Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Ο χαρακτηρισμός «κρίσιμο» παίρνει και δίνει κάθε φορά για το Eurogroup, αλλά δύσκολα ταιριάζει στο χθεσινό στο Λουξεμβούργο, καθώς ελλείψει «κανονικού» υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας δεν είχε στην ατζέντα του «ιστορικές» αποφάσεις. Ούτε καν για τους τελικούς όρους της εξόδου της Ιρλανδίας από το Μνημόνιο, που ήταν και η χαρούμενη «νότα» του χθεσινού Συμβουλίου. Η δήλωση του πρωθυπουργού της Ιρλανδίας, Έντα Κένι, ότι «μπορώ να επιβεβαιώσω, πως η Ιρλανδία είναι έτοιμη να βγει από τον μηχανισμό στήριξης στις 15 Δεκεμβρίου και να μην ξαναγυρίσει», ήχησε σαν βάλσαμο στα αυτιά των υπουργών Οικονομικών. Πλην όμως, η δήλωση του πρόεδρου του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ, ότι το θέμα της Ιρλανδίας θα συζητηθεί μάλλον στο Συμβούλιο του Νοεμβρίου, υπενθυμίζει ότι δεν είναι τόσο απλό το «αντίο» του Δουβλίνου. Ναι μεν η Ιρλανδία δηλώνει έτοιμη να βγει στις αγορές τον Δεκέμβριο -και κατά τα φαινόμενα και οι αγορές είναι έτοιμες να χρηματοδοτήσουν το Δουβλίνο-, πλην όμως είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρασχεθεί προληπτικά στην Ιρλανδία μια γραμμή πίστωσης από την Ευρωζώνη, για την περίπτωση που το κόστος δανεισμού από τις αγορές είναι πολύ μεγάλο.
"Ροκανίζουν" τον χρόνο για την Ελλάδα
Στο τραπέζι του Eurogroup ήταν και η πρόοδος των άλλων προγραμμάτων στήριξης, της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας -μόνο στο τραπεζικό επίπεδο-, και πάλι χωρίς πίεση να ληφθούν αποφάσεις. Οι θεσμικοί παράγοντες της Ευρωζώνης έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι οι όποιες αποφάσεις τόσο για το χρηματοδοτικό κενό της Ελλάδας, όσο και για την ελάφρυνση του δημοσίου χρέους μετατίθενται για τα επόμενα Eurogroup.
Και ποτίζουν πίκρες την ελληνική κυβέρνηση, καθώς όχι μόνο «ροκανίζουν» τον χρόνο μέχρι να τεθεί επί τάπητος το θέμα του κουρέματος -όπως κι αν βαφτιστεί αυτό-, αλλά και δεν καλοβλέπουν τις ιδέες της Αθήνας για 50ετή ομόλογα ή μετακύλιση της ωρίμανσης του χρέους που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους οι κεντρικές τράπεζες.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Γ. Ντέισελμπλουμ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία υποστήριξη στο Eurogroup για κούρεμα του χρέους.
Ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Όλι Ρεν, προσερχόμενος στο Συμβούλιο, δήλωσε ότι η συζήτηση για τις όποιες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας θα ξεκινήσει τις επόμενες εβδομάδες, ενώ επανέλαβε ότι το θέμα της βιωσιμότητας του χρέους θα εξεταστεί αφού διαπιστωθεί κατά πόσον η Ελλάδα έχει πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό του 2013. Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση θα ξεκινήσει το νωρίτερο τον προσεχή Απρίλιο και είναι άγνωστο πότε θα τελειώσει. Όλα δείχνουν ότι κανείς -πέραν της Αθήνας- δεν βιάζεται να την τελειώσει πριν από τις ευρωεκλογές.
Ρεν: Δεν έκανα δηλώσεις για την ελληνική δημοσιονομική πολιτική
Εξαιρετικά ασυνήθιστη ήταν η διάψευση εκ μέρους του εκπροσώπου του Ρεν των δημοσιευμάτων που κυριάρχησαν το Σαββατοκύριακο ότι ο Ρεν εξέφρασε την άποψη πως πρέπει να περιοριστεί ο ρυθμός της δημοσιονομικής προσαρμογής κι έτσι να μην επιβληθούν νέα μέτρα στην Ελλάδα. Ο εκπρόσωπός του χαρακτήρισε τα δημοσιεύματα όχι μόνον ανυπόστατα, αλλά και κατασκευασμένα: «Καθώς ο Όλι Ρεν δεν έκανε καμία δήλωση για τη δημοσιονομική πολιτική της Ελλάδας κατά την παραμονή του στην Ουάσιγκτον, τα δημοσιεύματα του Τύπου για το συγκεκριμένο ζήτημα φαίνεται πως είναι κατασκευασμένα», τιτίβισε ο Σάιμον Ο' Κόνορ.
Ο Άσμουσεν βλέπει κενό 5-6 δισ. και αποκλείει μετακύλιση ομολόγων
Ο ισχυρός άνδρας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γεργκ Άσμουσεν, φρόντισε να διαψεύσει τις ελπίδες της ελληνικής κυβέρνησης ότι θα μπορούσε να γίνει μετακύλιση (roll over) του χρόνου ωρίμανσης των ελληνικών ομολόγων που είναι στα χέρια των κεντρικών τραπεζών και της ΕΚΤ: «Κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν ούτε για την ΕΚΤ ούτε για το Ευρωσύστημα», είπε ο Άσμουσεν προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup (σ.σ.: το Ευρωσύστημα αποτελείται από την ΕΚΤ και τις εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης). Το επιχείρημα του Ἀσμουσεν είναι το γνωστό: «ένα roll over θα ήταν συνώνυμο με νομισματική χρηματοδότηση». Να σημειωθεί ότι ο Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξη που έδωσε στη "Ναυτεμπορική", δήλωσε ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν δεσμευθεί να μετακυλίσουν τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν και ότι, αν δεν το κάνουν αυτό, θα πρέπει να βρουν ισοδύναμα μέτρα.
Πάντως, ο Άσμουσεν παραδέχτηκε ότι η Ευρωζώνη θα πρέπει να βρει τον τρόπο να κλείσει το χρηματοδοτικό κενό του ελληνικού προγράμματος, μετά τα μέσα του 2014, το οποίο, όπως είπε, είναι «σημαντικό», της τάξης των 5-6 δισεκατομμυρίων ευρώ. «Πολλά θα εξαρτηθούν από το πόσο μπορεί να προχωρήσει η Ελλάδα τις ιδιωτικοποιήσεις», είπε ο Άσμουσεν, λέγοντας ότι στο Eurogroup θα γινόταν μόνο μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων για το πώς θα κλείσει το κενό.
Η μέχρι τώρα εμπειρία, πάντως, δείχνει ότι το κλείσιμο του κενού -με νέο δάνειο, προφανώς- συνοδεύεται και από λήψη νέων μέτρων εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, ακόμη κι αν αυτά βαφτιστούν διαρθρωτικά. Υπενθυμίζεται ότι διαρθρωτικό μέτρο είναι και η «αναδιάρθρωση» της δημόσιας διοίκησης, που για την ώρα έχει μεταφραστεί σε διαθεσιμότητες, κινητικότητες και -στο βάθος περισσότερες- απολύσεις.
Σκληρότερα τα τεστ. Ανησυχία στις τράπεζες
Το δεύτερο θέμα που ήταν χθες στην ατζέντα του Eurogroup ήταν η -σχεδόν σημειωτόν- πορεία προς την τραπεζική ένωση.
Αυτό που έχει ήδη αποφασιστεί είναι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα παίζει στο εξής και τον ρόλο της εποπτικής αρχής για τις συστημικές εμπορικές τράπεζες, οπότε αυτή θα εποπτεύσει τώρα τα επικείμενα τεστ αντοχής, που προκαλούν βαθύτατες ανησυχίες στα διοικητικά συμβούλια των περισσότερων τραπεζών. Οι ανησυχίες αυτές βάθυναν ακόμη περισσότερο, μετά τη δήλωση του Ιβ Μερς, από το διευθυντήριο της ΕΚΤ, ότι θα ζητηθεί από τις 130 μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρωζώνης επιπλέον κεφαλαιακή επάρκεια. Πόσο ψηλά θα ανέβει ο πήχυς των τεστ αντοχής, θα το ανακοινώσει ο διοικητής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, στις 23 Οκτωβρίου. Μέσα στις συστημικές τράπεζες είναι και οι προσφάτως ανακεφαλαιοποιημένες ελληνικές, οπότε είναι πολύ πιθανό τα «περίσσια» από τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ, που έχουν μείνει για την ώρα στα συρτάρια, να χρησιμοποιηθούν γι' αυτή την επιπλέον επάρκεια που απαιτούν τα σκληρότερα τεστ αντοχής.
Να σημειωθεί ότι την οριστική έγκρισή τους για την τραπεζική εποπτική αρχή αναμένεται να δώσουν σήμερα οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης -το Ecofin- ώστε να ξεκινήσει και επίσημα η ΕΚΤ αυτό το κομμάτι της αποστολής της.
Αυτό που είναι ακόμη στον αέρα σχετικά με την τραπεζική ένωση, είναι η μορφή που θα έχει ο μηχανισμός εκκαθάρισης των κλυδωνιζόμενων τραπεζών και ποιος θα κάνει το κουμάντο. Η πρόταση του αρμόδιου επιτρόπου Μισέλ Μπαρνιέ, να αναλάβει προσωρινά αυτό τον ρόλο η Κομισιόν και στη συνέχεια ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης ESM, απορρίφθηκε από τη Γερμανία και από τον επικεφαλής του ESM, αλλά ο χρόνος για την εύρεση συμβιβασμού πιέζει.
