Του Αδάμ Γιαννίκου
Σύμφωνα με ένα βουδιστικό απόφθεγμα, τρία πράγματα δεν μπορούν να παραμείνουν κρυφά για πολύ καιρό: ο ήλιος, το φεγγάρι και η αλήθεια. Οι περιπέτειες της τελευταίας στη διεθνή πολιτική σκηνή είναι τέτοιες που θα έκαναν ακόμα και τον γνωστό μύθο των Ατρειδών να φαντάζει αληθινός. Σε μια από τις αληθινά δικές του στιγμές, τον Δεκέμβριο του 2017 ο Αμερικανός Πρόεδρος αποφάσισε να αλλάξει κατεύθυνση στο διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ και να εξαγγείλει ότι προτού πάνε στον Άρη, οι Αμερικάνοι θα βάλουν στόχο να ξαναπατήσουν στη Σελήνη. Την ίδια εποχή ανακοίνωνε ότι η Κίνα είναι ο μεγάλος αντίπαλος της χώρας του και διέγραφε από την εθνική στρατηγική ασφάλειας την κλιματική αλλαγή.
Πριν λίγες μέρες, η Κίνα ανακοίνωσε ότι, έως το 2020, θα έχει φτιάξει ένα είδος τεχνητής σελήνης, προκειμένου να φωτίζονται οι δρόμοι των μεγάλων μητροπόλεών της κατά τη νύχτα. Στην πρωτοπορία του εγχειρήματος βρίσκεται η κεντροδυτική πόλη Τσενκγτού. Στην ανερχόμενοι μητρόπολη των 14 εκατομμυρίων, τέταρτη πιο βιώσιμη πόλη της χώρας, τα περίχωρα της οποίας αποκαλούνται ως η «χώρα του ουρανού» ή «γη της αφθονίας», και στην οποία υπάρχει ανθρώπινη παρουσία για πάνω από τέσσερις χιλιετίες, Κινέζοι επιστήμονες και μηχανικοί δουλεύουν το σχέδιο των «δορυφόρων φωτισμού» που, αν πετύχει, θα προσφέρει οκτώ φορές περισσότερο φως από αυτό της Σελήνης. Η εξοικονόμηση για το Τσενγκτού υπολογίζεται σε 170 εκατ. δολάρια ετησίως. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό ο πρώτος τέτοιος δορυφόρος θα εκτοξευτεί το 2020 και άλλοι τρεις το 2022. Όπως είπαν οι επικεφαλής του εγχειρήματος, ο πρώτος δορυφόρος θα είναι πειραματικός, αλλά αυτοί που θα ακολουθήσουν θα είναι πλήρως αξιοποιήσιμοι για δημόσιους και εμπορικούς σκοπούς, βοηθώντας και στις περιπτώσεις όπου επέρχεται διακοπή ρεύματος λόγω φυσικών καταστροφών.
Κάπως έτσι, εν μέσω εμπορικών και proxy πολέμων, οι Κινέζοι ονειρεύονται να αντικαταστήσουν την αρχέγονη θεότητα της Σελήνης, την Τσανγκ-ε, με ένα υψηλής τεχνολογίας προϊόν της λεγόμενης τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Όχι τυχαία, οι γραφειοκράτες του Πεκίνου αυτό το όνομα έδωσαν στο διαστημικό πρόγραμμα της Λαϊκής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον μύθο, στο πολύ μακρινό παρελθόν δέκα ήλιοι βγήκαν μαζί ταυτόχρονα στον ουρανό και κατέκαψαν τη Γη, προκαλώντας δυστυχία στο ανθρώπινο γένος. Ο μυθικός τοξοβόλος Χου Γι κατέρριψε τους εννιά απ’ αυτούς, αφήνοντας μόνο τον έναν να καίει. Για τον άθλο του οι θεοί του πρόσφεραν το ελιξήριο της αθανασίας. Όμως, ο φθόνος και η αλαζονεία δεν θα έλειπαν ούτε απ’ αυτήν την ιστορία. Ένας μαθητευόμενος του Γι εισέβαλε στο σπίτι του μεγάλου δασκάλου, όταν εκείνος έλειπε για κυνήγι. Ο νεαρός απαίτησε να πάρει το ελιξήριο απειλώντας θεούς και δαίμονες. Τότε η γυναίκα του Γι, η Τσανγκ-ε, προκειμένου να μην χαθεί το πολύτιμο δώρο, ήπιε το ελιξήριο και, κάπως έτσι, ανήλθε στους ουρανούς. Εκεί ψηλά που βρισκόταν διάλεξε το φεγγάρι για τελευταίο σπίτι της. Κι αυτή είναι μια ιστορία που τη λένε ακόμα στις κινεζικές επαρχίες στα μέσα του φθινοπώρου, στην πανσέληνο του όγδοου σεληνιακού μήνα.
Για τους μάντεις της διεθνούς οικονομίας, η είδηση των ημερών δεν ήταν τα διαστημικά όνειρα της ασιατικής υπερδύναμης, αλλά η ανακοίνωση που έλεγε ότι η κινεζική ανάπτυξη για το τρίτο τρίμηνο του έτους έπεσε σε χαμηλό εννέα ετών στο 6,5%. Οι περισσότεροι αναλυτές δεν διέγνωσαν κάτι δραματικό. Η ανάπτυξη στην Κίνα σε γενικές γραμμές παραμένει σταθερή. Αυτό που έχει υποχωρήσει, εξαιτίας των σινοαμερικανικών αψιμαχιών, είναι η εμπιστοσύνη, λένε. Η οικονομία είναι πιο κοντά στη μυθολογία σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη επιστήμη, ιδίως αν μιλά κανείς για εμπιστοσύνη. Στον Πολιτικό ο Πλάτωνας ανατρέχει στην παλιά φιλονικία των δίδυμων Ατρέα και Θυέστη. Οι θεοί ευνόησαν τον πρώτο, αλλάζοντας τη φορά του ήλιου. Οι ανταγωνισμός των ισχυρών διδύμων της διεθνούς πολιτικής μοιάζει με θυέστειο δείπνο, που περιγράφει τη διάλυση των μεγάλων οίκων απέναντι στο νέο που δεν έχει γεννηθεί. Η μάχη καλά κρατεί.
Ο Νίκολα Τέσλα επικαλέστηκε τη σύγχρονη επιστήμη που λέει ότι «ο ήλιος είναι το παρελθόν, η γη είναι το παρόν, το φεγγάρι είναι το μέλλον» για να προφητεύσει ότι «από μια μάζα πυρακτώσεως έχουμε προέλθει και σε μια παγωμένη μάζα θα γυρίσουμε. Οι νόμοι της φύσης είναι ανελέητοι. Γρήγορα και χωρίς αντίσταση συρόμαστε στο σκοτάδι». Ποια θέση θα πάρουν οι δορυφόροι της πολιτικής; Δεν μπορούν να κρύβονται για καιρό.
