GILAD ATZMON & THE ORIENT HOUSE ENSEMBLE
THE WHISTLE BLOWER
A&N
Αν κάτι χαρακτηρίζει το τελευταίο άλμπουμ του σαξοφωνίστα Gilad Atzmon, είναι το συναίσθημα της νοσταλγίας. Καθόλου τυχαίο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συνθέσεών του είναι μπαλάντες, φόρος τιμής στους μαύρους τζάζμεν του '50 και του '60, με κύριες αναφορές τον Charlie Parker και τον Ben Webster αλλά και τον John Coltrane της ύστερης περιόδου - άκου, το «Let Us Pray». Αλλά και το μεγάλο εισαγωγικό κομμάτι, «Gaza Mon Amour», αναφορά κάνει στις αραβικές καταβολές του μουσικού, ενώ το φινάλε, δίκην φανφάρας, παίζει με Νίνο Ρότα και Γερμανικό, μεσοπολεμικό, καμπαρέ. Με αυτά, λοιπόν, υπ' όψη -συν το αφιερωματικό στην Ιταλίδα πορνοστάρ, Moana Pozzi («For Moana»)- ο 13ος δίσκος του "εβραιόφωνου Παλαιστίνιου" Atzmon υπηρετεί απόλυτα την αέναη αναζήτηση της βαθύτερης καλλιτεχνικής του ταυτότητας.
ANTONIO SANCHEZ - Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΤΡΙΟ
Του ΘΑΝΑΣΗ ΜΗΝΑ
Η εξαιρετική μουσική που συνέθεσε για την ταινία Birdman του Alejandro González Iñárritu κατέστησε γνωστό τον Antonio Sánchez στο ευρύτερο κοινό. Στους κύκλους της jazz βέβαια ο 44χρονος Μεξικανός ντράμερ είχε ήδη προλάβει να καθιερωθεί, χάρη κυρίως στη συνεργασία του με τον Pat Metheny.
Ο Antonio Sánchez γεννήθηκε στην Πόλη του Μεξικού. Έκανε αρχικά σπουδές κλασικού πιάνου και από το 1993 παρακολούθησε το πρόγραμμα σπουδών του φημισμένου Berklee College of Music της Βοστώνης. Εκεί είχε μεταξύ άλλων δασκάλους τον Danilo Perez και τον Paquito D'Rivera, οι οποίοι διέγνωσαν έγκαιρα ότι ο Sánchez διαθέτει μια σπάνια ρυθμική αίσθηση. Με τη δική τους παρότρυνση στράφηκε στα τύμπανα και εντάχθηκε στην Dizzy Gillespie's United Nations Orchestra. Το 1997 έγινε μέλος του ακουστικού τρίο του Danilo Perez και συμμετείχε στην ηχογράφηση του album Motherland (Verve, 2002), που προτάθηκε για βραβείο Grammy. Έναν χρόνο μετά, με το album Speaking of Now (Warner, 2003), εγκαινιάστηκε η συνεργασία του με τον Pat Metheny. Στα επόμενα χρόνια ο Sánchez θα δώσει το παρόν τόσο στο τρίο όσο και στα γκρουπ του διάσημου κιθαρίστα, με τον οποίο θα γράψει πέντε συνολικά album. Συγχρόνως θα συνεργαστεί σε πληθώρα ηχογραφήσεων με άλλους σπουδαίους μουσικούς της jazz, όπως ο Chick Corea, ο Avishai Cohen, o John Zorn, o Michael Brecker, o Gary Burton, ο Enrico Pieranunzi κ.ά. Το 2007 θα φτάσει η ώρα για την πρώτη προσωπική του δουλειά: το album Migration (Cam Jazz), με τις συμμετοχές των Corea και Metheny. Θα ακολουθήσουν άλλα δύο προσωπικά album (Live in New York, 2010 και New Life, 2013) και εν συνεχεία το soundtrack του Birdman.
Στη χρονιά που διανύουμε, ο Antonio Sánchez ηχογράφησε δύο album διαφορετικής κατεύθυνσης:
Το πρώτο, με τον τίτλο The Meridian Suite, ηχογραφημένο με πολυμελές σχήμα και διανθισμένο με ηλεκτρονικούς πειραματισμούς, είναι ουσιαστικά ένα concept album, καθώς οι πέντε συνθέσεις που περιλαμβάνει αποτελούν η μία συνέχεια της άλλης. Κατά κάποιο τρόπο η δουλειά αυτή κινείται σε παραπλήσια μονοπάτια με τη μουσική του Birdman.
Το έτερο φετινό album του Sánchez είναι το Three Times Three. Όπως υποδηλώνει ο τίτλος του, ο Μεξικανός ντράμερ εξερευνά εδώ τις δυνατότητες της «τέχνης του τρίο» - ανατρέχοντας στα εμβληματικά album του Brad Mehldau, ο οποίος είναι ένας από τους μουσικούς πρώτης κλάσης που πήραν μέρος σ' αυτόν τον κύκλο ηχογραφήσεων.
Τρεις διαφορετικές τριάδες μουσικών, με ένα από τα όργανα να διαφοροποιείται κάθε φορά και με τον ίδιο τον Sánchez σταθερά πίσω από τα ντραμς, συνυπογράφουν τα εννέα κομμάτια του δίσκου.
Το πρώτο τρίο συναποτελούν οι Mehldau (πιάνο) και Matt Brewer (μπάσο). Τους ακούμε στο 14λεπτο «Constellations», μια υπερβατολογική μουσική περιήγηση στα ηχοτόπια της spiritual jazz, στο πιο ελεγειακό «Big Dream», καθώς σε μια δημιουργική επανερμηνεία του «Nardis» του Miles Davis, με τον ίδιο τον Sánchez να κορυφώνει δυναμικά την ενορχήστρωση.
Στο δεύτερο τρίο συναντάμε τους John Schofield (κιθάρα) και Christian McBride (μπάσο). Η σύνθεση του σχήματος και η θητεία των προαναφερθέντων μουσικών στο fusion, προοικονομούν το επίμονο funk groove που χαρακτηρίζει κομμάτια όπως το «Nooks and Crannies» ή το «Fall», σύνθεση του σαξοφωνίστα Wayne Shorter.
Στο τρίτο και τελευταίο τρίο, τον Sánchez συνδράμουν ο Joe Lovano (τενόρο σαξόφωνο) και ο John Patitucci (ακουστικό μπάσο). Καταθέτουν δύο εκτενείς, «ρευστές» συνθέσεις («Leviathan», «Firenze»), με εναλλαγές στον ρυθμό και με το σαξόφωνο του Lovano να χρωματίζει έντονα τον ήχο, οι οποίες δίνουν χώρο στους τρεις μουσικούς για γόνιμους αυτοσχεδιασμούς. Το σετ ολοκληρώνεται με το «I Mean You» του Thelonious Monk: το ελευθεριακό παίξιμο του Sánchez και των συντρόφων του προκαλεί τα όρια της εντροπίας.
MOA BONES - Old ways…
Του ΘΑΝΟΥ ΜΑΝΤΖΑΝΑ
Με τη «ρουά ματ» κίνηση ενός και μόνον δίσκου ο Έλληνας μουσικός αποδεικνύει ότι το μεράκι και βέβαια η έμπνευση αρκούν για να ξαναδώσουν ζωή ακόμα και στα πιο... «ρετρό» ιδιώματα!
Ο Δημήτρης Αρώνης (αυτό είναι το αληθινό του όνομα) έχει μια πραγματικά ενδιαφέρουσα μουσική διαδρομή. Ξεκίνησε ως τραγουδιστής και κιθαρίστας των Modrec, ενός συγκροτήματος που στην όχι μεγάλη διάρκεια της ύπαρξης του επέτυχε να δείξει ότι τουλάχιστον δεν ήταν όμοιο με τα περισσότερα από τα άλλα, και συνέχισε μαζί με την Ευαγγελία Ξυνοπούλου (Δεσποινίς Τρίχρωμη) ως Palindrom πριν καταλήξει, μόνος του πια, με το ψευδώνυμο Moa Bones. Με αυτό κυκλοφόρησε το πρώτο album του, Aquarelles, το 2010 στη Restless Wind, μια σειρά από τυπικές ακουστικές μπαλάντες.
Πρέπει να πω επίσης ότι ο Moa Bones συνιστά μιαν από τις πολλές περιπτώσεις που μου έχουν δώσει ένα πολύτιμο μάθημα όλα αυτά τα χρόνια κατά τα οποία ασκώ το λειτούργημα (θα μου επιτρέψετε να το θεωρώ τέτοιο) του κριτικού, το να μην κρίνω δηλαδή ποτέ τις επιμέρους κινήσεις ενός δημιουργού χωρίς γνώση τού πώς εξελίσσεται η δουλειά του. Και τις δύο φορές που είχα παρακολουθήσει ζωντανές εμφανίσεις τον Moa Bones οι εντυπώσεις που είχα αποκομίσει δεν ήταν οι καλύτερες. Με είχε κουράσει και η αίσθησή μου θα μπορούσε να συνοψιστεί στο «τόσο συνηθισμένες ώστε να είναι σχεδόν αδιάφορες ακουστικές μπαλάντες, παιγμένες και ερμηνευμένες με έναν σχεδόν ερασιτεχνικό τρόπο από κάποιον ο οποίος δεν αισθάνεται άνετα μόνος με την κιθάρα του επάνω στη σκηνή και, το χειρότερο, το δείχνει».
Τι συνέβη λοιπόν και η γνώμη μου για αυτόν άλλαξε τόσο απότομα; Πολύ απλά, το γεγονός ότι ο δεύτερος δίσκος του, Spun, που κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό (από μιαν άλλη ανεξάρτητη εταιρεία, την Inner Ear), όχι μόνον υπερβαίνει τις όποιες αδυναμίες του αλλά περιλαμβάνει πολύ καλή και επιπλέον απολαυστική μουσική! Το Spun δεν είναι μόνον υπόδειγμα αλλά και ένα μικρό κομψοτέχνημα της πιο αυθεντικής αλλά και... φανατικής «do it yourself» προσέγγισης και αισθητικής. Ηχογραφημένο το φθινόπωρο του '14 εξολοκλήρου στο... δωμάτιο του Moa Bones και με τον ίδιο να αποκαλύπτει το εύρος του εκτελεστικού ταλέντου του παίζοντας όλα τα όργανα, επενδύει τον «σκελετό» των μπαλαντών του με πολύ όμορφες, κάποτε ακόμα και συναρπαστικές, ενορχηστρώσεις και ηχητικές λεπτομέρειες οι οποίες αυξάνουν κατακόρυφα το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα τραγούδια του.
Ο τριαντατετράχρονος πλέον μουσικός δεν καινοτομεί και, παράδοξα ή μη, αυτό φαίνεται περισσότερο στις ηχογραφημένες παρά στις ζωντανές εκτελέσεις των τραγουδιών του. Αναφέρεται, εμπνέεται μα και βασίζεται τελικά σε μια μεγάλη μουσική παράδοση, αποκλειστικά αμερικανικών καταβολών, η οποία εκκινεί από το blues, περνάει ίσως λίγο περιφερειακά από την περιοχή της country αλλά, αντίθετα με ό,τι φαίνεται στις συναυλίες του, δικός του τελικός προορισμός είναι οι «εξομολογητικοί» τραγουδοποιοί/ερμηνευτές της δεκαετίας του '60 και των αρχών εκείνης του '70. Είναι χαρακτηριστικό ότι ανάλογα ενδοσκοπικοί είναι και οι στίχοι του.
Επενδύοντάς τα όλα αυτά με τα βασικότερα των οργάνων (κιθάρες, μπάσο και ντραμς και κάποια keyboards όπου χρειάζεται) και με έναν γλυκό, αναλογικό στο έπακρο ήχο, φτάνει σε ένα αποτέλεσμα αυθεντικότατο, κάτι πολύ παραπάνω από μια απλή απότιση φόρου τιμής. Η αγάπη και η γνώση του αυτής της παράδοσης αλλά και το ταλέντο του είναι τέτοια, ώστε να του επιτρέπουν να μην την αναβιώνει απλώς αλλά να την κάνει ζώσα, επίκαιρη, ενεργή και εντέλει σημαίνουσα για το σήμερα. Επίτευγμα που μόνον ευκαταφρόνητο δεν είναι.
