Περίπου το κόκκινο χαλί έστρωσε ο ισχυρός άνδρας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γιεργκ Άσμουσεν στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, χθες στη Φρανκφούρτη. Τη συνάντηση την ήθελε από καιρό, για θεσμικούς λόγους, αφού δεν κατέστη δυνατό να συναντηθούν οι δύο στην Αθήνα πριν από μερικές μέρες. Ήταν κάτι παραπάνω από εμφανές ότι η ηγεσία της ΕΚΤ θέλει να αποκτήσει έναν δίαυλο επικοινωνίας με την αξιωματική αντιπολίτευση στην Ελλάδα, γι' αυτό και ο Άσμουσεν άλλαξε όλο το πρόγραμμά του, για να συναντηθεί επί μία ώρα με τον Αλ. Τσίπρα, παρά την τεράστια καθυστέρηση που είχε η πτήση του δεύτερου από την Αθήνα. «Για την ΕΚΤ είναι αυτονόητο να μιλά με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Ελλάδας. Το θέλαμε, χαιρόμαστε που ο κ. Τσίπρας ήρθε και χαιρόμαστε που θα συνεχιστεί ο διάλογος», ήταν η πρώτη δήλωση του Άσμουσεν, ενώ η γλώσσα του σώματος των δύο ήταν αποκαλυπτική. Ακτινοβολούσαν μια σιγουριά για τις -αντιδιαμετρικά- διαφορετικές απόψεις τους σε σχέση με την εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος. Αλλά δεν είχαν καμία διάθεση να κρύψουν ότι διαφωνούν.
Άλλωστε, ήταν μια χαλαρή συνάντηση γνωριμίας, δεν ήταν η έναρξη της σκληρής διαπραγμάτευσης, που... υποσχέθηκε στον Άσμουσεν ο Τσίπρας, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει κυβέρνηση.
Η συγκυρία, ωστόσο, προσέφερε ένα πεδίο συμφωνίας μεταξύ των δύο, βαμένο με αίμα: Καταδίκασαν απερίφραστα τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, που ήταν πρωτοσέλιδη χθες στη Γερμανία, -«Μια πολιτική δολοφονία συγκλονίζει την Αθήνα», έγραφε η Sueddeutsche Zeitung-, και αναπόφευκτα αποτέλεσε θέμα συζήτησης στη συνάντησή τους.
«Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε τέτοιου είδους βία, η δολοφονία μάς συγκλόνισε όλους», είπε ο Άσμουσεν στους δημοσιογράφους, μετά τη συνάντηση, ενώ ο Τσίπρας επισήμανε ότι είναι υποχρέωση κάθε Έλληνα πολιτικού «να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το οδυνηρό φαινόμενο της ανόδου του φασισμού στην Ελλάδα, για την εγκληματική δράση των νεοναζί».
Μάλιστα, ο Άσμουσεν προσπάθησε να δείξει ότι ακούει αυτό το σήμα συναγερμού: «Δεν είμαστε τυφλοί εδώ στην ΕΚΤ, αντιλαμβανόμαστε πόσο δύσκολη είναι η κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα, πόσο απαράδεκτα υψηλή είναι η ανεργία, πόσο απελπισμένοι είναι οι νέοι. Και τα λαμβάνουμε όλα αυτά υπόψη μας όταν κάνουμε προτάσεις για την εφαρμογή του προγράμματος».
Καθώς ο Άσμουσεν συνήθως δεν κάνει δηλώσεις μετά τις συναντήσεις του με πολιτικούς στην έδρα της ΕΚΤ, η προθυμία του χθες να στηθεί μπροστά στα μικρόφωνα των δημοσιογράφων δίπλα στον Τσίπρα, θα μπορούσε να εξηγηθεί ακριβώς με το σοκ που προκάλεσε η δολοφονία του Παύλου Φύσσα στον έξω κόσμο. «Είναι πράγματι εντυπωσιακό ότι την ώρα που ολόκληρη η ευρωπαϊκή ηγεσία ανησυχεί για την άνοδο των νεοναζί στην Ελλάδα, κάποιοι ανιστόρητοι στην Αθήνα παίζουν το επικίνδυνο παιχνίδι της θεωρίας των δύο άκρων», έλεγαν οι συνεργάτες του Τσίπρα μετά την επίσκεψή στην ΕΚΤ.
Συμφώνησαν ότι διαφωνούν
Στην... τραπεζική πτυχή της συνάντησης, τώρα, ο Τσίπρας εξήγησε στον Άσμουσεν γιατί δεν βγαίνει το πρόγραμμα, γιατί έχει αποτύχει παταγωδώς η ιστορία με την εσωτερική υποτίμηση, ενώ αντίθετα το πρόγραμμα εξοντώνει την κοινωνία. Και βεβαίως έθεσε το ζήτημα της σταθερότητας των τραπεζών και κυρίως της ρευστότητας -για την ακρίβεια της τρομακτικής έλλειψης ρευστότητας- στις επιχειρήσεις. Η συγκυρία τού έδωσε κι εδώ ένα ισχυρό επιχείρημα η αποχώρηση της ΒΙΟΧΑΛΚΟ με κατεύθυνση το Βέλγιο δεν προσπερνιέται εύκολα.
Εάν και οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις εγκαταλείπουν τη χώρα, καθώς το κόστος δανεισμού γι' αυτές έχει γίνει απαγορευτικό, τότε από πού ακριβώς θα έρθει η ανάπτυξη, είναι το εύλογο ερώτημα, που η ΕΚΤ έχει υποσχεθεί ότι σε... εύθετο χρόνο θα το απαντήσει.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ είπε στον Άσμουσεν ότι, μετά από τρία χρόνια εφαρμογής του Μνημονίου, είναι οφθαλμοφανές ότι δεν είναι βιώσιμο το πρόγραμμα, κυρίως όσο αφορά το μέγεθος του χρέους. Αυτό «καίει» άλλωστε την ΕΚΤ, αλλά είναι εκείνος ο πυλώνας της τρόικας, που κρατά πάντα τους τόνους χαμηλά.
Στο κοφτό «το πρόγραμμα δεν βγαίνει» του Τσίπρα, η δημόσια απάντηση του Άσμουσεν -ενώπιον και των εκπροσώπων του οικονομικού Τύπου στην πρωτεύουσα των τραπεζών Φρανκφούρτη- ήταν «εμείς βλέπουμε να γίνονται πρόοδοι». Η βασική πρόοδος, κατά τον Άσμουσεν, είναι ότι βλέπει να έρχεται πρωτογενές πλεόνασμα για το σύνολο του 2013. Και μ' ένα αφοπλιστικό χαμόγελο κάλεσε τον Τσίπρα να προσφέρει «τη γενναιόδωρη στήριξή του» στην εφαρμογή του προγράμματος.
Κι αυτό στον βωμό του «κοινού στόχου», κατά Άσμουσεν: «Ξέρω ότι σε πολλά διαφωνούμε, αλλά είναι κοινός μας στόχος να ανατάξουμε την οικονομία, να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας και να εξυγιάνουμε τον τραπεζικό τομέα, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει και να παρέχει ρευστότητα στην πραγματική οικονομία».
Ο Άσμουσεν έκανε την έκκληση για στήριξη... εθιμοτυπικά. Πεδίο συνεννόησης επί της εφαρμογής του Μνημονίου δεν υπήρξε χθες σ' αυτή την πρώτη επαφή με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ στη Φρανκφούρτη. Αμετακίνητος ο μεν, αμετακίνητος κι ο δε. Απλά σε καλό κλίμα, έως και... εύθυμο. Σε τρανταχτά γέλια μάθαμε ότι ξέσπασε ο Άσμουσεν όταν ο Τσίπρας τον προειδοποίησε να μην περιμένει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άλλα λέει ως αντιπολίτευση κι άλλα θα λέει ως κυβέρνηση, όπως κάποιοι άλλοι.
Παρόντες στη συνάντηση Τσίπρα - Άσμουσεν ήταν και ο Μπενουά Κερέ, επίσης μέλος του διευθυντηρίου της ΕΚΤ, καθώς και ο άνθρωπος της ΕΚΤ στην τρόικα, Κλάους Μαζούχ. Κατά την κάθοδο από τον 35ο όροφο του στρατηγείου της ΕΚΤ, ο Άσμουσεν φρόντισε να συστήσει τον Τσίπρα στο μεγάλο αφεντικό, τον διοικητή της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι. Ήταν μια μάλλον στημένη συνάντηση μέσα στο ασανσέρ. Έτσι, για να μπορεί κανείς να μετρήσει φυσιογνωμικά τον αντίπαλο σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση.
