Το διευθυντήριο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου συνεδρίασε χθες και έδωσε την έγκρισή του για την εκταμίευση της επόμενης δόσης για την Κύπρο. Τα λεφτά που θα πάρει οσονούπω από το ΔΝΤ η Λευκωσία είναι... στραγάλια σε σχέση με τα ποσά που αποφασίστηκαν για την Ελλάδα ή συζητιέται να αποφασιστούν στο πλαίσιο ενός τρίτου πακέτου, μόλις 170 εκατομμύρια ευρώ. Γι' αυτό η συνεδρίαση ήταν... εύκολη, κάτι που δεν αναμένεται να ισχύσει την επόμενη φορά που οι άνθρωποι του ΔΝΤ θα κληθούν να αποφασίσουν για την Ελλάδα. Όχι τόσο διότι τα λεφτά που είναι να δώσει στην Ελλάδα το ΔΝΤ είναι πολλά -τα περισσότερα έχουν δοθεί ήδη- αλλά επειδή η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενη. Άλλωστε, ένας από τους λόγους που ξεκίνησε εσπευσμένα -και δη από γερμανική χείλη- η συζήτηση για τις δανειακές ανάγκες της Ελλάδας μετά τα μέσα του 2014, είναι ακριβώς ότι το ΔΝΤ για να συνεχίσει να πληρώνει τις δόσεις που του αναλογούν θα πρέπει να μην υπάρχει- ή εν προκειμένω να καλυφθεί- το χρηματοδοτικό κενό.
Στην Ευρώπη οι περισσότερες χώρες αφενός δε θέλουν την εσπευσμένη αποχώρηση του ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα, αφετέρου δεν θέλουν να υποκύψουν στις πιέσεις του Ταμείου και θα συζητήσουν εδώ και τώρα τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Μια τέτοια συζήτηση φέρνει μαζί της πολιτικά δύσκολες λύσεις, όπως η πρόταση για κούρεμα του ελληνικού χρέους, που αυτή τη φορά θα σημάνει αληθινές απώλειες χρημάτων για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του έχει περάσει από τις ιδιωτικές τράπεζες στους δημόσιους πιστωτές.
Οπότε συμβαίνει το παράδοξο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αφενός να πιέζουν να ληφθούν εντός του 2013 οι όποιες αποφάσεις για το τρίτο πακέτο, αφετέρου να μην θέλουν να μιλήσουν για τη βιωσιμότητα του χρέους πριν από τον Απρίλιο του 2014.
Στη στάση τους αυτή βεβαίως βαραίνει το γεγονός ότι η Γερμανία και η Αυστρία έχουν τις επόμενες μέρες εκλογές - και δεν θέλουν να εμπλακούν σε δύσκολες συζητήσεις μεσούσης της προεκλογικής τους περιόδου.
Στη Γερμανία αυτό δεν αποφεύχθη -και δη με πρωτοβουλία του υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος ουσιαστικά έφερε το ελληνικό ζήτημα στον προεκλογικό αγώνα. Το αποτέλεσμα ήταν να πυκνώσουν τόσο πολύ οι επίσημες τοποθετήσεις ενάντια σε ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους- ακόμη κι από τα χείλη του επικεφαλής της σοσιαλδημοκρατικής αντιπολίτευσης- ώστε να είναι πολύ δύσκολο μετεκλογικά για οποιαδήποτε νέα γερμανική κυβέρνηση να αλλάξει γραμμή.
Μέρκελ: Πάλι "όχι" στο κούρεμα
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και στις συνεντεύξεις που δίνει στον τοπικό Τύπο -και επικεντρώνονται συνήθως στα τοπικά επίδικα- η καγκελάριος Μέρκελ ρωτάται και απαντάει για το θέμα του ελληνικού χρέους. Έτσι και χθες, μιλώντας σε εφημερίδα του Κάσελ -πόλη στο κρατίδιο της Έσσης, όπου την Κυριακή εκτός από ομοσπονδιακές διεξάγονται και τοπικές βουλευτικές εκλογές- η Μέρκελ εξήγησε γιατί τάσσεται τόσο κατηγορηματικά ενάντια στο κούρεμα του ελληνικού χρέους: «Εάν προχωρήσουμε σε άφεση του χρέους μιας χώρας, θα θελήσουν το ίδιο και άλλες χώρες. Αυτό θα είχε συνέπειες για τους επενδυτές στις χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίοι δεν θα ήταν σε θέση να γνωρίζουν εάν θα πάρουν πίσω τα χρήματά τους. Τους τελευταίους μήνες η Ευρώπη ανέκτησε αισθητά εμπιστοσύνη και θα πρέπει να αποφευχθεί οποιαδήποτε αβεβαιότητα». Το επιχείρημα αυτό έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα η Μέρκελ, αλλά και ο αντίπαλός της για την καγκελαρία Πέερ Στάινμπρικ.
Στο ερώτημα, τώρα, πόσο μεγάλο θα είναι το τρίτο πακέτο στήριξης για την Ελλάδα, η Μέρκελ αποφεύγει να απαντήσει σαφώς. Απλώς υπενθυμίζει ότι, όταν η γερμανική Βουλή ενέκρινε το τρέχον πακέτο βοήθειας, η κυβέρνησή της είχε υποδείξει ότι στα μέσα της επόμενης χρονιάς θα αξιολογηθεί η πρόοδος της Ελλάδας και θα αποφασιστεί εάν η Αθήνα θα λάβει νέα βοήθεια «κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις για το 2015-2016». Και η καγκελάριος καταλήγει: «Εάν δημοσιοποιούσαμε από τώρα κάποιους αριθμούς, αυτοί δεν θα ήταν σίγουροι. Πέραν τούτου, θα πρέπει να διατηρηθεί η πίεση προς την Ελλάδα για μεταρρυθμίσεις. Η χώρα αυτή κατάφερε κάποια πράγματα με τα μέτρα που έλαβε. Θα πρέπει ακόμη να υλοποιηθούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις».
Σε άλλη συνέντευξή της, σε τοπική εφημερίδα του Μαγδεμβούργου, η Μέρκελ λέει όλα τα παραπάνω, αλλά θυμάται να προσθέσει ότι «είναι προς το συμφέρον μας να βοηθήσουμε την Ελλάδα, ώστε να μην αποσταθεροποιηθεί ολόκληρη η Ευρωζώνη».
F.T.: Έως 15 δισ. ευρώ το τρίτο πακέτο
Μπορεί η Μέρκελ να αποφεύγει να μιλήσει με αριθμούς, όμως οι συνήθως καλά πληροφορημένοι συνεργάτες των Financial Times δεν έχουν τέτοιους ενδοιασμούς. Η εκτίμησή τους, όπως δημοσιεύτηκε στο χθεσινό φύλλο της εφημερίδας, είναι ότι το τρίτο πακέτο για τις δανειακές ανάγκες της περιόδου 2014-2015 μπορεί να φτάσει έως και 15 δισεκατομμύρια ευρώ, περισσότερο δηλαδή απ' ό,τι υπολογίζουν οι Γιάννης Στουρνάρας (10 δισ.) και Βόλφγκανγκ Σόιμπλε (11 δισ.).
Επιπλέον και οι Financial Times -που είχαν κάνει σημαία τους το κούρεμα- εκτιμούν τώρα ότι η μορφή που θα πάρει αυτό, εάν ευοδωθούν οι σχετικές διαπραγματεύσεις, που μάλλον πάνε για το 2014, θα είναι ένας συνδυασμός περαιτέρω μείωσης των επιτοκίων και παράτασης του χρόνου αποπληρωμής των δανείων.
Χ.Β. Ζιν: Ελλάδα όπως Μογγολία
Η φαντασία του Γερμανού οικονομολόγου και προέδρου του ινστιτούτου Ifo, Χανς Βέρνερ Ζιν, όταν αναφέρεται στην Ελλάδα, δεν έχει όρια. Ίσως για να διευκολύνει το έντυπο που τον φιλοξενεί να βγάλει τίτλο, αφού εδώ και δύο χρόνια λέει για την Ελλάδα ακριβώς τα ίδια. Οπότε το ενδιαφέρον στο άρθρο του, που δημοσιεύτηκε χθες στο οικονομικό περιοδικό Wirtschaftswoche, ήταν ότι βρήκε τα κοινά μεταξύ Ελλάδας και Μογγολίας. Ποια είναι αυτά; «Και οι δύο χώρες είναι αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες, σύμφωνα με τους κανόνες του ΟΟΣΑ, δεν ανήκουν στις ανεπτυγμένες χώρες του πλανήτη. Και στις δύο επικρατεί το χάος. Στις πόλεις επικρατεί μια άγρια οικιστική ανάπτυξη, η οποία, εξαιτίας της έλλειψης μιας λειτουργούσας πολεοδομίας, παραπέμπει σε διεφθαρμένα συστήματα δημόσιας διοίκησης. Το επίπεδο διαβίωσης είναι αξιοπρόσεκτο αλλά παραμορφωμένο. Δεν λείπουν τα σύγχρονα αυτοκίνητα, τα iPad, οι επίπεδες τηλεοράσεις... και τα καταστήματα Λουί Βιτόν, ωστόσο λείπουν δρόμοι και άλλα στοιχεία δημόσιων υποδομών. Με εξαίρεση την αγροτική οικονομία, νέες θέσεις εργασίας προσφέρουν το κράτος, το εμπόριο και οι διεθνείς οργανισμοί».
Πάντως, μια διαφορά που διαπιστώνει με περισσή ειρωνεία ο Ζιν είναι ότι η Μογγολία ζει από την εξαγωγή του ορυκτού της πλούτου, ενώ η Ελλάδα από την εξαγωγή των χρεωγράφων της.
