τσοχατζόπουλου για το αν μπορούσε να γίνει δωροδοκία μέσω των αντισταθμιστικών ωφελημάτων για να απαντήσει: "Μπορεί να γίνει οποτεδήποτε. Δεν ξέρω για τα αντισταθμιστικά ωφέλη". Ο πρώην πρωθυπουργός επίσης δεν δίστασε να "καρφώσει" τον άλλοτε υπουργό του, όταν ρωτήθηκε για το αν ο Α. Τσοχατζόπουλος είχε κοινωνικοπολιτικό έργο: "Δεν έχει καμία σημασία τι έργο είχε. Αν έκανε αυτά που του καταλογίζονται, πολύ κακώς τα έκανε" απάντησε χαρακτηριστικά.
Σημίτης: Τίποτε δεν έπεσε στην αντίληψή μου
Ένταση δημιουργήθηκε στο δικαστήριο όταν η υπεράσπιση του Α. Τσοχατζόπουλου επιχείρησε να καταδείξει συνευθύνη στη λήψη αποφάσεων που αφορούσαν τα εξοπλιστικά. "Δεν είχα καμία συμμετοχή, μπορεί και να έγινε μεθόδευση. Τίποτα δεν έπεσε στην αντίληψή μου, το έχω πει εξαρχής" είπε εκνευρισμένος ο Κ. Σημίτης και πρόσθεσε: "Με καλέσατε εδώ για να δημιουργήσετε πολιτικό θέμα".
Στη διαδικασία παρενέβη ο πρώην υπουργός φωνάζοντας προς το δικαστήριο: "Εγώ εισηγήθηκα την πολιτική της εθνικής άμυνας. Ναι μεν εγώ έχω ως υπουργός την πολιτική ευθύνη, όμως το ΚΥΣΕΑ έχει την δική του απόφαση. Σ' έναν τέτοιο θεσμό, όπως το ΚΥΣΕΑ, δεν υπήρχε δωροδοκία".
Και ο Κ. Σημίτης απάντησε στον πρώην υπουργό του: "Όπως αποδείχτηκε από την πρωτόδικη διαδικασία, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας έγιναν τα μύρια όσα. Αυτά έπρεπε να τα αναφέρεις"...
Ευ. Βενιζέλος: "Δωροδοκία χωρεί και σε προμήθεια κιμωλιών"!
Μετά την τετράωρη κατάθεση του Κ. Σημίτη, σειρά στο βήμα του μάρτυρα πήρε ο Ευ. Βενιζέλος, ο οποίος προκάλεσε αίσθηση όταν δήλωσε: "Η σχολική επιτροπή προμήθειας κιμωλιών ενός νηπιαγωγείου μπορεί να δωροδοκηθεί; Ναι, μπορεί. Μπορεί σε όλα τα επίπεδα, σε όλες τις συμβάσεις, σε όλες τις προμήθειες, σε όλους τους τομείς, από την Εκκλησία ώς τους κοινωφελείς οργανισμούς, να υπάρξει δωροδοκία. Σε οποιαδήποτε διαδικασία, απλή ή σύνθετη"!
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εξέφρασε στη συνέχεια το παράπονό του λέγοντας: "Έχω υποστεί την πολιτική φθορά της υπόθεσης που δικάζετε. Η ζημία, δημοσιογραφικά, πολιτικά, κοινωνικά, που έχει υποστεί η παράταξή μας είναι τεράστια". Στη συνέχεια υποστήριξε ότι ο ίδιος δεν είχε συμμετοχή σε απόφαση για τα αντιπυραυλικά συστήματα. "Δεν γνωρίζω αν οποιοσδήποτε έχει δωροδοκηθεί σε σχέση με τα TOR M1. Για το αν ορθά τα απέκτησε το ελληνικό κράτος, ακόμη και οι πολέμιοι του συστήματος έχουν παραδεχθεί ότι τα συγκεκριμένα συστήματα είναι ικανοποιητικά. Προς αποφυγή πάσης παρεξήγησης υπάρχει μια τομή ανάμεσα στη σκοπιμότητα της προμήθειας και στη δωροδοκία. Μπορεί να έχει νόμιμη επιλογή και να έχει παράνομες πράξεις. Επίσης μπορεί κάποιοι να έχουν παράνομες συναλλαγές για να διευκολύνουν φάσεις της σύμβασης. Δεν γνωρίζω", είπε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι μετείχε μόνο σε ένα ΚΥΣΕΑ, το 1999, και πρόσθεσε ότι "η γνώση μου για την υπόθεση προέρχεται από τη μία και μόνη φορά που μετείχα στο ΚΥΣΕΑ, και διερωτώμαι γιατί το δικαστήριό σας με κάλεσε ως μάρτυρα, ενώ δεν έχουν κληθεί άλλα μέλη του που ελάμβαναν συχνά μέρος και επιπλέον από τη ανάληψη δέκα χρόνια αργότερα από εμένα του υπουργείου Εθνικής Αμυνας". Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, "η απόφαση του ΚΥΣΕΑ είναι πολιτική. Καλύπτεις αλλά και ελέγχεις τον υπουργό", ενώ όταν ρωτήθηκε αν είχε αντιληφθεί προσπάθεια να θανατωθεί πολιτικά ο Α. Τσοχατζόπουλος απάντησε: "Στην αντίληψή μου έχει υποπέσει η απόπειρα πολιτικού θανάτου του ΠΑΣΟΚ".
Ο Ευ. Βενιζέλος υποστήριξε ότι όσα έχουν ειπωθεί για "υποβρύχια που γέρνουν" είναι ψεύδη, ενώ υπογράμμισε: "Υπάρχει αμφισβήτηση για τα TOR M1 από τα άλλα κόμματα, αλλά όχι για την προμήθεια των υποβρυχίων. Τα υποβρύχια τύπου 214 ήταν η καλύτερη επιλογή. Όταν ανέλαβα το 2009, δεν είχαμε παραλάβει κανένα υποβρύχιο και οι Γερμανοί είχαν καταγγείλει τις συμβάσεις".
Ο Ευ. Βενιζέλος ρωτήθηκε και για την πιθανή εμπλοκή των συζύγων (πρώην και νυν) του Α. Τσοχατζόπουλου, καθώς και αν είχαν τέτοιες εξουσίες ώστε να ασκούν επιρροή στον πρώην υπουργό. "Δεν νομίζω ότι στα θέματα αυτά θα πρέπει να υπάρχει εμπλοκή συζύγων ή παιδιών. Όποιος όμως, φέρει την υπογραφή, έχει πολιτική και ποινική ευθύνη. Στη σφαίρα της πολιτικής υπάρχει και συλλογική ευθύνη".
Το δικαστήριο διέκοψε για την ερχόμενη Τετάρτη, οπότε έχουν κληθεί να καταθέσουν οι πρώην υπουργοί Γ. Παπαντωνίου και Βάσω Παπανδρέου, που επίσης διετέλεσαν μέλη του ΚΥΣΕΑ.
