Eδώ και καιρό παρακολουθούμε με ανησυχία και λύπη την ‘αλαλία' και την πολυδιάσπαση του χώρου της ευρύτερης αριστεράς στα πανεπιστημιακά μας πράγματα. Ενός χώρου που στα χρόνια της μεταπολίτευσης είχε κατορθώσει μέσα από τις στρατηγικές αξιακές αντιλήψεις της ανανεωτικής της έκφρασης, με τις επεξεργασίες, την καθημερινή αγωνιστική του δράση και το ήθος των εκάστοτε εκφραστών του, να έχει κατακτήσει την ηγεμονία στα δρώμενα των ΑΕΙ. Όχι, προφανώς, γιατί η πλειονότητα των πανεπιστημιακών δασκάλων ήταν ή έγιναν αριστεροί, αλλά γιατί όλοι αναγνώριζαν στη συνδικαλιστικο-πολιτική παρουσία αυτού του χώρου την άδολη πίστη των μελών του σε ένα νέου τύπου συνδικαλιστικό Υποκείμενο: χωρίς τα συνήθη εργατο-συνδικαλιστικά στελέχη και τα αντίστοιχα ‘προνόμια' των ηγετικών του εκφραστών, οι οποίοι ποτέ δεν τα χρησιμοποίησαν, παραμένοντας παρά τη συνδικαλιστική τους δράση ενεργοί στα πανεπιστημιακά τους καθήκοντα, ούτε μεταπήδησαν ποτέ στην κεντρική πολιτική σκηνή, αντίθετα εναλλάσσονταν στις θέσεις ευθύνης, χωρίς υποστολή της συνδικαλιστικής παρουσίας και, ακόμη περισσότερο, δρούσαν μέσα από ανοιχτές συνεχώς συλλογικές διεργασίες που, ενώ δεν έπνιγαν τα ατομικά Εγώ, συγκροτούσαν και πειθαρχούσαν στο συλλογικό Εμείς της παράταξης και του κλάδου, με απόλυτο σεβασμό στην αυτονομία του από στενοκομματικές δουλείες, την καθαρότητα των συμμαχιών, τις προωθημένες επεξεργασίες θέσεων με έμφαση στο δημόσιο χαρακτήρα της Ανώτατης Εκπαίδευσης και στην αδογμάτιστη έρευνα μέσα από συλλογικές διαδικασίες ενός συνεχώς διευρυνόμενου ενιαίου φορέα διδασκόντων. Στη συνδικαλιστική έκφραση αυτού του χώρου – τη «Συσπείρωση» – εύρισκαν έκφραση όλες οι αριστερές δυνάμεις και ευαισθησίες, πλην προφανώς του ΚΚΕ και του ΠΑΣΟΚ – χωρίς να λείπουν βέβαια, ιδιαίτερα με το πρώτο, προσπάθειες κοινής ή έστω παράλληλης δράσης σε σημαντικές στιγμές του κινήματος. Όπως δεν έλειπαν και ανοικτές συμμαχίες, όπου αυτό ήταν κατορθωτό και βρισκόταν κοινό έδαφος και με δεξιές συνδικαλιστικές εκφράσεις. Αυτή η ηγεμονία οδήγησε και τον καιρό του Κ.Σ. ΕΔΠ και στα χρόνια της ΠΟΣΔΕΠ μέσα από λειτουργικές συμμαχίες με το φοιτητικό κίνημα, τους διοικητικούς υπαλλήλους και τους άλλους φορείς της εκπαίδευσης, στην ανάδειξη του συνδικαλιστικού χώρου των πανεπιστημιακών σε καταλύτη όχι μόνο ενδοεκπαιδευτικών αλλά και ευρύτερων δημοκρατικών πολιτικών εξελίξεων.
Δεν είναι σκοπός του σχολίου αυτού η καταγραφή της ιστορίας του πανεπιστημιακού κινήματος, θυμίζουμε μόνο δυο από τις πιο ενδεικτικές του στιγμές, με την ηγεμονική συμβολή σε αυτές της «Συσπείρωσης»:
Την απεργία των 100 ημερών του 1978, που οδήγησε στην κατάργηση της ακαδημαϊκής έδρας και την αντικατάστασή της από Τομείς με βασική ακαδημαϊκή μονάδα το Τμήμα και τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Διδασκόντων με μόνιμα μέλη, έστω και λειψό σε σχέση με τις προωθημένες θέσεις μας, μέσα από ένα νέο Θεσμικό Πλαίσιο για τα ΑΕΙ, το 1982.
Τον αγώνα για μη αναθεώρηση του Άρθρου 16 του Συντάγματος, που μέσα από 400 συγκεντρώσεις σε όλη την χώρα, εβδομαδιαίες πορείες και πολύμορφες δράσεις και πρωτοβουλίες σε όλο το κοινωνικό σώμα, κατόρθωσε όχι μόνο να μην αναθεωρηθεί το Α16, αλλά να συμπαρασύρει όλη τη συνταγματική αντιμεταρρύθμιση της Κυβέρνησης της Ν.Δ., με την οποία συμφωνούσε και ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης του ΠΑΣΟΚ το 2007.
Το εντυπωσιακό σε αυτές τις κινητοποιήσεις είναι ότι συμμετείχαν η πλειονότητα των πανεπιστημιακών, ανεξάρτητα από ιδεολογικο-πολιτκή ένταξη!
Αυτά τα δύο και μόνο αρκούν για την απόδειξη της ηγεμονίας της ‘Συσπείρωσης'.
Σήμερα η ΠΟΣΔΕΠ είναι ανύπαρκτη στο πολιτικά και πανεπιστημιακά πράγματα, η ‘Συσπείρωση' είναι διασπασμένη σε ‘Δίκτυα' κι ενωτικές κινήσεις τελευταίας στιγμής, όπως η ‘Συνάντηση Πανεπιστημιακών', χωρίς προοπτική, που αλλού συμμετέχουν τα μέλη της αλλού όχι υπονομεύοντας την όποια ενωτική επιμέρους προσπάθεια, με εικονικές ή ανύπαρκτες συλλογικές διαδικασίες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, με απογοητευμένο μεγάλο μέρος των μελών της, με προσωπικές πολιτικές ακόμη και σε αντίθεση με τις θέσεις του χώρου και της παράταξης, χωρίς κανένα κόστος. Και το κυριότερο, σε μια συγκυρία όπου ανοίγει ένας ευρύτατος Κοινωνικός Διάλογος, κάθε άλλο παρά προσχηματικός και αποσπασματικός, για μια ριζική μεταρρύθμιση της Παιδείας, χωρίς επεξεργασίες και συμμετοχή σ' αυτόν!
Η ανάγκη μιας νέας, ενωτικής συλλογικής παρουσίας της είναι απόλυτα και άμεσα αναγκαία, παρά τις δυσκολίες που προκύπτουν από όψιμες μηδενιστικές απόψεις και καταγγελίες από συντρόφους που μέχρι προχθές συμμετείχαν σε κοινή πορεία. Αλλά αυτό είναι έργο των ίδιων των μελών της, ατομικά και συλλογικά. Καμιά συνταγή των «απ' έξω» δεν έχει νόημα. Απλώς, εμείς από αυτό το ένθετο είμαστε ανοιχτοί να συμβάλουμε προς αυτή την κατεύθυνση με άρθρα - συμβολές, με πλήρη ταυτόχρονα επίγνωση ότι η ενότητα δεν κατακτιέται με άρθρα και σχόλια, αλλά μέσα από την καθημερινή πράξη, με δράσεις, επεξεργασίας θέσεων, κριτικών αντιστάσεων - της πανεπιστημιακής ζωής, στην οποία καλούνται να συμβάλλουν οι πανεπιστημιακοί του χώρου της ανανεωτικής ριζοσπαστικής Αριστεράς ακόμη και σε αντίθεση με τον ‘Λόγο' της δικής τους Κυβέρνησης, με πλήρη επίγνωση, όπως πάντα, των υπαρκτών κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών.
Α.Ρ.
