Ρεπορτάζ: ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΤΣΑΚΟΣ
Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα σε πολλά πανεπιστήμια περιγράφεται πλέον και από τους θιασώτες του απόλυτου φιλελευθερισμού και της ιδιωτικοποίησης της παιδείας ως ανυπόφορη και τριτοκοσμική. Ακόμη και οι φανατικοί υποστηρικτές των εργολάβων της καθαριότητας ανακαλύπτουν τη βρόμα και τη δυσωδία που άφησαν πίσω τους οι περίφημες συμβάσεις με τους ιδιώτες στον τομέα της καθαριότητας.
«Η υγεία φοιτητών, καθηγητών και εργαζομένων είναι σε άμεσο κίνδυνο» είναι το μήνυμα απελπισίας που εκπέμπουν τα ΑΕΙ, καθώς σχολές μοιάζουν με χωματερή με τα σκουπίδια να κατακλύζουν διαδρόμους, αμφιθέατρα, τουαλέτες. Οι αντιδραστικές αλλαγές που έφερε ο νόμος - πλαίσιο 4009 στη λειτουργία των ΑΕΙ μεταξύ άλλων άνοιξε τις πόρτες των πανεπιστημίων στις περίφημες εταιρείες καθαρισμού και ενέπλεξε τις πανεπιστημιακές αρχές σε έναν δαιδαλώδη και γραφειοκρατικό μαραθώνιο συμβάσεων που στην πλειοψηφία των περιπτώσεων περνάνε μέσα από αλλεπάλληλες και χρονοβόρες ενστάσεις και ακυρώσεις, εις βάρος τελικά των ίδιων των ιδρυμάτων, των φοιτητών και του προσωπικού.
Οι μόνιμοι υπάλληλοι καθαριότητας των πανεπιστημίων αντικαταστάθηκαν αρχικά με εργολαβικούς και τώρα από εταιρείες. Με μεροκάματα πείνας, με εργοδότες που συνήθως αρνούνται να πληρώσουν τους υπαλλήλους τους -χαρακτηριστική η περίπτωση του Πανεπιστημίου Αθήνας, όπου οι καθαρίστριες είχαν να πληρωθούν 7 μήνες από τον εργολάβο- είναι τουλάχιστον υποκριτικό ορισμένοι να αναρωτιούνται πώς φτάσαμε έως εδώ.
Ψύλλοι και μυκητιάσεις στη Φιλοσοφική
Με χωματερή παρομοιάζεται στα ρεπορτάζ των τελευταίων ημερών η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας, καθώς η επιπλοκή στην διαδικασία των διαγωνισμών για την ανάθεση της καθαριότητας σε ιδιωτικές εταιρείες έχει αποτέλεσμα οι εγκαταστάσεις να πνίγονται στη βρόμα εδώ και μήνες.
Όπως καταγγέλλουν οι φοιτητές, ήδη υπάρχουν δύο κρούσματα ψύλλων σε διοικητικούς υπαλλήλους που εργάζονται στις γραμματείες και άλλες δύο περιπτώσεις μυκητίασης με θύματα φοιτητές. Από το καλοκαίρι έχει να μπει συνεργείο καθαρισμού σε μία από τις μεγαλύτερες σχολές της χώρας και οι καθηγητές είναι αυτοί που, ακολουθώντας το παράδειγμα των εφοριακών, βάζουν από την τσέπη τους τα ποσά που είναι απαραίτητα για να καθαριστούν τουλάχιστον τα γραφεία τους. Ενώ δεν έχουν λείψει και οι περιπτώσεις που μέλη φοιτητικών παρατάξεων έχουν επιστρατευτεί για τον επιφανειακό καθαρισμό της Φιλοσοφικής για την αποφυγή αρνητικών εντυπώσεων στον Τύπο, όπως χαρακτηριστικά ανέφεραν εκπρόσωποι των φοιτητικών συλλόγων σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου.
Την ίδια απελπιστική εικόνα με αυτή της Φιλοσοφικής παρουσίασαν και εκπρόσωποι των φοιτητών του Ιστορικού - Αρχαιολογικού, του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Αγωγή αλλά και της Νομικής.
Υποχρεωτικός μονόδρομος οι ιδιώτες
Για πολύπλοκες διαδικασίες κάνει λόγο ο καθηγητής του ΑΠΘ Θεόδωρος Λαόπουλος περιγράφοντας τον αγώνα δρόμου που δίνει τις τελευταίες εβδομάδες το πανεπιστήμιο στη Θεσσαλονίκη να προλάβει τη λήξη της υπάρχουσας σύμβασης ώστε να μην υπάρξουν κενά στην καθαριότητα των χώρων του ιδρύματος. «Η εργολαβική υπηρεσία είναι η μόνη που μας επιτρέπει ο Νόμος 4009 και με αυτή είμαστε υποχρεωμένοι να προχωράμε» λέει ο Θ. Λαόπουλος συμπληρώνοντας τις επικίνδυνες χρονικές καθυστερήσεις που κρύβονται συνήθως πίσω από τη λήξη της μιας σύμβασης μέχρι την τελική υπογραφή της επόμενης. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι εταιρείες καθαριότητας που βγαίνουν χαμένες στους σχετικούς διαγωνισμούς μπλοκάρουν με διοικητικά μέτρα την εξέλιξη των συμβάσεων. «Ελπίζουμε να προλάβουμε» λέει ο καθηγητής του ΑΠΘ, ώστε το ίδρυμα να μην ζήσει το 2015 τις εικόνες της απόλυτης υποβάθμισης των τελευταίων ετών.
Και αν στο ΑΠΘ υπάρχει ακόμα ελπίδα, δυσοίωνο είναι το μέλλον όσον αφορά την καθαριότητα στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Με δεδομένη τη δυσχερή οικονομική θέση του ιδρύματος λόγω περικοπής των κονδυλίων, το ίδρυμα προχωρά σε μηνιαίες απευθείας αναθέσεις της καθαριότητας σε ιδιωτικά συνεργεία. Είναι δε τόσο πενιχρό το ποσόν που το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου διαθέτει στα ταμεία του, ώστε η μοναδική καθαρίστρια που μπορεί να πληρώσει θα έχει την υποχρέωση να καθαρίζει μία φορά την εβδομάδα όλους τους χώρους των σχολών.
Είναι χαρακτηριστικές οι περιπτώσεις των παραρτημάτων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε Κόρινθο και Ναύπλιο, όπου για επτάωρη καθαριότητα μία φορά την εβδομάδα το ποσό που θα καταβάλλει το πανεπιστήμιο στον εργολάβο είναι 1.100 ευρώ και οι μεικτές αποδοχές των δύο εργαζομένων θα είναι 158 και 136 ευρώ αντίστοιχα.
Το παράδειγμα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
Μόλις πριν από ένα χρόνο και πλέον η προηγούμενη πρυτανική αρχή υπό τον καθηγητή κ. Μεσσήνη είχε αποφασίσει ότι θα σταματήσουν οι εργολαβίες καθαρισμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Μάλιστα ο κ. Μεσσήνης τότε είχε επισημάνει ότι το έργο θα ανατεθεί σε καθαρίστριες σύμφωνα με το ισχύον μισθολόγιο με σύμβαση έργου. Το Πανεπιστήμιο μάλιστα υπολόγισε εξοικονόμηση ενός ποσού περίπου 700.000 ευρώ από την καθαριότητα και 800.000 ευρώ από τη συντήρηση των κτηρίων.
Ο πρώην πρύτανης επισημαίνει πως «η ανάθεση εργολαβίας δημιουργούσε υπερκέρδη για τον εργολάβο και οι υπηρεσίες που αυτοί μας παρείχαν ήταν πολύ λιγότερες από τα χρήματα που δαπανούσε το Πανεπιστήμιο. Με την πολιτική που ακολουθήσαμε εμείς, οι εργολάβοι έφυγαν από το Πανεπιστήμιο και εξοικονομήθηκαν χρήματα, ένα μεγάλο μέρος των οποίων αποδόθηκε στα Τμήματα για την εκπαίδευση των φοιτητών, που αποτελούσε το πρώτο μας μέλημα».
Έως και τις 31 Οκτωβρίου, την καθαριότητα των πανεπιστημιακών κτηρίων στον Βόλο έχουν ακόμη οι καθαρίστριες που προσέλαβε ο πρώην πρύτανης. Από 1η Νοεμβρίου, όμως, τα ηνία της καθαριότητας αναλαμβάνει εργολάβος, μόνο που ο διαγωνισμός για την ανάδειξη του αναδόχου συναντά τις συντονισμένες αντιδράσεις από τις καθαρίστριες.
«Δώσαμε αγώνα για να διώξουμε τους εργολάβους από την καθαριότητα και τώρα επιστρέφουν» υποστηρίζει εκ μέρους του συλλόγου καθαριστριών η Μαρία Πλαγερά, καταγγέλλοντας τον νέο πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για έλλειψη βούλησης να δώσει λύση στο πρόβλημα, που έχει εργασιακές και κοινωνικές προεκτάσεις.
Το σωματείο των καθαριστριών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας απαιτεί να σταματήσει ο διαγωνισμός για την ανάδειξη του εργολάβου και να αναλάβει η πρυτανική αρχή την ευθύνη για τις προσλήψεις με συμβάσεις αορίστου χρόνου, με τις ίδιες αποδοχές και χωρίς εργολάβους. Ταυτόχρονα, καλούν τους φοιτητές και τους εργαζόμενους στο ίδρυμα να κάνουν δική τους υπόθεση την υγεία και την υγιεινή στους χώρους όπου περνούν πολλές ώρες της μέρας τους.
