ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ
Mια ευρωπαϊκή επιχείρηση έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο, ανάλογη της ιταλικής Mare Nostrum, στήριξη της Ελλάδας και της Ιταλίας για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο, ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη, αλλά ακόμα και προγράμματα επανεγκατάστασης προσφύγων προτείνει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) στην Ευρωπαϊκή Ένωση με φόντο τους χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες που διακινδυνεύουν -και πολλοί χάνουν- τη ζωή τους στο ταξίδι για την Ευρώπη.
Βλέποντας πια τη Μεσόγειο να γεμίζει πτώματα -κυρίως προσφύγων και δη γυναικόπαιδων- ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Αντόνιο Γκουτιέρες απέστειλε τις προτάσεις με επιστολή του προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες αποτελούν τμήμα της Πρωτοβουλίας της Ύπατης Αρμοστείας για την Κεντρική Μεσόγειο (CMSI) και δίνουν έμφαση στην ισοκατανομή των ευθυνών, θέση που έχει εκφράσει και η ελληνική κυβέρνηση.
Μέχρι στιγμής τη φετινή χρονιά περίπου 470 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται στη Μεσόγειο, σε σύγκριση με τους 15 την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με την Υ.Α. «Η συνέχιση της σημερινής κατάστασης δεν αποτελεί επιλογή» προειδοποίησε ο Vincent Cochetel, διευθυντής του Γραφείου Ευρώπης της Υ.Α. «Το μόνο που θα σημάνει η αδράνεια ως προς την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων είναι ότι περισσότεροι άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους».
Οι νέες προτάσεις της Υ.Α. περιλαμβάνουν την καθιέρωση μιας ισχυρής ευρωπαϊκής επιχείρησης έρευνας και διάσωσης στη Μεσόγειο καθώς και τη θέσπιση από την Ε.Ε. ενός προγράμματος αποζημίωσης των ναυτιλιακών εταιρειών για ζημιές που υπέστησαν κατά τη διάσωση ανθρώπων που κινδύνευαν στη θάλασσα.
Απευθυνόμενη δε στην Ε.Ε. την καλεί να εξετάσει λύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που παρουσιάζονται μετά την άφιξη των προσφύγων στην Ευρώπη, ώστε να εξασφαλιστεί η επαρκής υποστήριξή τους και να αποφευχθεί η ανάληψη της βασικής ευθύνης γι' αυτούς από μερικές μόνον χώρες.
Όπως τονίζει η Υ.Α. μέχρι στιγμής, οι περισσότεροι άνθρωποι που αναζητούν ασφάλεια στην Ευρώπη καταφθάνουν σε λίγα κράτη στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., ενώ, ταυτόχρονα, ελάχιστες χώρες, κυρίως η Γερμανία και η Σουηδία, δέχονται τον μεγαλύτερο αριθμό αιτημάτων ασύλου. Η ενδοευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί αυτή η έλλειψη ισορροπίας, επισημαίνει η Υ.Α., στο ίδιο πνεύμα με την πολιτική της νέας κυβέρνησης της χώρας μας.
Μάλιστα, όπως υπογραμμίζει ο οργανισμός, χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα πρέπει να λάβουν υποστήριξη για την επαρκή υποδοχή των αιτούντων άσυλο και την εξέταση των αιτημάτων τους. Επιπλέον η Υ.Α. προτείνει ένα πιλοτικό πρόγραμμα για τη μετεγκατάσταση σε διάφορες χώρες ανά την Ευρώπη των προσφύγων από τη Συρία που διασώζονται στη θάλασσα στην Ελλάδα και την Ιταλία, το οποίο βασίζεται σε ένα δίκαιο σύστημα κατανομής. Μέχρι τώρα μόνον η Γερμανία και η Σουηδία έχουν δεχθεί περίπου το 56% των αιτημάτων ασύλου που κατατέθηκαν από Σύρους από την έναρξη του πολέμου.
Αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα θα επιδιώξει την καλύτερη κατανομή των Σύρων που αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες μεταξύ όλων των χωρών της Ε.Ε. κι επίσης θα συμβάλει στη μείωση του κινδύνου διακίνησης και εκμετάλλευσης ανθρώπων, ο οποίος συνδέεται με τις τρέχουσες μετακινήσεις τους προς το εσωτερικό της Ε.Ε.
Για τους αιτούντες άσυλο ο κανονισμός του Δουβλίνου, κατά την Υ.Α., θα πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως, με τη χρήση, μεταξύ άλλων, όλων των διαθέσιμων εργαλείων, όπως εκείνων για την οικογενειακή επανένωση και τους ασυνόδευτους ανηλίκους, καθώς και με τη χρήση της διακριτικής ευχέρειας σε ορισμένες περιπτώσεις με πιο μακρινούς οικογενειακούς δεσμούς ή με άλλες ανάγκες.
Επιπλέον, η Υ.Α. τονίζει την ανάγκη για αύξηση των νόμιμων οδών ώστε οι πρόσφυγες από τη Συρία να βρίσκουν προστασία στην Ευρώπη και καλεί την Ε.Ε. να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες δεσμεύσεις για την υποδοχή των προσφύγων μέσω βιώσιμων προγραμμάτων επανεγκατάστασης και να εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε να αυξήσουν τις ευκαιρίες για άλλες μορφές εισδοχής, ώστε οι άνθρωποι που αναζητούν ασφάλεια να μπορούν να τη βρουν στην Ευρώπη, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν σε διακινητές και σε επικίνδυνες παράτυπες μετακινήσεις, δεδομένου ότι ο εμφύλιος στη Συρία συνεχίζεται για πέμπτη χρονιά.
Είναι αναγκαίες περισσότερες ευκαιρίες για επανεγκατάσταση, καθώς και άλλες εναλλακτικές, όπως τα ιδιωτικά προγράμματα χορηγιών και οι θεωρήσεις εισόδου για ανθρωπιστικούς λόγους, για σπουδές και για εργασία, υποστηρίζει η Υ.Α. δηλώνοντας έτοιμη να διερευνήσει τις συνθήκες για την επέκταση των προγραμμάτων επανεγκατάστασης και για άλλες μορφές εισόδου στην Ε.Ε.
«Καθώς η εχθρική προς τους πρόσφυγες ρητορική αντηχεί σε όλη την Ευρώπη, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι πρόσφυγες τρέπονται σε φυγή από τον πόλεμο και τη βία σε περιοχές όπως η Συρία» δήλωσε ο κ. Cochetel.
