Θεσσαλονίκη
Ήταν ξημερώματα Δευτέρας της 15ης Μαρτίου 1943, όταν έφευγε το πρώτο τρένο από τη Θεσσαλονίκη, με προορισμό την Πολωνία, «φορτωμένο» με οικογένειες Εβραίων που πίστευαν ότι τους περίμεναν δύσκολες καταστάσεις στα χέρια των ναζί, αλλά όχι ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με το αδιανόητο... Προχθές, ακριβώς 72 χρόνια μετά, οι λιγοστοί επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος που βρίσκονται εν ζωή αντίκρισαν στον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό έναν από τους συρμούς που οδήγησαν το σύνολο του εβραϊκού στοιχείου της Θεσσαλονίκης στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπου και σχεδόν αφανίστηκε...
Ο συρμός του θανάτου γέμισε λουλούδια, από τα μέλη της Ισραηλινής Κοινότητας που συμμετείχαν μαζικά στις εκδηλώσεις μνήμης που διοργανώθηκαν σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και το ΑΠΘ, ενώ για μια ακόμη φορά οι μη εβραϊκής καταγωγής Θεσσαλονικείς, αντί να συμμετέχουν στην πορεία μνήμης από την πλατεία Ελευθερίας, όπου και ξεκίνησε το πογκρόμ διώξεων για τους Θεσσαλονικείς Εβραίους, μέχρι τον Π.Σ. Σταθμό, προτίμησαν μαζικά τα παραλιακά καφέ. Παρά ταύτα, χρόνο με τον χρόνο, στην πόλη που έχασε το 1/3 του πληθυσμού της το 1943, όλο και περισσότεροι συμμετέχουν στις εκδηλώσεις τιμής μνήμης για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης, θύματα του Ολοκαυτώματος, και φωνάζουν το «Ποτέ πια φασισμός».
Οι χαιρετισμοί των επισήμων και τα πολιτικά μηνύματα από τους τοπικούς άρχοντες από την εξέδρα ίσως ελάχιστα να συγκίνησαν όσους συμμετείχαν στην πορεία μνήμης. Πολλών όμως τα μάτια βούρκωσαν μπροστά στη θέα του Χάιντς Κούνιο, που στο χέρι με τον αριθμό τατουάζ που του χάραξαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης οι ναζί κρατούσε έναν μοβ πανσέ και στάθηκε μπροστά στις ράγες και απέναντί του στέκονταν επιβλητική η ατμήλατη μηχανή ΛΒ 964 με τα βουβά άδεια βαγόνια, όπως τότε. Ο ηλικιωμένος άνδρας πλησίασε ένα από αυτά τα βαγόνια και το σημάδεψε τρίβοντας πάνω του τον πανσέ «για να με θυμάται», όπως είπε. Λίγο αργότερα εξηγούσε στους προσκόπους τι συνέβη στη Θεσσαλονίκη τα χρόνια της γερμανικής κατοχής και δεν το μαθαίνουν στο σχολείο. «Να κάνετε ό,τι μπορείτε στη ζωή σας για να καταπολεμήσετε την κακία του ναζισμού. Να θυμάστε πάντα ότι υπάρχουν άνθρωποι που είναι κακοί και μπορεί να το ξανακάνουν. Να βροντοφωνάξουμε: Ποτέ πια, ποτέ ξανά», τους είπε.Το πρώτο τρένο θανάτου μετέφερε στοιβαγμένους περίπου 2.500 Θεσσαλονικείς Εβραίους στα στρατόπεδα εξόντωσης της Πολωνίας. Ακολούθησαν συνολικά άλλοι 19 τέτοιοι συρμοί μέχρι που ξεκληρίστηκε και η τελευταία εβραϊκή οικογένεια. Από τις 56.000 Εβραίους της Θεσσαλονίκης γύρισε μόλις το 4% από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
