Με ικανοποίηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά επιφυλακτικότητα από την κουρδική κοινότητα, έγινε δεκτό το πακέτο μέτρων εκδημοκρατισμού που ανήγγειλε χθες ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Στις μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνεται η κατοχύρωση του δικαιώματος διδασκαλίας και σε άλλες γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης της κουρδικής, η άρση της απαγόρευσης της ισλαμικής μαντίλας για τις εργαζόμενες στις δημόσιες υπηρεσίες, καθώς και η μείωση στο 5% του ορίου για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης στα τουρκικά κόμματα. Παρά τη σχετική φημολογία, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής στη Χάλκη δεν περιελήφθη στη δέσμη μέτρων.
Αναγγέλλοντας τις μεταρρυθμίσεις, ο Ερντογάν έκανε λόγο για "ιστορική στιγμή" και "πολύ σημαντική φάση στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας" καθώς, όπως σημείωσε, πρόκειται για πακέτο μέτρων "που θα διευρύνουν τις ελευθερίες". Επέκρινε επίσης την αντιπολίτευση επιρρίπτοντας σε αυτήν την ευθύνη για τις καθυστερήσεις που σημειώνονται στη διαδικασία μεταρρύθμισης του συντάγματος.
Το πιο επίμαχο σημείο των μεταρρυθμίσεων είναι ίσως η πρόβλεψη για τη διδασκαλία της κουρδικής γλώσσας αρχικά στα ιδιωτικά σχολεία. Δεν θα απαγορεύεται η χρήση των γραμμάτων q, w και x -που χρησιμοποιούνται στη γραφή της κουρδικής γλώσσας, αλλά όχι στην τουρκική- και θα αρθεί το εμπόδιο για χρήση των κουρδικών τοπωνυμίων.
Όσον αφορά το ζήτημα του ορίου για την εκλογική αντιπροσώπευση, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε πως θα ακολουθήσει διαβούλευση μεταξύ τριών προτάσεων. Το όριο για είσοδο κομμάτων στην Εθνοσυνέλευση βρίσκεται σήμερα στο ασυνήθιστα υψηλό 10% έχοντας ως στόχο να αποκλείει την είσοδο κουρδικών κομμάτων. Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο Ερντογάν, η μία από τις επιλογές θα είναι η μείωσή του στο 5%, η δεύτερη η πλήρης κατάργησή του με παράλληλη εισαγωγή συστήματος ανάδειξης περιφερειακών αντιπροσώπων και η τρίτη η διατήρησή του στο 10%.
Τα μέτρα δεν φάνηκαν ωστόσο να ικανοποιούν τους πολιτικούς εκπροσώπους των Κούρδων, με τον επικεφαλής του Κόμματος Ειρήνη και Δημοκρατίας (ΒΝΡ), Γκιουλτάν Κισανάκ, να σχολιάζει ότι οι μεταρρυθμίσεις "δεν προχωρούν αρκετά ώστε να προωθηθεί η ειρηνευτική διαδικασία με τους αυτονομιστές" και να σημειώνει ότι το πακέτο "δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του BDP".
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε τη δέσμευση του Τούρκου πρωθυπουργού για ενισχυμένο ρόλο του κοινοτικού κεκτημένου στις μεταρρυθμίσεις της Τουρκίας. Ο Πέτερ Στάνο, εκπρόσωπος του αρμόδιου για τη διεύρυνση επιτρόπου Στέφαν Φούλε, τόνισε ότι η Επιτροπή αναμένει το πλήρες κείμενο αυτού του πακέτου εκδημοκρατισμού και θα το αναλύσει διεξοδικά.
Πρόσθεσε πάντως ότι τα μέτρα που ανακοινώθηκαν "πληρούν σε μεγάλο βαθμό τις προσδοκίες" της Ε.Ε. σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης άλλων γλωσσών εκτός της τουρκικής, τα δικαιώματα των μειονοτήτων, τις θρησκευτικές ελευθερίες, το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι, τα μέτρα για την ισότιμη κοινοβουλευτική αντιπροσώπευση, αλλά και τη χρηματοδότηση των κομμάτων.
"Αναμένουμε να υπάρξει πρόοδος σε όλα αυτά τα ζητήματα, αλλά και συμμετοχή της αντιπολίτευσης στην εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων" σημείωσε τονίζοντας ότι η πρόοδος θα καταγραφεί και στην έκθεση που θα υιοθετήσει η Κομισιόν στις 16 Οκτωβρίου.
