Η κουλτούρα της ελληνικής Αριστεράς ήταν και παραμένει ένα από τα ισχυρότερα πλεονεκτήματά της. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι εκτός από το να είναι δικαιολογημένα υπερήφανη για την υψηλότατη ποιότητα του πολιτισμού της, επιδεικνύει μια υπερβολική προσκόλληση, μέχρι σημείου εμμονής, στο παρελθόν του. Λησμονώντας ότι, όπως είπε λίγο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση ο Μαγιακόφσκι, «η πολιτική πρωτοπορία πρέπει να συμβαδίζει με την αισθητική»...
Η καλή μουσική για πολλούς Έλληνες αριστερούς εξακολουθεί να ταυτίζεται αποκλειστικά με το έργο ελαχίστων ονομάτων, πριν και πάνω από όλους του Μίκη Θεοδωράκη και ερμηνευτών/-ιών του όπως η Μαρία Φαραντούρη και σχεδόν να συνοψίζεται σε αυτό. Βεβαίως, ο σεβασμός, η τιμή και η δόξα στον Μίκη και τη Φαραντούρη είναι αυτονόητα, τι συμβαίνει όμως αν τους μετατρέψουμε σε «χρυσό κανόνα» με τον οποίο μετράμε όλους τους μεταγενέστερους; Μήπως αναπόφευκτα κάνουμε τις μουσικές εξελίξεις μισού αιώνα να περάσουν στην αχρηστία και καταδικάζουμε τους Έλληνες μουσικούς να τους μιμούνται ή απλώς να τους επαναλαμβάνουν / ανακυκλώνουν;
Σχεδόν εξήντα χρόνια μετά τον Μαγιακόφσκι, το 1983, το αμερικανικό συγκρότημα Sonic Youth κυκλοφόρησε ένα EP ομότιτλο με ένα από τα πέντε τραγούδια του, δηλαδή Kill Yr Idols. Λέγοντας «σκότωσε τα είδωλά σου» προφανώς δεν εννοούσαν ότι οποιοσδήποτε πρέπει να σκοτώσει αυτούς που θαυμάζει, προέτρεπαν μόνο σε μια συμβολική «πατροκτονία» -κατά τον Ησίοδο-, η οποία απελευθερώνει τον άνθρωπο και ακόμα περισσότερο τον δημιουργό. Κατ' αναλογία, το single του 1985 των Redskins (ενός βραχύβιου βρετανικού γκρουπ που προσέκειτο στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα, το SWP!) "Kick Over The Statues", «Κλότσησε τα αγάλματα», προφανώς και δεν σήμαινε μια «ταλιμπανική» καταστροφή γλυπτών και πάσης φύσεως πολιτισμικών αναφορών, αλλά την «αποκαθήλωση» τους, έτσι ώστε να έρχεται κανείς σε γόνιμη και εποικοδομητική επαφή μαζί τους αντί να τα συντηρεί ως «τοτέμ». Γιατί διαφορετικά ισχύει αυτό που έχει γράψει ένας συντηρητικός μεν πολιτικά, αλλά βαθύτατα ανανεωτικός νοηματικά και αισθητικά -άρα και, για κάθε λογικό αριστερό, επίσης τμήμα της κουλτούρας μας- ποιητής, ο Γιώργος Σεφέρης, στην εμβληματική "Κίχλη" του:
Τ᾿ ἀγάλματα εἶναι στὸ μουσεῖο.
Καληνύχτα.
Θάνος Μαντζάνας
