Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει και λήγει σήμερα τα ξημερώματα. Τα ταμεία της αμερικανικής κυβέρνησης στεγνώνουν κι αν δεν έχει βρεθεί λύση όση ώρα οι άνθρωποι στην Ευρώπη κοιμούνταν, τότε για πρώτη φορά μετά από 17 χρόνια το Αμερικανικό Δημόσιο θα κηρύξει στάση πληρωμών στους υπαλλήλους του. Για την ακρίβεια, θα τους στείλει σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών.
Μέχρι αργά χθες το βράδυ Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί δεν είχαν καταφέρει να βρουν έναν συμβιβασμό ώστε να επιτραπεί στο Αμερικανικό Δημόσιο να δανειστεί. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι περιβόητες αγορές δεν αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα -αντιθέτως-, είναι ότι η νομοθεσία επιβάλει συγκεκριμένο όριο του δημόσιου χρέους κι όταν αυτός εξαντληθεί πρέπει το Κογκρέσο να το ανεβάσει.
Όλη την ημέρα χθες οι διαπραγματευτές των δύο κομμάτων κρατούσαν το στόμα τους κλειστό και όλοι οι υπόλοιποι στην Ουάσιγκτον εξαπέλυαν κατηγορίες για το ποιος θα έχει την ευθύνη εάν ο συμβιβασμός δεν επιτευχθεί.
Οι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούσαν τον πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα, που ξοδεύει πολλά, και δεν παίρνει επιτέλους πίσω την «ακριβή» μεταρρύθμισή του στον τομέα της υγείας. Να σημειωθεί ότι η μεταρρύθμιση Ομπάμα, που για τους Ρεπουμπλικανούς θεωρείται περίπου… κομμουνιστική, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα είναι μίζερη κι αφήνει μερικά εκατομμύρια Αμερικανών απ' έξω - αλλά πολύ λιγότερα απ' όσα είναι σήμερα πλήρως ανασφάλιστα.
Οι Δημοκρατικοί, πάλι, κατηγορούν τους Ρεπουμπλικανούς ότι εκβιάζουν με το φρένο χρέους την κυβέρνηση να πάρει πίσω μια μεταρρύθμιση την οποία όχι μόνο ψήφισε το Κοινοβούλιο, αλλά την έκρινε και συνταγματική το Ανώτατο Δικαστήριο.
Όση ώρα η Ευρώπη κοιμάται είναι μικρή η πιθανότητα να βρεθεί λύση, αλλά δεν αποκλείεται καθόλου, τις επόμενες μέρες, οι Ρεπουμπλικανοί να υποχωρήσουν και να συναινέσουν σε μια λύση που θα είναι πάλι βραχείας διάρκειας και θα μεταθέσει το πρόβλημα σε τρεις- τέσσερις μήνες. Αυτό γίνεται, άλλωστε, συνεχώς τα τελευταία χρόνια.
Αναταράξεις στις αγορές
Κάθε φορά ο καυγάς για το χρέος προκαλεί αναταράξεις στα χρηματιστήρια του κόσμου -και χθες οι δείκτες κοκκίνισαν σχεδόν παντού-, ενώ κόβει τα ήπατα 800.000 υπαλλήλων του κεντρικού αμερικανικού κράτους. Με εξαίρεση τους στρατιώτες, τους δεσμοφύλακες και τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, οι περισσότεροι φοβούνται ότι θα σταλούν σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών, κατά κύματα. Πρώτοι θα πληρώσουν τη νύφη οι εργαζόμενοι στα μουσεία, στα εθνικά πάρκα, στις δημόσιες υπηρεσίες -π.χ. στην έκδοση διαβατηρίων-, ενώ εάν αργήσει πολύ ο συμβιβασμός, θα σταματήσει να δουλεύει ακόμη και η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Βέβαια, σήμερα τελειώνουν τα λεφτά για τις εσωτερικές ανάγκες. Για τις εξωτερικές υποχρεώσεις των ΗΠΑ υπάρχουν ακόμη περιθώρια μέχρι την 17η Οκτωβρίου. Κι αν μέχρι τότε δεν βρεθεί συμβιβασμός οι ΗΠΑ θα χρεωκοπήσουν για πρώτη φορά στην ιστορία τους.
Ποιος φοβάται το ιταλικό χάος;
Ο δεύτερος λόγος που επικρατούσε χθες τεράστια νευρικότητα στις αγορές του κόσμου, ήταν η πολιτική κρίση στην Ιταλία. Για τους ίδιους τους Ιταλούς, μάλιστα, το μείζον πρόβλημα δεν ήταν η υποχώρηση του γενικού δείκτη στο χρηματιστήριο του Μιλάνου, αλλά η αύξηση των spread των ιταλικών ομολόγων, η αύξηση δηλαδή του κόστους δανεισμού του ιταλικού κράτους. Για την ώρα, δεν είναι κατακόρυφη, αλλά ενισχύεται όσο πλησιάζει η ώρα της τελικής αναμέτρησης του πρωθυπουργού Ενρίκο Λέτα με το κόμμα του Μπερλουσκόνι, ο οποίος έχει αποσύρει τους υπουργούς του από την κυβέρνηση συνασπισμού της Ρώμης - για να γλιτώσει την εκπαραθύρωσή του από τη Γερουσία, τώρα που έχει καταδικαστεί οριστικά για το Ρούμπιγκεϊτ.
Ο Λέτα ανήγγειλε ότι θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης την Παρασκευή, αποφασισμένος να φέρει τον «Λαό της Ελευθερίας» του Καβαλιέρε προ των ευθυνών του.
Ο γηραιός πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας, Τζόρτζιο Ναπολιτάνο, τόνισε ότι η απόφαση των υπουργών του Μπερλουσκόνι «δημιουργεί κλίμα αβεβαιότητας» και απέκλεισε κατ' αρχήν το ενδεχόμενο διάλυσης της Βουλής. Πάντως, ήδη κάποια στελέχη του Μπερλουσκόνι φαίνεται να διαφοροποιούνται από τη… φωνή του Κυρίου τους. «Υπάρχει ελευθερία συνείδησης, που μπορεί να εξασφαλίσει στην Ιταλία κυβέρνηση», δήλωσε, από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας, Μαουρίτσιο Μάουρο, που ανήκει στο κόμμα του Καβαλιέρε ενώ σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Μεταφορών, Μαουρίτσιο Λούπι.
«Καθένας θα αναλάβει τις ευθύνες του απέναντι στη χώρα», προειδοποίησε ο Λέτα απευθυνόμενος στους βουλευτές της Κεντροδεξιάς με στόχο τη συγκρότηση νέας κυβερνητικής πλειοψηφίας. Η νέα αυτή κυβερνητική πλειοψηφία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ορισμένους βουλευτές του Μπερλουσκόνι, τους κεντρώους του Μάριο Μόντι, ακόμη και ορισμένους βουλευτές του Κινήματος των 5 Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο, ο οποίος, όμως, ζητάει νέες εκλογές.
Στις Βρυξέλλες η αγωνία είναι μεγάλη, καθώς φοβούνται ότι η πολιτική κρίση στην Ιταλία μπορεί να πυροδοτήσει νέα κλιμάκωση της ευρωκρίσης. Καθώς μάλιστα η Ιταλία είναι η τρίτη οικονομία της Ευρωζώνης, υπερβολικά μεγάλη για να μπορεί να προσφύγει στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, οι κοινοτικοί αξιωματούχοι κυριολεκτικά… προσεύχονται να καταφέρει να πάρει η κυβέρνηση της Ρώμης τη στροφή της Παρασκευής.
