ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Σε Πειραιά, Μαρούσι, Νίκαια και Αθήνα η κινητοποίηση πολιτικών φορέων, κινημάτων και δεκάδων αλληλέγγυων πολιτών απέτρεψε την περασμένη Τετάρτη τον πλειστηριασμό 21 κατοικιών, για χρέη σε τράπεζες. Η επιτυχία των κινητοποιήσεων αποκτά διπλή αξία εν όψει χειμώνα, αποτελώντας παράλληλα ένδειξη της συσπείρωσης του κόσμου γύρω από το ζήτημα της στέγης. Κάθε Τετάρτη, την ώρα των πλειστηριασμών, δίνουν ραντεβού στα ειρηνοδικεία και εμποδίζουν, ειρηνικά, τις διαδικασίες. Απέναντι στα "κοράκια", υψώνουν τείχος αλληλεγγύης, που υπερασπίζεται τον φτωχό και τον άνεργο, του δείχνουν ότι δεν είναι μόνος, τον ωθούν να αγωνιστεί.
Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα δημιουργήθηκε ένας γαλαξίας πρωτοβουλιών αλληλεγγύης σε όλη τη χώρα. Από τις γειτονιές του Πειραιά και της Αθήνας, μέχρι αυτές της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης, ο κόσμος οργανώθηκε, αρνούμενος να πάρουν τα σπίτια του οι τράπεζες. Άλλωστε, την εποχή των παχιών αγελάδων, "τα γραμματοκιβώτια των σπιτιών μας γέμιζαν με προσφορές από τράπεζες. Έπειθαν τον κόσμο να πάρει δάνειο, τα έδιναν άκριτα, ανεξάρτητα από την οικονομική του κατάσταση και σήμερα, έχουμε χιλιάδες κόκκινα δάνεια και χιλιάδες οικογένειες που κινδυνεύουν να μείνουν στον δρόμο" λέει στην "Αυγή" ο Σωτήρης Αλεξόπουλος από την Αλληλεγγύη Πειραιά που συμμετέχει στην "Κίνηση Ενάντια στους Πλειστηριασμούς". Η πρωτοβουλία σχηματίστηκε περίπου πριν από ένα μήνα ως απάντηση στον πολλαπλασιασμό των πλειστηριασμών, στέλνοντας μήνυμα ότι "κανείς δεν θα μείνει στον δρόμο".
Η αύξηση των πλειστηριασμών είναι η συνέπεια της αλλαγής του νομικού καθεστώτος. "Μέχρι πέρυσι υπήρχαν δύο κλειδιά προστασίας. Το ένα προστάτευε την πρώτη κατοικία που είχε αντικειμενική αξία μέχρι 350.000 ευρώ και το δεύτερο δεν επέτρεπε στις τράπεζες να κάνουν πλειστηριασμό αν τα χρέη δεν ξεπερνούσαν τα 200.000 ευρώ" αναφέρουν η Τόνια Κατερίνη από την Αλληλεγγύη για Όλους και η Κατερίνα Κνήτου δικηγόρος από την Πρωτοβουλία ενάντια στα Χαράτσια.
Τα κλειδιά αυτά έπαψαν να υφίστανται. Στη θέση τους ισχύει ειδική μεταβατική διάταξη μέχρι το τέλος του 2014 με όρους όπως "να έχεις ελάχιστο εισόδημα μέχρι 35.000 ευρώ ή η συνολική αξία της περιουσίας σου να μην ξεπερνά τις 250.000". "Η διαφορά που ισχύει ήδη από φέτος είναι ότι, πέρα από το Δημόσιο και τις τράπεζες, σε πλειστηριασμούς μπορούν να προχωρούν και οι ασφαλιστικές. Η κατάσταση θα γίνει ακόμα χειρότερη από το 2015 που αποσύρεται η μεταβατική διάταξη, ενώ την ίδια ώρα ενισχύεται ο ρόλος των τραπεζών δίνοντάς τους το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις με τους δανειολήπτες". Δεν είναι όμως οι μόνες αλλαγές.
Αντιδράσεις από τους δικηγόρους
Από την Τετάρτη μέχρι την Παρασκευή, οι δικηγόροι προχώρησαν σε αποχή για το νέο σχέδιο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.) που κατατέθηκε στη Βουλή, ενώ παρατάθηκε για ακόμη 10 μέρες μετά από νέα απόφαση της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος που συνεδρίασε εκτάκτως την Παρασκευή. "Δεν είναι άλλη μια νομοθετική ρύθμιση", τονίζει η Κ. Κνήτου, αλλά "εκ θεμελίων αλλαγή του συστήματος απονομής δικαιοσύνης". Οι κυριότερες επιπτώσεις συνοψίζονται ως εξής:
1) Βουβές δίκες στα χαρτιά χωρίς μάρτυρες. Τα πάντα θα γίνονται μόνο με την προσκόμιση εγγράφων και μόνο εφόσον ζητηθεί από τον δικαστή θα καλούνται μάρτυρες.
2) Οι προθεσμίες για την ολοκλήρωση των πλειστηριασμών "μικραίνουν" στους 8 μήνες.
3) Περιορίζονται τα μέσα άμυνας των αδύναμων, αφήνοντας μόνο δύο ανακοπές της διαδικασίας, μία πριν από τον πλειστηριασμό και μία μετά τη διεξαγωγή του, στο όνομα "της παύσης των χρονοβόρων διαδικασιών".
4) Η αντικειμενική αξία από την οποία ξεκινά τώρα ο πλειστηριασμός θα αντικατασταθεί από την εμπορική. Σε περίοδο οικονομικής ύφεσης όπως η τωρινή, η τιμή δεν μπορεί παρά να είναι πολύ χαμηλή. Μέχρι να οριστούν τα κριτήρια, η εκκίνηση του πλειστηριασμού θα γίνεται στα 2/3 της αντικειμενικής αξία στον πρώτο, στο 1/2 στον δεύτερο και στο 1/3 στον τρίτο.
5) Δίνεται η δυνατότητα για πολλαπλές κατασχέσεις, άρα και περισσότερα έξοδα άμυνας. Χρέη σε εφορία, ασφαλιστικές και τράπεζες σημαίνουν με το νέο νομικό καθεστώς και παραπάνω από ένα.
6) Εισαγωγή των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, ελαχιστοποίηση των περιθωρίων αντίδρασης.
Και μετά τους πλειστηριασμούς, εξώσεις
Όλα αυτά για όσους έχουν ακόμα σπίτι. Οι εξώσεις είναι αυτό που έρχεται, αλλά έχει ήδη αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά. Η Ελένη Χουρουζίδου, μητέρα τριών παιδιών, κινδυνεύει να μείνει στον δρόμο αν δεν βρει 10.000 ευρώ για να τα δώσει στην Αττική Τράπεζα και να της επιτραπεί η παραμονή στο σπίτι. Το σπίτι της στις Σέρρες το αγόρασε το 1999 και το έχασε έπειτα από ένα χρόνο, καθώς αδυνατούσε να πληρώσει επιχειρηματικό δάνειο, με αποτέλεσμα να μπει υποθήκη. Τον περασμένο Μάιο η τράπεζα ενημέρωσε ότι απαιτεί ενοίκιο ύψους 300 ευρώ, απαίτηση που δεν είχε παλαιότερα. Τόσο η Ε. Χουρουζίδου όσο και ο άντρας της είναι άνεργοι, άρα αδυνατούν να καλύψουν το κόστος. "Ευτυχώς που υπάρχουν γονείς και αδέρφια να μας βοηθούν, αλλιώς θέλω να μου πει το κράτος τι θα κάναμε" λένε στην "Α".
Η μαζικοποίηση του αγώνα, αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Την ίδια ώρα στόχος θα πρέπει να είναι, σύμφωνα με την Κ. Κνήτου, και η αντίστροφη διαδικασία. "Να έρχεται ο κόσμος σε εμάς. Να μάθει ότι υπάρχουμε, για να μπορέσει να επικοινωνήσει μαζί μας και στη συνέχεια να δραστηριοποιηθεί". Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίπτωση κάτοικου στην Κηφισιά. "Είχε μια κανονική ζωή, αλλά την είδε να γκρεμίζεται με την κρίση και τις πολιτικές λιτότητας. Όταν βγήκε το σπίτι του σε πλειστηριασμό, του συμπαρασταθήκαμε. Βλέποντας τη στήριξή μας, κινητοποιήθηκε και ο ίδιος για άλλους συμπολίτες του που αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα" αναφέρει ο Βασίλης Παπαδόπουλος από το Κίνημα Δεν Πληρώνω.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση επίσης της Ηλέκτρας Αντωνοπούλου, αλληλέγγυας. Μαθαίνοντας για οικογένειες που μένουν στον δρόμο, αποφάσισε να συμμετάσχει ενεργά στην αγώνα για να μπει στοπ στους πλειστηριασμούς. Αν και μένει στην Αγία Παρασκευή, έχει βρεθεί σε πληθώρα συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας έξω από τα ειρηνοδικεία, είτε πρόκειται για το Κορωπί είτε για τη Νέα Ιωνία. "Το κίνημα αποκτά όλο και μεγαλύτερη δυναμική, γιατί έχει ένα αίτημα που μπορεί να μας ενώσει και να ξεπεράσει τις πολιτικές - κομματικές διαφορές. Η αύξηση της αστυνομικής δύναμης δείχνει ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο".
Έξωση σε πολύτεκνη οικογένεια στην Κρήτη
Δύσκολες ώρες περνά πολύτεκνη οικογένεια στο Ηράκλειο Κρήτης, που της έκανε έξωση ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος γιατί δεν είχε να πληρώσει το νοίκι. Με δύο γονείς ανέργους και το μεγάλο παιδί επίσης, βρέθηκαν με το βρέφος τους στον δρόμο και σε πλήρες αδιέξοδο. Απευθύνθηκαν αρχικά στο κέντρο αστέγων, όπου δεν υπήρχε χώρος, αλλά ούτε και πρόβλεψη για τη φιλοξενία βρέφους.
Η Αλληλεγγύη Κρήτης βοήθησε το ζευγάρι δίνοντας τρόφιμα, φάρμακα και χώρο για να φυλάξουν κάποια από τα πράγματά τους. Τα υπόλοιπα αναγκάστηκαν να τα πετάξουν. Μια γυναίκα, όταν πληροφορήθηκε την κατάστασή τους, παραχώρησε το κοντέινερ που είχε έξω από το μαγαζί της η ίδια για να μένει όταν τελειώνει αργά τη δουλειά κι εκεί μένουν τώρα. "Θέλουμε δουλειά. Δεν γίνεται να ζήσουμε έτσι. Κάποιες φορές δεν έχουμε καν να φάμε" είναι η έκκληση για βοήθεια που απευθύνουν μέσα από την "Α", ενώ ταυτόχρονα καταγγέλλουν το κράτος για αδιαφορία.