Η κατάσταση στην εκπαίδευση και το πρόταγμα της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ
Εδώ και πάρα πολλά χρόνια οι κυβερνήσεις απαξίωναν επανειλημμένα το χώρο της παιδείας συνολικά. Η μόρφωση από καθολικό δικαίωμα όλων των νέων έχει γίνει προνόμιο για λίγους. Υποχρηματοδότηση, απαξίωση των σχολείων, διάλυση των πανεπιστημίων, εμπορευματοποίηση της παιδείας αποτελούν όψεις μίας εκπαιδευτικής πραγματικότητας που πνίγει τις ζωές, τις προοπτικές, την δημιουργικότητα και τα όνειρα της νέας γενιάς. Το σύστημά τους, ο νεοφιλελευθερισμός θέλει την παιδεία ιδιωτική, υποταγμένη στην ελεύθερη αγορά. Τους νέους και νέες πειθαρχημένους/ες σε ένα αυταρχικό σχολείο, σε ένα λειψό Πανεπιστήμιο, όπου δεν μαθαίνουμε αλλά παπαγαλίζουμε, δεν γινόμαστε κοινωνικά χρήσιμοι άνθρωποι αλλά κυνηγάμε προσόντα και ανταγωνιζόμαστε τους συμμαθητές μας και τους συμφοιτητές μας.
Για την Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ η παιδεία αποτελεί ένα δημόσιο αγαθό που πρέπει σε όλες τις βαθμίδες της να παρέχεται σε όλους δωρεάν χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
Ήρθε ο καιρός να συζητήσουμε διαφορετικά, να δούμε τον χώρο της εκπαίδευσης ως έναν χώρο δημιουργίας που θα λειτουργεί προς όφελος των αναγκών της πλειοψηφίας της κοινωνίας, και θα καλλιεργεί πολύπλευρα τις προσωπικότητες των νέων ανθρώπων. Απέναντι σε ένα μοντέλο που προκρίνει την κατάρτιση και τη εξειδίκευση, και ενισχύει τον ανταγωνισμό, σε ένα μοντέλο δηλαδή κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της νεοφιλελεύθερης άρχουσας τάξης για την συντήρηση του υπάρχοντος συσχετισμούς δύναμης, εμείς ως νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, προτάσσουμε την ενίσχυση της μόρφωσης και της πολύπλευρης λειτουργίας της εκπαίδευσης. Διεκδικούμε αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την παιδεία, και ποιοτική αναβάθμιση του ρόλου του δημόσιου σχολείο και του πανεπιστημίου, ώστε οι νέοι άνθρωποι να μπορούν πράγματι να έχουν πρόσβαση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης χωρίς ταξικούς αποκλεισμούς.
Για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση η νεολαία ΣΥΡΙΖΑ διεκδικεί:
• Θεσμοθέτηση διετούς προσχολικής δημόσιας εκπαίδευσης, που θα παρέχεται δωρεάν σε όλα τα παιδιά που ζουν στη χώρα, σε κτίρια με σύγχρονες υποδομές και εξειδικευμένο προσωπικό.
• Θεσμοθέτηση της 12χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης, και θέσπιση ενιαίου λυκείου θεωρίας και πράξης (με κατάργηση του σημερινού διασπασμένου σε Γενικό Λύκειο-Επαγγελματικό Λύκειο- Επαγγελματική Σχολή).
• Θεσμοθέτηση ενός αναβαθμισμένου κύκλου μεταλυκειακής δημόσιας και δωρεάν τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ως βασικού συστατικού στοιχείου της δημόσιας εκπαίδευσης), που να καλύπτει επαρκώς το σύνολο των τεχνολογικών ειδικοτήτων που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία και ενδιαφέρουν τους νέους ανθρώπους.
• Μείωση του αριθμού των μαθητών σε κάθε τμήμα και λήψη εκπαιδευτικών και κοινωνικών μέτρων υπέρ των πιο οικονομικά καταπιεσμένων κοινωνικών στρωμάτων για την αντιμετώπιση του αναλφαβητισμού και της σχολικής εγκατάλειψης.
• Ενίσχυση-Διεύρυνση αποτελεσματικών προγραμμάτων ενισχυτικής διδασκαλίας συμβάλλουν θετικά προς αυτή την κατεύθυνση.
• Αναβάθμιση και αυτονόμηση του μορφωτικού ρόλου του Λυκείου με απελευθέρωση από τις εισαγωγικές εξετάσεις, ώστε να απαλλάσσεται και η οικογένεια από τις δυσβάσταχτες δαπάνες για τις εξετάσεις. Στροφή του μαθησιακού ενδιαφέροντος των μαθητών στις σπουδές τους στο Λύκειο και όχι στην φροντιστηριακή προετοιμασία για τις εξετάσεις. Προτείνουμε την αποσύνδεση του Λυκείου από το σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, για να καταργηθεί ο σημερινός χαρακτήρας του Λυκείου ως μηχανισμού «προγύμνασης» των νέων στην πρόσβαση τους στα ΑΕΙ/ΤΕΙ. Μόνο έτσι μπορεί να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά η παραπαιδεία.
• Ανασύνταξη των σχολικών προγραμμάτων και βιβλίων και αλλαγή του τρόπου διδασκαλίας και αξιολόγησης των μαθητών. Αξιοποίηση διδακτικών μεθόδων που δίνουν έμφαση στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας και της κριτικής σκέψης, στην εξασφάλιση της γνώσης με χρήση της σχολικής βιβλιοθήκης και των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας.
• Πρωινή λειτουργία όλων των σχολείων και εξοπλισμός όλων των σχολικών μονάδων με βιβλιοθήκες, επαρκείς εγκαταστάσεις, εργαστήρια και υποδομές πληροφορικής.
• Ειδική αγωγή: Καθιέρωση δημόσιας δωρεάν και υποχρεωτικής εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης των παιδιών με αναπηρία στα γενικά ή σε ειδικά σχολεία, ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε παιδιού.
• Ενίσχυση του ρόλου του εκπαιδευτικού (δάσκαλος - καθηγητής). Στελέχωση των σχολικών μονάδων με εκπαιδευτικά στελέχη με κατάλληλες επιστημονικές – παιδαγωγικές γνώσεις, συνεχή επιμόρφωση και δυνατότητα ανάπτυξης πρωτοβουλιών, εξασφάλιση αξιοκρατίας, ικανοποιητικών αποδοχών και ευνοϊκών συνθηκών εργασίας.
• Κατάργηση όλων των ευέλικτων σχέσεων εργασίας στην εκπαίδευση και κάλυψη όλων των κενών, αύξηση των θέσεων εκπαιδευτικού και ερευνητικού προσωπικού με μόνιμους εκπαιδευτικούς, με σταθερές εργασιακές σχέσεις πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης.
• Αναδιάρθρωση και εμπλουτισμό των προγραμμάτων σπουδών με μαθήματα και δραστηριότητες που βοηθούν τον μαθητή/τρια να κατανοήσει με πληρότητα το κοινωνικό περιβάλλον: περιβαλλοντική εκπαίδευση, εκπαίδευση στην ισότητα των φύλων, αγωγή υγείας, μουσική, άθληση, εκπαίδευση πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα και την αλληλεγγύη.
• Κατάργηση της πρωινής προσευχής, μετατροπή του μαθήματος των θρησκευτικών σε θρησκειολογία με δυνατότητα απαλλαγής των μαθητών από αυτό.
• Απογευματινή λειτουργία του σχολείου όπου ο χώρος θα διατίθεται για προγράμματα παράλληλης στήριξης των παιδιών με μαθησιακές και άλλες δυσκολίες καθώς και προγράμματα εμπλουτισμού της παιδείας που λαμβάνει ο μαθητής (καλλιτεχνικά μαθήματα, ξένες γλώσσες, αθλητισμός). Παράλληλα ο χώρος πρέπει να αποτελεί χώρο έκφρασης όλων των μαθητών και να δίνεται η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί από αυτούς για ψυχαγωγικούς σκοπούς (πχ προβολές ταινιών, παιχνίδι και εν γένει δημιουργική απασχόληση).
• Καθιέρωση δωρεάν προληπτικού υγειονομικού ελέγχου των παιδιών που δεν έχουν υγειονομική περίθαλψη.
• Ενίσχυση πολυπολιτισμικών σχολείων: Θέλουμε μια εκπαίδευση που θα μετατρέπει τη διαφορετικότητα σε μορφωτικό πλεονέκτημα και σε ευκαιρία για πολιτισμικό εμπλουτισμό και δημιουργία.
Οραματιζόμαστε και διεκδικούμε ένα Πανεπιστήμιο δημόσιο και δωρεάν, χωρίς ταξικούς φραγμούς. Ένα Πανεπιστήμιο που θα αποτελεί χώρο δημοκρατίας και συλλογικότητας, στο οποίο τόσο η επιστήμη όσο και η έρευνα θα «υποτάσσονται» στις ανάγκες της κοινωνίας και των ανθρώπων και όχι της ελεύθερης αγοράς και του κέρδους. Ενάντια στην κατάρτιση και την στείρα γνώση, το Πανεπιστήμιο πρέπει να προάγει τη μόρφωση και να επιτρέπει την μετάδοση γνώσεων και κριτικής αντίληψης. Η εξοικείωσή με ερευνητικές μεθόδους και τεχνικές, η πρωτοτυπία, ο πειραματισμός, η σύνδεση της θεωρίας με την πράξη, η συνεργασία και η συλλογικότητα πρέπει να αποτελούν όψεις του νέου Πανεπιστημίου που οραματιζόμαστε. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον τομέα των ανθρωπιστικών επιστημών, προκειμένου να αναβαθμιστεί ο ρόλος τους σε αντίθεση με την υποβάθμιση που συνδέεται με μια τεχνοκρατική αντίληψη για τη γνώση.
Για την τριτοβάθμια εκπαίδευση η νεολαία ΣΥΡΙΖΑ διεκδικεί:
• Ενιαίο χώρο πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας χωρίς τον κατακερματισμό μεταξύ Α.Ε.Ι-Τ.Ε.Ι
• Την αναβάθμιση των Τ.Ε.Ι, σε ένα πρώτο μεταβατικό επίπεδο, τόσο στο επίπεδο της παρεχόμενης γνώσης όσο και σε επίπεδο εγκαταστάσεων και πρακτικής εφαρμογής, ώστε να καταργηθούν ως Τ.Ε.Ι. σταδιακά.
• Ενιαίο πτυχίο ανά γνωστικό αντικείμενο με κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα σε αυτό. Αναδιαμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών μέσω της ενίσχυσης του κορμού βασικών μαθημάτων και της κατάργησης των κατευθύνσεων, η ύπαρξη των οποίων συνεπάγεται τη περαιτέρω εξειδίκευση και την απόκτηση αποσπασματικών γνώσεων κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών. Οποιαδήποτε εξειδίκευση επιθυμεί ο φοιτητής, να γίνεται μέσω των κατ΄ επιλογή μαθημάτων, χωρίς αυτό να είναι υποχρεωτικός όρος αποφοίτησης.
• Νέο ακαδημαϊκό χάρτη που θα έχει ως κύτταρο Ιδρύματα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας, μακριά από λογικές κατακερματισμού και δημιουργίας τμημάτων ή σχολών σε πόλεις σύμφωνα με τα εκάστοτε τοπικά οικονομικά συμφέροντα. Μέριμνα για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες που ήδη σπουδάζουν στα αντίστοιχα Ιδρύματα ώστε να μπορούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, αλλά και να τους παρέχονται τα αντίστοιχα επαγγελματικά δικαιώματα.
• Κατάργηση των μέτρων εντατικοποίησης και απόρριψη των μέσων πειθάρχησης (προαπαιτούμενα, αλυσίδες, όρια δήλωσης μαθημάτων, όρια φοίτησης).
• Κατάργηση των ECTS ως μέτρο πιστοποίησης, κατάργηση του ατομικού φακέλου γνώσεων και του Παραρτήματος Σπουδών, απόρριψη του μοντέλου της Μπολόνια.
• Ο αριθμός των συγγραμμάτων να καλύπτει τις ανάγκες του επιστημονικού αντικειμένου με τρόπο ολόπλευρο, να παρέχεται κάθε πρόσθετο επιστημονικό βοήθημα, ενώ ταυτόχρονα να διασφαλίζεται ότι όλα τα ηλεκτρονικά αρχεία που χρειάζονται να είναι προσβάσιμα. Φοιτητές και καθηγητές οφείλουν από κοινού στα πλαίσια συλλογικών τους διαδικασιών να καθορίζουν την παροχή συγγραμμάτων σε όλα τα επίπεδα καθώς και να ελέγχουν τυχόν αυθαιρεσίες. Τέλος τα ιδρύματα οφείλουν να λειτουργούν πανεπιστημιακά τυπογραφία ώστε οι φοιτητές να μη βαρύνονται με περεταίρω έξοδα για το απαραίτητο υλικό, καθώς και να αναβαθμιστούν οι βιβλιοθήκες των Ιδρυμάτων.
• Ουσιαστική επανακατοχύρωση του ακαδημαϊκού ασύλου, για την υπεράσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας και των δημοκρατικών δικαιωμάτων.
• Ανοιχτά σε όλους μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών θεωρητικής και πρακτικής εμβάθυνσης, που θέτουν τις βάσεις για περαιτέρω έρευνα και έχουν ξεκάθαρο ακαδημαϊκό/ ερευνητικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει πως απαιτείται η εμβάθυνση στις μεθόδους και τις τεχνικές της ερευνητικής διαδικασίας και όχι η στενή επαγγελματική κατάρτιση που προκύπτει από Μεταπτυχιακά Διπλώματα Ειδίκευσης, τα οποία είναι άμεσα εξαρτημένα από την αγορά εργασίας και παρέχουν στείρες εξειδικευμένες δεξιότητες.
• Η διαδικασία δημιουργίας των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών να ανατίθεται στην αρμοδιότητα των θεσμοθετημένων οργάνων των πανεπιστημίων.
• Το κράτος να παρέχει σε κάθε φοιτητή δωρεάν συγγράμματα, σίτιση, στέγαση, μετακίνηση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, που είναι βασικές προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση των σπουδών. Η φοιτητική μέριμνα να μην περιορίζεται μόνο στα παραπάνω, αλλά να διευρύνεται και σε άλλα πεδία, όπως είναι η δυνατότητα πρόσβασης σε πολιτιστικά και αθλητικά δρώμενα.
• Ασφαλιστική κάλυψη όλων των φοιτητών μέσω φοιτητικού βιβλιαρίου υγείας ώστε να απολαμβάνουν δωρεάν πρόσβαση στις δομές υγείας.
• Δημιουργία δομών για τα ΑΜΕΑ που θα στοχεύουν στην αυτονόμηση τους και θα εξασφαλίζουν την ισότιμη συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Δωρεάν μετακίνηση και κτιριακές υποδομές μπορούν να συμβάλουν σ' αυτή την κατεύθυνση.
• Πρόνοια για δωρεάν πρόσβαση σε πολιτιστικές δραστηριότητες που παράγονται από κρατικούς φορείς και μειωμένο εισιτήριο γι αυτές που αφορούν την ιδιωτική πρωτοβουλία.
• Σύνδεση της έρευνας με τις ανάγκες της κοινωνίας, αξιοποίηση νέων επιστημόνων και παροχή κινήτρων και ίσων ευκαιριών για την διδακτορική έρευνα. Στήριξη και ενίσχυση των γνωστικών αντικειμένων και της βασικής έρευνας που εντάσσονται στο χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών. Προϋπόθεση για την παραγωγή κοινωνικά χρήσιμου κοινωνικά αξιοποιήσιμου ερευνητικού έργου είναι η εξάλειψη της εκμετάλλευσης που πλήττει τους υποψήφιους διδάκτορες και τους μεταπτυχιακούς φοιτητές. Απαραίτητη είναι η χρηματοδότηση μίας σειράς ενεργειών, όπως η παροχή υποτροφιών σε όλους τους μεταπτυχιακούς φοιτητές και τους υποψήφιους διδάκτορες, η ενίσχυση των βιβλιοθηκών, της ερευνητικής υλικοτεχνικής υποστήριξης, η κάλυψη εξόδων μετακίνησης για ερευνητικούς σκοπούς, καθώς και η σύσταση πανεπιστημιακών εκδόσεων που θα προσανατολίζονται στην δημοσίευση διδακτορικών διατριβών και επιστημονικών ερευνών.
