Έξι μέρες, τώρα, το σοκ που προκάλεσε το κλείσιμο της ΕΡΤ στη δημοσιογραφική οικογένεια της Ευρώπης δεν λέει να ξεπεραστεί. Έξι μέρες τώρα, οι αντιδράσεις, έντονες και άμεσες ή προσεκτικά διατυπωμένες και έμμεσες, για την "αντιδημοκρατική κίνηση" της ελληνικής κυβέρνησης από κοινοβούλια, ευρωπαϊκούς θεσμούς και μεμονωμένους πολιτικούς, συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Κι επειδή η… ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν στραμμένο σήμερα το βλέμμα τους στην Αθήνα, στη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών, από την οποία προσδοκούν δύο πράγματα: πρώτον, να βρεθεί ένας τρόπος να ακυρωθεί η απόφαση για το "μαύρο", με όποια φόρμουλα κι αν γίνει αυτό, καθώς το "μαύρο" ταυτίζεται στο συλλογικό υποσυνείδητο της Ευρώπης με βάναυσο πλήγμα στην ελευθερία της έκφρασης, και, δεύτερον, να μη διαλυθεί η ελληνική κυβέρνηση, καθώς κανείς αυτή τη στιγμή στην Εσπερία δεν "αντέχει" μια νέα πολιτική κρίση στην Ελλάδα.
Επιπλέον, κανείς δεν θέλει να χρεωθεί την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, άπαντες διαψεύδουν -με περισσότερη ή λιγότερη ένταση- ότι πίσω από το λουκέτο της ΕΡΤ κρύβεται η τρόικα. Βεβαίως επιμένουν ότι η Ελλάδα πρέπει μέχρι το τέλος του μήνα να τηρήσει τις δεσμεύσεις της -να κάνει απολύσεις, δηλαδή-, αλλά διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι δεν ζήτησαν τον ξαφνικό θάνατο της δημόσιας τηλεόρασης.
Μέρκελ: "Η απόφαση ήταν της ελληνικής κυβέρνησης"
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του εκπροσώπου της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ ότι η απόφαση για την ΕΡΤ είναι αποκλειστική ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης. Μάλιστα, έσπευσε να διευκρινίσει ότι η Μέρκελ είναι πλήρως ενημερωμένη για τις εξελίξεις στην Αθήνα, αλλά δεν έχει άμεση ενημέρωση από τον Αντώνη Σαμαρά.
Στο ερώτημα δημοσιογράφων εάν υπήρξε για το θέμα της ΕΡΤ τηλεφωνική επικοινωνία Μέρκελ - Σαμαρά, η απάντηση του εκπροσώπου της ήταν: "Όχι τις τελευταίες ημέρες". Και πρόσθεσε ότι "βεβαίως σχετίζεται με το πλαίσιο των συμφωνηθέντων για κατάργηση θέσεων στον δημόσιο τομέα, όμως αυτό το μέτρο δεν συζητήθηκε με τη γερμανική κυβέρνηση και την τρόικα, αλλά ελήφθη από την ελληνική κυβέρνηση".
Την ανησυχία του για τις εξελίξεις στην Αθήνα εξέφρασε ο υποψήφιος καγκελάριος του SPD, Περ Στάινμπρουκ, που θεωρεί ότι το κλείσιμο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στην Ελλάδα συνιστά απειλή για τη δημοκρατία.
Το κλείσιμο, δήλωσε στον ανταποκριτή του "Βήματος" στο Βερολίνο, "δεν συνάδει με το δικαίωμα της αμερόληπτης ενημέρωσης των πολιτών, είναι ανησυχητικό μήνυμα για τη δημοκρατία". Σύμφωνα με τον σοσιαλδημοκράτη πολιτικό, η απόφαση για το κλείσιμο της ΕΡΤ είναι προβληματική, "επειδή οι μόνοι τηλεοπτικοί σταθμοί που λειτουργούν τώρα είναι ιδιωτικοί. Κι αυτό εύκολα θα μπορούσε να παρεξηγηθεί ως προσπάθεια επηρεασμού του δημόσιου τρόπου ενημέρωσης, μιας ανεξάρτητης δηλαδή πηγής πληροφοριών, η οποία τίθεται κυριολεκτικά εκτός λειτουργίας".
Ο Στάινμπρουκ δεν έκρυψε την αγωνία του για τις πολιτικές εξελίξεις που μπορεί να φέρει το λουκέτο: "Εάν η χώρα οδηγηθεί σε νέες εκλογές, τα πράγματα θα είναι πολύ δύσκολα για την Ελλάδα", προειδοποίησε.
Ανάλογες είναι οι ανησυχίες του Παρισιού και της Μαδρίτης, που τάχθηκαν κατά του αιφνίδιου κλεισίματος της ΕΡΤ, διά των υπουργών των Εξωτερικών τους που συναντήθηκαν τις προηγούμενες μέρες. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Φαμπιούς, άσκησε "κομψή" κριτική στην κυβέρνηση Σαμαρά, λέγοντας: "Φανταστείτε τι θα σήμαινε για τη δική μας χώρα εάν συνέβαινε κι εδώ κάτι τέτοιο, εάν έκλεινε η δημόσια τηλεόραση, εάν οι πολίτες μας άνοιγαν τους δέκτες τους και έβλεπαν ‘μαύρο'. Για να χρησιμοποιήσω έναν ευφημισμό, δεν είμαι σίγουρος ότι αυτός είναι ο σωστός τρόπος για να πείσει κανείς τους πολίτες να αγαπήσουν πολιτικές αποφάσεις".
Ένα βήμα παραπέρα πήγε ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Γκαρσία Μάργκαγιο, που ανήκει στο "αδελφό" λαϊκό κόμμα: "Το να κλείνεις τη δημόσια τηλεόραση ποτέ δεν είναι καλό νέο. Όταν η λιτότητα γίνεται ιδεολογικό δόγμα, οδηγεί σε τέτοιες συνέπειες", είπε.
Την ακύρωση της απόφασης για το λουκέτο στην ΕΡΤ ζήτησαν ευθαρσώς ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς και ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Νιλς Μούιζνιεκς.
Ο Σουλτς μάλιστα κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι κρύβεται πίσω από την τρόικα: "Θέλω να επισημάνω ότι η κυβέρνηση της Πορτογαλίας σπάνια κρύβεται πίσω από την τρόικα. Παραδέχεται ανοιχτά ότι τα μέτρα που λαμβάνονται είναι και δικά της μέτρα. Την ίδια ώρα, υπάρχουν κυβερνήσεις που κλείνουν με δική τους απόφαση τη δημόσια τηλεόραση της χώρας και λένε ότι ευθύνονται οι Βρυξέλλες. Όποιος συμπεριφέρεται έτσι, χάνει τον σεβασμό των άλλων. Όποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις πράξεις του, κερδίζει σεβασμό".
Ο Μούιζνιεκς, πάλι, χαρακτήρισε την απόφαση του Αντώνη Σαμαρά "απερίσκεπτη ενέργεια" και "βαρύ πλήγμα" στη δημοκρατία. "Με την εξάλειψη, έστω και προσωρινά, του δημόσιου τομέα ενημέρωσης μειώνεται στην Ελλάδα η πολυφωνία των ΜΜΕ και περιορίζεται η ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στην ενημέρωση. Αυτό καταφέρει βαρύ πλήγμα σε έναν θεμελιώδη πυλώνα της δημοκρατίας", είπε και πρόσθεσε ότι "η απόφαση στέλνει ένα ανατριχιαστικό μήνυμα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και αυξάνει τις εντάσεις σε μια χώρα που ήδη πλήττεται από μια σοβαρή οικονομική και κοινωνική κρίση. Καλώ την κυβέρνηση να πάρει πίσω την απόφαση και να σταματήσει να ενεργεί με τρόπο που περιορίζει αδικαιολόγητα την ελευθερία των δημόσιων μέσων μαζικής ενημέρωσης".
Ψήφισμα από τη βρετανική Βουλή
Από το Λονδίνο, η πρώτη αντίδραση ήρθε από τον διευθυντή του BBC, που συντάχθηκε με 49 ομολόγους του από ευρωπαϊκές ραδιοτηλεοράσεις και έστειλε επιστολή στην ελληνική κυβέρνηση να πάρει πίσω την απόφαση. Στη συνέχεια, τη σκυτάλη πήραν έξι βουλευτές του βρετανικού Κοινοβουλίου, τόσο του Εργατικού όσο και του συγκυβερνώντος Φιλελεύθερου κόμματος που κατέθεσαν ψήφισμα διαμαρτυρίας, ζητώντας από την ελληνική κυβέρνηση να αποσύρει αυτή την "επιζήμια" απόφαση.
Το κείμενο του ψηφίσματος έχει ως εξής:
"Καταδικάζουμε την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να κλείσει τον δημόσιο οργανισμό ενημέρωσης, τους τρεις τηλεοπτικούς σταθμούς της ΕΡΤ, τα ραδιόφωνα, εθνικά και τοπικά, τις δορυφορικές εκπομπές και τις ιστοσελίδες που απασχολούν περίπου 2.700 εργαζόμενους. Σημειώνουμε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη χωρίς δημοκρατικό διάλογο στην ελληνική Βουλή. Σημειώνουμε ακόμη ότι όταν ανοίξει ξανά ο οργανισμός, αυτό θα γίνει με πολύ πιο αδύναμη στελέχωση. Εκφράζουμε τη λύπη μας που ουσιαστικά αγνοήθηκαν οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ και έκλεισαν οι πομποί μετά από πολύ μικρή προειδοποίηση. Πιστεύουμε ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια αξιόπιστη πηγή πληροφοριών, δεδομένης και της δραματικής εποχής που βιώνει η χώρα, της οικονομικής κατάστασης και της ανόδου επικίνδυνων ακροδεξιών ομάδων. Εκφράζουμε την υποστήριξή μας και την αλληλεγγύη μας σε όλους τους δημοσιογράφους που αντιμετώπισαν αυτή την αχρεία συμπεριφορά. Και καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να πάρει πίσω αυτή την επιζήμια απόφαση".
Δημοσιογράφοι, διανοούμενοι, συνδικάτα, ομογενείς
Από τα ξημερώματα της Τετάρτης φτάνουν βροχή τα διαβήματα διαμαρτυρίας προς την ελληνική κυβέρνηση -ενίοτε προς τις ελληνικές πρεσβείες στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες- και τα ψηφίσματα αλληλεγγύης προς τους εργαζόμενους της ΕΡΤ, από τις ενώσεις συντακτών όλης της Ευρώπης, από τις ΓΣΕΕ όλης της Ευρώπης, από ομάδες διανοούμενων (81 Πορτογάλοι έστειλαν προχτές το δικό τους μήνυμα) και βεβαίως από τις ελληνικές κοινότητες απανταχού της γης, που νιώθουν αποκομμένες από τον εθνικό κορμό.
