Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Επιστρέφει η ευρωκρίση μέσω Ουάσινγκτον; Θα πάνε χαμένες οι θυσίες του ευρωπαϊκού Νότου στον βωμό της λιτότητας, επειδή το "Πάρτι του Τσαγιού" στις ΗΠΑ εκβιάζει την κυβέρνηση Ομπάμα με χρεωκοπία εάν δεν πάρει πίσω τη μεταρρύθμισή της στο σύστημα Υγείας; Θα αυξηθεί το κόστος δανεισμού της Ευρώπης, επαναφέροντας τους κινδύνους στις κλυδωνιζόμενες χώρες της περιφέρειας; Τα ερωτήματα αυτά τίθενται όλο και πιο επιτακτικά από μια σειρά οικονομολόγους, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι -χθες και ο οίκος αξιολόγησης Moody's- «στοιχηματίζουν» ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να χρεωκοπήσουν, αλλά θα καταφέρουν να βρουν μια λύση "στο παρά πέντε".
Αν και όλοι προσπαθούν να κρατήσουν τους τόνους χαμηλούς έναντι της Ουάσινγκτον, η ανησυχία τόσο στις αγορές όσο και στις κυβερνήσεις μήπως οι Αμερικανοί δεν καταφέρουν να τα βρουν σύντομα αυξάνεται μέρα με τη μέρα, με την Κίνα να προειδοποιεί ότι «ο χρόνος τρέχει», και τα χρηματιστήρια να υποχωρούν όχι εντυπωσιακά, αλλά πάντως σταθερά.
Citigroup: Επικίνδυνη η κατάσταση στην ευρωπαϊκή περιφέρεια
Για τον επικεφαλής οικονομολόγο της αμερικανικής Citigroup, Βίλεμ Μπούιτερ, ακόμη κι αν αρθεί το πολιτικό αδιέξοδο στην Ουάσινγκτον, όπως πιστεύει, η Ευρωζώνη οδεύει σε ολισθηρό δρόμο: «Εάν τα προγράμματα λιτότητας στην ευρωπαϊκή περιφέρεια ξεπεράσουν τα πολιτικά όρια αντοχής κι αν συνεχίσει να μην υπάρχει η προοπτική μεταφοράς πόρων από την Ευρώπη του πυρήνα, τότε η μόνη λύση που απομένει είναι η κρατική χρεωκοπία». Για τον Μπούιτερ χρεωκοπία θεωρείται και το κούρεμα, και υπολογίζει ότι στην περίπτωση της Ελλάδας ένα νέο κούρεμα θα είναι σύντομα αναπόφευκτο. Επιπλέον, ο οικονομολόγος της Citigroup εκτιμά ότι και στην Κύπρο θα υπάρξει εντός του 2014 ένα κούρεμα του χρέους που είναι στα χέρια ιδιωτών πιστωτών.
Τη μεγαλύτερη ανησυχία, ωστόσο, προκαλεί η Ιταλία, καθώς «οι πολιτικοί θεσμοί στη Ρώμη λειτουργούν ακόμη χειρότερα από αυτούς στην Ουάσινγκτον», εκτιμά ο Μπούιτερ.
Αντίθετα, ο διευθυντής του Ινστιτούτου για την Παγκόσμια Οικονομία στο Αμβούργο, Τόμας Στράουμπχαρ, δεν δηλώνει τόσο βέβαιος ότι οι Αμερικανοί θα βρουν μια λύση στο αδιέξοδό τους. «Σ' αυτή την περίπτωση ο Ομπάμα θα αναγκαστεί να παραβιάσει το όριο του χρέους -άρα και το αμερικανικό Σύνταγμα- με κάποιο τερτίπι, που θα έχει επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού των ΗΠΑ», λέει. «Στη δίνη που θα προκύψει θα αυξηθεί και το κόστος δανεισμού των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, με αποτέλεσμα όλες οι θυσίες που έχουν κάνει οι χώρες αυτές να πάνε χαμένες», προσθέτει.
Απίθανο θεωρούν αυτό το ενδεχόμενο οι διευθυντές των γερμανικών ινστιτούτων για την οικονομική έρευνα (DIW) και την ευρωπαϊκή οικονομική έρευνα (ZEW), Μαρσέλ Φράτσερ και Κλέμενς Φουστ, που εκτιμούν ότι ο καυγάς στην Ουάσινγκτον θα τελειώσει σύντομα, «χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στις χρηματαγορές και την παγκόσμια οικονομία».
Σόρος: Απαραίτητο το κούρεμα
Στο ίδιο μήκος κύματος με τον οικονομολόγο της Citigroup κινείται και ο πατέρας όλων των κερδοσκόπων, Τζορτζ Σόρος, που για πολλοστή φορά τις τελευταίες μέρες καλεί τις χώρες της Ευρωζώνης να προχωρήσουν σε ένα «ευρύ κούρεμα» του ελληνικού χρέους. Σε συνέντευξή του στο Spiegel, ο Σόρος υποστηρίζει ότι «ο καθένας γνωρίζει πως η Ελλάδα δεν θα μπορέσει ποτέ να ξεπληρώσει το χρέος της» και εκτιμά ότι ο μόνος τρόπος να ανακάμψει σύντομα η ελληνική οικονομία είναι το κούρεμα: «Ξέρω από συνομιλίες που έχω κάνει ότι πολλοί ιδιώτες επενδυτές θα επέστρεφαν στην Ελλάδα εάν ο δημόσιος τομέας παραιτούνταν από ένα μέρος του χρέους και η Αθήνα συνέχιζε να πληροί τους όρους της τρόικας», είπε, δηλώνοντας βέβαιος ότι η Ελλάδα μετά από πολλές προσπάθειες είναι έτοιμη να παρουσιάσει πρωτογενές πλεόνασμα.
Ο άνθρωπος που γκρέμισε τη στερλίνα παραδέχεται ότι είναι δύσκολο ένα κούρεμα του δημόσιου τομέα, διότι θα έσπασε μια σειρά από ταμπού, πλην όμως είναι εφικτό και δη υπό την ηγεσία της Γερμανίας: «Η Γερμανία οφείλει να θυμηθεί ότι μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η ίδια ωφελήθηκε πολλές φορές από την απομείωση και τις παρατάσεις αποπληρωμής του χρέους της, που της διασφάλισε ακόμη και η Ελλάδα. Όμως τώρα εμφανίζεται ανυποχώρητη». Ο Σόρος υπενθυμίζει επίσης ότι ήταν η γαλλική επιμονή για την καταβολή υψηλών αποζημιώσεων μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο που οδήγησε στην άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία: «Ακροδεξιές ομάδες, όπως η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα, δεν είναι φυσικά συγκρίσιμες, αλλά η τάση δείχνει σε αυτή την κατεύθυνση: στον λαϊκισμό και τον εξτρεμισμό», διευκρινίζει ο Τζορτζ Σόρος, επισημαίνοντας πως «αν δεν αναλάβει η Γερμανία περισσότερες ευθύνες, θα επέλθει διεύρυνση του χάσματος και τελικά η κατάρρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Μια τέτοια εξέλιξη «δεν συνάδει σε καμία περίπτωση με τα γερμανικά συμφέροντα και η Ευρώπη θα περιέλθει σε χειρότερη κατάσταση από ό,τι ήταν κατά την έναρξη της ευρωπαϊκής ενοποιητικής διαδικασίας», επισημαίνει ο Σόρος. Πάντως, ο απερχόμενος (;) υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν κουράζεται να δηλώνει ότι απορρίπτει το ενδεχόμενο του ελληνικού κουρέματος.
Τέλος, ερωτηθείς για τις εκτιμήσεις του για το αμερικανικό πολιτικό αδιέξοδο, ο Σόρος δηλώνει ότι είναι «πρωτίστως πολιτικό θέατρο» κι ότι οι αγορές θεωρούν βέβαιο πως δεν θα υπάρξει αμερικανική χρεωκοπία, ούτε επικράτηση των εξτρεμιστών του Κόμματος του Τσαγιού.
Άσμουσεν: Έρχεται το τρίτο «πακέτο»
Ο ισχυρός άνδρας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιεργκ Άσμουσεν, επανέφερε για πολλοστή φορά στο τραπέζι το θέμα του τρίτου «πακέτου» για την Ελλάδα, αν και όχι τόσο κατηγορηματικά όσο ο επικεφαλής του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, που το θεωρεί απολύτως δεδομένο. Ο Άσμουσεν είπε στο πρακτορείο Reuters ότι εάν η Ελλάδα δεν κατορθώσει να αποκτήσει «επαρκή» πρόσβαση στην αγορά μετά το καλοκαίρι του 2014, τότε «θα χρειαστεί επιπλέον βοήθεια».
Το άμεσο πρόβλημα, σύμφωνα με τον Άσμουσεν -όπως άλλωστε και σύμφωνα με τον Ρέγκλινγκ- είναι να σχηματιστεί γρήγορα κυβέρνηση στη Γερμανία, ώστε να μην υπάρξουν καθυστερήσεις στις κρίσιμες αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν στο ευρωπαϊκό επίπεδο, είτε πρόκειται για τα επόμενα «πακέτα» διάσωσης, είτε για τα επόμενα βήματα της τραπεζικής ένωσης.
