ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Αλληλεγγύη δεν είναι μόνο οι συλλογικές κουζίνες ούτε τα κοινωνικά ιατρεία - φαρμακεία. Είναι και εκείνοι που μας φέρνουν κοντά σε έναν διαφορετικό τρόπο κατανάλωσης. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, παράλληλα με τις δομές που εξυπηρετούν άμεσες ανάγκες, σχηματίστηκαν παραγωγικοί και καταναλωτικοί συνεταιρισμοί που φέρνουν στα ράφια τους αγνά προϊόντα σε προσιτές τιμές.
Αγοράζοντας τα προϊόντα σε πολύ χαμηλές τιμές, οι οικογένειες γεμίζουν το τραπέζι τους με αξιοπρέπεια, οι παραγωγοί παίρνουν τα χρήματα που τους αξίζουν χωρίς να παρεμβαίνουν μεσάζοντες και οι δομές, μέσα από τις πωλήσεις, καταφέρνουν να συντηρούνται, να αναπτύσσονται και σταδιακά να δημιουργούν προϋποθέσεις για θέσεις εργασίας.
"Μαζί με τα προϊόντα που διαθέτουμε, προσπαθούμε να ενημερώνουμε τους καταναλωτές για την ποιότητα των τροφίμων. Να μην ξεγελιούνται από τη διαφήμιση" λέει ο Άρης από το ΣΥΝ+Δημιουργία ΣΥΝ.ΠΕ (Νέα Μάκρη), που προσθέτει ότι οι εθελοντές του συνεταιρισμού προτρέπουν ακόμα τους πολίτες "να διαβάζουν τις ετικέτες, να αποφεύγουν τα βλαβερά συντηρητικά, άρα και να αποφεύγουν προϊόντα με καρκινογόνες ουσίες". Ο συνεταιρισμός, που μετρά δύο χρόνια παρουσίας, ξεκίνησε μετά από πρωτοβουλία πολιτών και ανοιχτή εκδήλωση. Η ανταπόκριση ήταν μεγάλη και σήμερα υπάρχουν 250 οικογένειες που συμμετέχουν στον συνεταιρισμό. Για να γίνει κάποιος μέλος, χρειάζεται να δώσει μια συνεταιριστική μερίδα των 20 ευρώ.
Δεν χρειάζονται μεγάλα "ανοίγματα" από τους παραγωγούς
Κι αν για τους καταναλωτές το όφελος είναι προφανές, δηλαδή η πρόσβαση σε ένα ποιοτικό προϊόν με χαμηλή τιμή, για τους παραγωγούς τα οφέλη, αν και λιγότερο προφανή, είναι εξίσου σημαντικά.
"Ο παραγωγός δεν χρειάζεται να πληρώσει για ράφι ώστε να διατεθούν τα προϊόντα του στο σούπερ μάρκετ, που ζητεί συγκεκριμένο ποσό αλλά και συγκεκριμένες ποσότητες. Η αγορά είναι μόνο για τους μεγάλους, αλλα εμείς προβλέπουμε για τους μικρούς. Έτσι, στη Νέα Ιωνία θα βρεις στην Πεσμαζόγλου Παπαϊωακείμ 4 με 60 λεπτά το κιλό το αλεύρι και τυριά από την Ήπειρο, αλλαντικά από τη Δράμα. Δεν έχουμε σκοπό το κέρδος, όποιο πλεόνασμα προκύπτει θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων του συνεταιρισμού" μας λέει η Χαρούλα.
Εκφράζει όμως τον καημό ότι ακόμη, τρεις μήνες μετά, δεν είναι πολύς ο κόσμος που πηγαίνει να αγοράσει. Ίσως γιατί, όπως εξηγεί, "δεν είναι και τόσο βολικό που δεν έχουμε όλα τα πράγματα που έχουν τα σούπερ μάρκετ". Όμως κι αυτό είναι μέρος μιας νοοτροπίας που θέλουν να αλλάξουν όσοι συμμετέχουν στους παραγωγικούς και καταναλωτικούς συνεταιρισμούς: την αντίληψη "τα παίρνω όλα με τη μία" η οποία επικρατεί αντί των πιο επιλεκτικών αγορών από τα μαγαζιά της γειτονιάς.
Δουλειά το πρωί, βάρδια το απόγευμα
Αντίστοιχα καλά προϊόντα μπορεί να βρει κανείς στο Μαρκόπουλο επί των λεωφόρων Πόρτο Ράφτη και Γρέγου 1. Όπως μας λέει η Μαρίνα, διαθέτουν χαρτικά, απορρυπαντικά, χύμα προϊόντα, όπως φακές και άλλα όσπρια, ελιές, χειροποίητα ζυμαρικά, βιολογικό μέλι, κρασί από τη Νεμέα, χυμούς από το Ναύπλιο. Η λογική είναι και εκεί ίδια :"Άμεσα ωφελημένοι είναι οι παραγωγοί και οι καταναλωτές. Από τη μεριά μας δεν παίρνουμε το κέρδος του μεσάζοντα. Πληρώνουμε πρώτα στην καλύτερη τιμή τον παραγωγό και πουλάμε το προϊόν στη χαμηλότερη δυνατή, ώστε να μπορούμε να βγάζουμε μόνο τα λειτουργικά μας έξοδα".
Η αλληλεγγύη, που παίρνει σάρκα και όστα στα λόγια της Μαρίνας, επεκτείνεται στο πώς λειτουργούν οι συνεταιρισμοί - και αυτός στο Μαρκόπουλο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. "Έχω μαγαζί με παιχνίδια, την Τετάρτη απόγευμα που είμαι κλειστά κάνω τη δική μου βάρδια. Μια άλλη κοπέλα, γιατρός, κάθε Τρίτη πρωί δεν βάζει ραντεβού στο ιατρείο της και βοηθάει επίσης".
Ακόμη κι αυτός που κάθεται σπίτι μπορεί να παράγει
Το βήμα παραπάνω των παραπάνω προσπαθειών που πολλαπλασιάζονται ταχύτατα είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας. "Αν καταφέρουμε να αυξήσουμε τους τζίρους, θα δουλέψει κάποιος άνεργος" λέει ο Άρης από τη Νέα Μάκρη. Υπάρχουν κι άλλοι όμως τρόποι, περισσότερο άμεσοι, ώστε να προκύψουν κάποια αναγκαία έσοδα για τις οικογένειες και τους ανέργους.
"Κάποιος που κάθεται στο σπίτι του θα μπορούσε να παράγει. Θα μπορούσε να φτιάξει μαρμελάδα ας πούμε" αναφέρει η Χαρούλα, που ζητάει όμως και κάτι από την κυβέρνηση ώστε να γίνουν τα πράγματα πιο εύκολα. "Να μην χρειάζονται τόσο χρονοβόρες διαδικασίες ώστε να ξεκινήσει η λειτουργία του συνεταιρισμού. Σε εμάς έκαναν έξι μήνες να εγκρίνουν τα χαρτιά που είχαμε υποβάλει στο Ειρηνοδικείο".