Ρεπορτάζ: Κώστας Παπαντωνίου
Στα ΜΜΕ "η κάλυψη θεμάτων μετανάστευσης συχνά βασίζεται στην αντίθεση μεταξύ ενός θετικού 'εμείς' κι ενός αρνητικού 'αυτοί'", στα σχολεία "η ελληνική εκπαίδευση παραμένει αρκούντως εθνοκεντρική" και μοιραία, όπως αναφέρεται στην έκθεση του Ιδρύματος "Χάινριχ Μπελ", το πέρασμα από μία κοινωνία που απλά έχει αρνητική γνώμη για τον ρόλο του μετανάστη σε μια κοινωνία που τον μισεί και τον χτυπά απέχει ελάχιστα. Σε συνδυασμό με την απουσία του κράτους από τον ρόλο δημόσιου εγγυητή της κοινωνικής ειρήνης και συνοχής, το μείγμα γίνεται εκρηκτικό.
Έτσι, το 20,1% των ντόπιων που συμφωνούσαν με την άποψη ότι "ξένοι μας παίρνουν τις δουλειές", όπως προέκυπτε από την έρευνα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Κέντρου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, μετουσιώθηκε σταδιακά σε πιο βίαιες εκφράσεις μίσους, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έκθεσης. Δεκάδες είναι θύματα ρατσιστικών επιθέσεων, χωρίς να υπολογίζονται τα περιστατικά που δεν έχουν καταγγελθεί από τον κόσμο που φοβάται.
«Μιλώντας για το 2013 δεν μπορούμε παρά να μιλάμε για τη Χρυσή Αυγή. Αλλά η Χρυσή Αυγή δεν μονοπωλεί τη ρατσιστική βία. Αυτή έχει πολλές μορφές», τόνισε ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Κωστής Παπαϊωάννου, δείχνοντας πως το πρόβλημα είναι συνολικό. Ξεκινά από τη Μανωλάδα των 155 θυμάτων εργασιακής εκμετάλλευσης με ρατσιστικό κίνητρο και φτάνει στις 75 επιθέσεις καθημερινής ρατσιστικής βίας.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή επιχειρήσεις όπως ο 'Ξένιος Δίας" "με την οποία προσήχθησαν περίπου 60.000 αλλοδαποί, εκ των οποίων λιγότεροι από το 10% βρέθηκαν 'χωρίς χαρτιά' και, ως εκ τούτου, οδηγήθηκαν σε κέντρα κράτησης και απελάθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες από τη χώρα". Τις αθρόες συλλήψεις που συνεχίστηκαν και μετά τον Δεκέμβριο του 2012 διαδέχτηκε η κράτηση χιλιάδων μεταναστών σε στρατόπεδα συγκέντρωσης σε άθλιες συνθήκες.
Επικίνδυνο περιβάλλον τα κέντρα κράτησης
Το άκρως επικίνδυνο περιβάλλον για την ψυχική και σωματική υγεία των μεταναστών σε έξι κέντρα κράτησης και αστυνομικά κρατητήρια κατέγραψαν οι οργανώσεις που συμμετέχουν στην Καμπάνια για την Πρόσβαση στο Άσυλο που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη. Σε επίπεδο καθημερινών αναγκών, οι ελλείψεις είναι τραγικές. Ξεκινούν από την έλλειψη σαπουνιού και φτάνουν στην έλλειψη οποιασδήποτε επαφής με τον έξω κόσμο. Υπάρχουν κρατούμενοι που ακόμα και για 18 μήνες δεν βλέπουν το φως της μέρας, ενώ αν δεν έχουν λεφτά για τηλεκάρτα, δεν μπορούν να έχουν καμία επικοινωνία με τους δικούς τους. Οι 7.500 μετανάστες που βρίσκονται στα κέντρα κράτησης κατά κανόνα "δεν γνωρίζουν ούτε τη νομική τους κατάσταση, ούτε τα δικαιώματά τους - κάποιοι δεν γνώριζαν καν ότι μπορούν να υποβάλουν αίτηση ασύλου υπό κράτηση, ενώ όλοι ρωτούσαν πόση είναι η μέγιστη διάρκεια κράτησης". Η κράτησή τους σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχει νομική βάση. Κι αυτό γιατί αρκετοί από αυτούς είναι υπήκοοι χωρών για τις οποίες δεν υπάρχει γυρισμός, όπως οι Συρία, Ερυθραία, Σομαλία, Παλαιστίνη.
Πολυεπίπεδες δράσεις για να υπάρξει αποτέλεσμα προτείνει η έκθεση του Ιδρύματος "Χάινριχ Μπελ". Στην εκπαίδευση η θεσμική θωράκιση και προστασία των εκπαιδευτικών που διδάσκουν την αποδοχή της διαφορετικότητας και τον αντιρατσισμό, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης το τέλος σκληρών συνθηκών κράτησης των μεταναστών, στα δικαστήρια η τιμωρία των δραστών των εγκλημάτων μίσους και όσων παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως στη Μανωλάδα: αυτές και άλλες τόσες πολλαπλάσιες δράσεις προτείνονται, με τις μισές αν γίνουν, να αποτελούν πολύτιμο βήμα.
