Την ώρα που τα ΜΜΕ μαδούσαν μαργαρίτες για το φύλο του παιδιού της Κέιτ, σ' ένα μικρό παραθαλάσσιο χωριό της νότιας Αγγλίας, η Τζακ, μια άνεργη νέα μητέρα, και ο 2χρονος γιος της έπεφταν να κοιμηθούν το βράδυ νηστικοί...
Ήταν λίγους μήνες πριν την εγκυμοσύνη της Κέιτ, ακριβώς ένα χρόνο πριν, που η Τζακ Μονρό, μια λευκή, άνεργη και ανύπαντρη μητέρα μόλις 24 ετών από το Σάουθεντ -ακμάζον παραθαλάσσιο θέρετρο της Βρετανίας τις παλιές καλές εποχές- συνόψιζε στο προσωπικό ιστολόγιό της με τίτλο A Girl Called Jack (ένα κορίτσι που το έλεγαν Τζακ) το φόβο, την ταπείνωση και την απόγνωση των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας στη χώρα του "λαμπερού" βασιλικού ζέυγους, Ουίλιαμ και Κέιτ. "Ήταν μια από τις πιο συγκινητικές και γεμάτες ζωντάνια περιγραφές για την πραγματικότητα της σύγχρονης φτώχειας", έγραψε πρόσφατα ο δημοσιογράφος της Guardian Πάτρικ Μπάτλερ σ' ένα "επικαιροποιημένο" ρεπορτάζ του για την ανύπαντρη μητέρα.
Δεν πάει άλλο...
Το πιο δημοφιλές κείμενο του blog με τίτλο "Η πείνα πληγώνει" δίνει στον αναγνώστη την εντύπωση ότι η αφηγήτρια είναι ηρωίδα μυθιστορήματος του Ντίκενς, που μπήκε στη μηχανή του χρόνου κι απ' τις σκοτεινές λονδρέζικες τρώγλες του 19ου αιώνα "αποβιβάστηκε" στην εποχή του Ίντερνετ... "Σήμερα έκανα 14 αιτήσεις για δουλειά τηλεφωνώντας απ' το παλαιολιθικό κινητό μου. Αιτήσεις για δουλειά σε κατάστημα, σε εργοστάσιο, σε σπίτι, για φροντίδα ηλικιωμένων. Δουλειά με τον κατώτατο μισθό, οποιαδήποτε είδος δουλειάς, διότι πολύ απλά δεν πάει άλλο..." έγραφε απελπισμένη η Τζακ Μονρό πέρυσι τον Ιούλιο σε μια καταθλιπτική περιγραφή της καθημερινότητάς της, της δικής της και του Τζόνι, του μόλις 2 ετών γιου της. Είχε έναν καλό μισθό ως τηλεφωνήτρια στην Πυροσβεστική Υπηρεσία της κομητείας του Έσεξ, αλλά αναγκάστηκε να παραιτηθεί γιατί δεν είχε κανέναν να προσέχει τον γιο της στις νυχτερινές βάρδιες. "Για λόγους που δεν γνωρίζω, αυτό τον μήνα το επίδομα ενοικίου ήταν 100 λίρες λιγότερο. Όποια κι αν είναι η αιτία πάντως, είναι εύκολο να καταλάβεις πως οι 670 λίρες του ενοικίου (778 ευρώ) δεν μπορούν να πληρωθούν από τις 438 λίρες (508 ευρώ) του επιδόματος". Στην πιο συγκλονιστική περιγραφή της, η Τζακ εξιστορεί το μαρτύριο της πείνας που βίωναν αυτή και το παιδί της, μια εμπειρία που κάθε αναγνώστης θα χαρακτήριζε πρωτοφανή και εξοργιστική για ανεπτυγμένη χώρα της Δύσης, την έβδομη πλουσιότερη του κόσμου...
Άδειο ψυγείο, άδειο στομάχι
"Δεν είναι μόνον που έχω καθυστέρηση, αλλά και το ψυγείο που άνοιξα χθες βράδυ δεν είχε τίποτα περισσότερο από λίγα υπολείμματα μιας μακαρονάδας με σάλτσα, ένα κρεμμύδι κι ένα κομμάτι πιπερόριζα. Έδωσα τα μακαρόνια στο αγόρι μου κι εγώ έπεσα για ύπνο νηστική πίνοντας λίγο σπιτικό τσάι από τζίντζερ για να μου μαλακώσει τους πόνους στο στομάχι"... Η Τζακ αφηγείται πως πέρυσι τον Δεκέμβριο, στην καρδιά του χειμώνα, ένας λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος 390 λιρών (453 ευρώ) την ανάγκασε να διακόψει την κατανάλωση με "ίδια μέσα". "Έφραξε" όλα τα σώματα του καλοριφέρ με έπιπλα για να μην μπορεί να τα ανάψει (!) και για να ξεχάσει, όπως χαρακτηριστικά έγραφε, την παρουσία τους μέσα στο σπίτι... Στη συνέχεια, έβγαλε όλες τις ηλεκτρικές συσκευές απ' τις πρίζες, για να μην καταναλώνουν ακόμα και το ελάχιστο ρεύμα όταν βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής - "τίποτα που να καταναλώνει έστω και μερικές πένες ηλεκτρικού", έγραφε η Τζακ. Ξεβίδωσε ώς και τις λάμπες στα δωμάτια του σπιτιού, σε όλα τα δωμάτια, το χολ, την κρεβατοκάμαρα, το παιδικό υπνοδωμάτιο... "Αν δεν είναι στη θέση τους, δεν μπορείς να τις ανάψεις", εξηγούσε με στωική διάθεση στους αναγνώστες της για να τους "αποτελειώσει" με μια ακόμα λεπτομέρεια της ζωής της: "Τα κρύα ντους έγιναν κάτι το φυσιολογικό στο παλιό μου διαμέρισμα"...
"Μαμά, πεινάω..."
"Οι άνθρωποι μου λένε ότι με θαυμάζουν επειδή είμαι δυνατή. Όταν κάθομαι μουδιασμένη και σκέφτομαι πώς διάολο θα βγω απ' αυτή την κατάσταση, δεν αισθάνομαι ούτε δυνατή ούτε χαρισματική, απλώς συνεχίζω", συμπλήρωνε στο ιστολόγιό της η Τζακ. "Σήμερα το πρωί, ο μικρός μου έφαγε τα τελευταία του δημητριακά διαλυμένα στο νερό, πίνοντας νερό της βρύσης αντί για γάλα, ρωτώντας με τα μεγάλα γαλάζια του μάτια και την ανησυχία της ηλικίας του: 'Μαμά, πού είναι το πρωινό;' Του λέω ότι εγώ δεν πεινάω, αλλά το γουργουρητό της κοιλιάς μου με προδίδει (...) Φτώχεια δεν είναι απλώς να μην έχεις θέρμανση ή αρκετό φαγητό ή να μην ανάβεις το θερμοσίφωνο. Η φτώχεια δεν είναι τουριστικό αξιοθέατο, δεν είναι της μόδας, και οπωσδήποτε δεν είναι κάτι που οι βουλευτές με τον μισθό των 65 χιλιάρικων τον χρόνο -'συν τα έξοδα'- μπορούν να κατανοήσουν, πόσο μάλλον ο πρωθυπουργός μας, που δηλώνει ότι βρισκόμαστε όλοι στην ίδια βάρκα. Φτώχεια είναι το αίσθημα ότι βουλιάζεις όταν ο μικρός σου γιος τρώει τα τελευταία του δημητριακά και σου λέει 'μαμάκα, θέλω κι άλλο, θέλω ψωμί και μαρμελάδα σε παρακαλώ' κι εσύ σκέφτεσαι τι να πρωτοδώσεις στο ενεχυροδανειστήριο, τη τηλεόραση ή την κιθάρα, και το πώς να του εξηγήσεις ότι δεν υπάρχει ούτε ψωμί ούτε μαρμελάδα"...
Success story με φακές...
Για καλή τους τύχη, τα πράγματα πήραν απρόσμενα θετική τροπή για την Τζακ και τον μικρό Τζόνι απ' τον περασμένο μαρτυρικό Ιούλιο. Τα μαθήματα τεχνολογίας τροφίμων που είχε παρακολουθήσει στα χρόνια της φοίτησής της στο επαγγελματικό λύκειο βοήθησαν την άνεργη μητέρα να νικήσει την πείνα της μονογονεϊκής οικογένειάς της επινοώντας συνταγές μαγειρικής για "λιτή και υγιεινή" διατροφή με κόστος μόλις 10 λίρες της εβδομάδα (11,6 ευρώ). Πολλές από αυτές τις συνταγές βασίζονται στις φακές. "Φτιάχνω πολέντα μπολονέζ, ακόμα και μπέργκερ με φακές", λέει η Τζακ. Ανέβασε τις συνταγές της στο Ίντερνετ, το μπλογκ της γνώρισε τεράστια επιτυχία και ο μεγάλος εκδοτικός οίκος Penguin της πρόσφερε συμβόλαιο για να γράψει βιβλίο μαγειρικής με "συνταγές λιτότητας"! Πρόκειται να κυκλοφορήσει τον Φεβρουάριο του 2014. Στις αρχές του χρόνου, η τοπική εφημερίδα της πόλης, η Southend Echo, της πρόσφερε δουλειά εκπαιδευόμενης ρεπόρτερ, ενώ τον Μάιο οι συνταγές της Τζακ βραβεύτηκαν απ' την ομάδα κριτικών του ιστορικού λονδρέζικου ντελικατέσεν της "υψηλής κοινωνίας" Fortnum and Mason. Προσεχώς η Τζακ θα δώσει συνέντευξη στο BBC με θέμα τη διατροφή στα χρόνια της λιτότητας... Όπως λέει ο δημοσιογράφος της Guardian, "σχεδόν παραδόξως, η φτώχεια τής έδωσε φωνή"...
