ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
"Από όπου και να έρχεσαι, όπου και να πας, χωρίς κανέναν λόγο, και χωρίς να προκαλέσεις κανέναν και τίποτα, υπάρχει πάντα, πάντα προσαγωγή". Τα λόγια αυτά, ανήκουν στην Ειρήνη, 39 ετών, η οποία έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα μεθαδόνης και η μαρτυρία της είναι μία από τις 44 που έγιναν το διάστημα Μαΐου - Σεπτεμβρίου το 2014 και συμπεριλήφθηκαν στην έρευνα της Human Rights Watch για τις καταχραστικές πρακτικές της αστυνομίας κατά των περιθωριοποιημένων ατόμων, στα οποία ανήκουν οι άστεγοι, οι χρήστες ναρκωτικών και τα εκδιδόμενα άτομα. Στην έρευνα που παρουσιάστηκε χθες, επισημάνθηκε η ανάγκη λήψης νομοθετικών πρωτοβουλιών από την κυβέρνηση, που θα αντιμετωπίζουν στη ρίζα του το πρόβλημα, που εξακολουθεί να υφίσταται, ενώ στο πλαίσιο αυτό η HRW κατέθεσε τις δικές της προτάσεις.
Κάθε μέρα εξακρίβωση στοιχείων
Ένα από τα πλέον αντιπροσωπευτικά σημεία της έκθεσης είναι ο απολογισμός της αστυνομικής επιχείρησης "Θησέας". Από τις 42.454 προσαγωγές που έγιναν το διάστημα Ιουλίου - Δεκεμβρίου το 2014, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., μόλις το 1,5% των προσαγωγών οδηγήθηκαν σε σύλληψη. Στο όνομα της "καθαρής" Ομόνοιας η ταλαιπωρία γινόταν χειρότερη. Οι εξαθλιωμένοι περιφέρονταν από Α.Τ. σε Α.Τ., μέχρι που κατέληγαν σε κάποιο Α.Τ. πολύ μακριά από τον χώρο ζωής τους, μετά τις 12 το βράδυ, με συνέπεια να μην μπορούν να γυρίσουν πίσω. Σημειώνεται ότι 36 από τους συνεντευξιαζόμενους δήλωσαν ότι η αστυνομία τούς σταματούσε σχεδόν καθημερινά, ενώ οι 25 από αυτούς ανέφεραν πως τους είχαν σταματήσει για εξακρίβωση στοιχείων πάνω από μία φορά την ίδια μέρα.
"Αντί η αστυνομία να παρενοχλεί και να θέτει υπό κράτηση απόρους ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να βοηθήσει τους ανθρώπους αυτούς να λάβουν τις υπηρεσίες και τη φροντίδα που χρειάζονται", επεσήμανε η ειδική επί των θεμάτων που αφορούν την Ελλάδα για την HRW Eva Cosse.Το αποκορύφωμα των αρνητικών συνεπειών της αστυνομικής αυθαιρεσίας, για την Ε. Cosse, είναι η παρεμπόδιση των προσαχθέντων να έχουν πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες πρόληψης για θέματα δημόσιας υγείας και στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Εικοσιένα άτομα κατήγγειλαν την αστυνομία για άμεση ή έμμεση παρεμπόδιση ώστε να έχουν πρόσβαση στον γιατρό.
Να εκδοθούν οδηγίες προς τους αστυνομικούς
Η αναγνώριση του προβλήματος από τη νέα κυβέρνηση "είναι μεν καθοριστική", τόνισε η Veronika Szente Goldston, όμως το αμέσως επόμενο βήμα που πρέπει να γίνει είναι η θέσπιση των κατάλληλων νομοθετικών ρυθμίσεων. Η HRW ζητεί από την κυβέρνηση να οριοθετήσει αυστηρά τις εξουσίες της αστυνομίας όσον αφορά τους ελέγχους και τη σωματική έρευνα, "έτσι ώστε να απαιτείται εξατομικευμένη υπόνοια διάπραξης αδικήματος". Η κυβέρνηση πρέπει επίσης "να εκδώσει σαφείς οδηγίες προς τους αστυνομικούς σχετικά με τη χρήση βίας, καθιστώντας σαφή την απαγόρευση της αδικαιολόγητης βίας", αλλά και "να παράσχει εκπαίδευση που αφορά ειδικά την αντιμετώπιση των αστέγων, των ατόμων που κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών και των εκδιδόμενων ατόμων".
Να διασφαλιστεί η διερεύνηση των καταγγελιών
Η HRW υπογραμμίζει ακόμα ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει "να διασφαλίσει την εμπεριστατωμένη διερεύνηση των ισχυρισμών περί καταχρηστικών ενεργειών της αστυνομίας εναντίον μελών των εν λόγω ομάδων και αφετέρου τη λογοδοσία των υπευθύνων". Στη λογοδοσία των υπευθύνων στάθηκε ιδιαιτέρως ο Βασίλης Καρύδης από τον Συνήγορο του Πολίτη, αναφέροντας ότι για έρευνα που είχε κάνει η ανεξάρτητη αρχή πάνω στις ρατσιστικές επιθέσεις που δημοσιεύτηκε το 2013 και η οποία περιελάμβανε περιπτώσεις πιθανής ανάμιξης μελών Σωμάτων Ασφαλείας, είχε λάβει αφοπλιστική απάντηση από το Α.Τ. Ομονοίας. "Δεν είχαν κανέναν πρόβλημα να μου απαντήσουν ότι δεν υπάρχει καμία επίθεση για την οποία έχει διαπιστωθεί ρατσιστικό κίνητρο".
Τελευταίο στοιχείο που πρέπει να συμπεριλάβει η κυβέρνηση στις δράσεις της, σύμφωνα με το HRW, είναι η αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης στο κέντρο της Αθήνας, με πρωτοβουλίες που θα διασφαλίζουν ταυτόχρονα ότι οι χρήστες ναρκωτικών δεν αποκλείονται από τους κρατικούς ή δημοτικούς ξενώνες. Το HRW θα έχει προσεχώς συναντήσεις με όλα τα αρμόδια υπουργεία για την κατά το δυνατόν πιο αποτελεσματική πολιτική.
