Τελικά μόνο ένα σημείο «έτσουξε» το Βερολίνο μέσα στις 50 σελίδες της έκθεσης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το ελληνικό πρόγραμμα «διάσωσης», η οποία θα μπορούσε να είχε τον τίτλο «Λάθη, λάθη, λάθη…».
Το σημείο περί της αναγκαιότητας και νέου κουρέματος του ελληνικού χρέους, το ταχύτερο δυνατόν. Από την περασμένη Τετάρτη που έσκασε σαν βόμβα η έκθεση του ΔΝΤ, η πρεμούρα της γερμανικής κυβέρνησης είναι να σταματήσει κάθε συζήτηση για κούρεμα, τουλάχιστον μέχρι τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, καθώς αυτή τη φορά το κούρεμα θα αφορά τον επίσημο τομέα.
Γι' αυτό και το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών βγάζει κάθε μέρα τον εκπρόσωπό του να λέει μονότονα ότι το νέο πρόγραμμα βοήθειας προς την Ελλάδα ισχύει άλλα δύο χρόνια κι ότι η όποια συζήτηση για περαιτέρω «διευκολύνσεις» από τους πιστωτές δεν μπορεί να γίνει πριν από το 2014 και πάντα υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα έχει τότε πρωτογενές πλεόνασμα και θα έχει εφαρμόσει «υποδειγματικά» το πρόγραμμα.
Για το υπουργείο του Σόιμπλε, η λέξη κούρεμα είναι περίπου απαγορευμένη.
Ως παράδειγμα νέας «διευκόλυνσης» ο εκπρόσωπός του ανέφερε χθες τη μείωση του μεριδίου της Ελλάδας στη συγχρηματοδότηση των πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία. Και, απαντώντας εμμέσως στην πληθώρα των δημοσιευμάτων ότι το ΔΝΤ πιέζει για κούρεμα εντός του 2013, είπε μάλλον αυτιστικά ότι «δεν πιστεύει πως το ΔΝΤ θα ζητήσει νέα παραγραφή του δημοσίου χρέους της Ελλάδας».
Απειλές για σταμάτημα της χρηματοδότησης
Κι αν στην αίθουσα των πολιτικών συντακτών στο Βερολίνο, όπου στήνονται οι εκπρόσωποι των υπουργείων για να απαντήσουν σε ερωτήσεις, οι διατυπώσεις είναι προσεκτικές, στον γερμανικό Τύπο οι τόνοι ανεβαίνουν.
Στο ρεπορτάζ της οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt, για παράδειγμα, αποδίδεται στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών η δήλωση ότι στην περίπτωση κουρέματος του ελληνικού χρέους, με «παθόντες» αυτή τη φορά τα κράτη-δανειστές, η γερμανική κυβέρνηση θα πρέπει να διακόψει τη χορήγηση βοήθειας προς την Ελλάδα, καθώς «ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών μπορεί να εγκρίνει πιστώσεις μόνο εφόσον έχει διασφαλιστεί αξιόπιστα η επιστροφή των χρημάτων».
Spiegel: Θα κλιμακωθεί η κόντρα ΔΝΤ - Κομισιόν και Γερμανίας
Στο γερμανικό περιοδικό Spiegel, πάλι, προβλέπεται ότι θα κλιμακωθεί το επόμενο διάστημα η κόντρα μεταξύ ΔΝΤ και Κομισιόν, και ΔΝΤ και Γερμανίας, με επίδικο το ελληνικό κούρεμα. Το ΔΝΤ θα επιμείνει ότι για να μείνει στην… ελληνική βάρκα θα πρέπει να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους για το επόμενο δωδεκάμηνο, άρα θα πρέπει αυτό να κουρευτεί, και η γερμανική κυβέρνηση, τουλάχιστον προεκλογικά, θα αρνηθεί κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, αφού αυτό θα ήταν η επίσημη παραδοχή της αποτυχίας της διαχείρισης Μέρκελ και θα κόστιζε για πρώτη φορά από την έναρξη των προγραμμάτων διάσωσης πραγματικά λεφτά στους φορολογούμενους.
Γκίζι: Η λιτότητα φέρνει το κούρεμα
Σ' αυτό επικεντρώνει και την κριτική του -μια που αυτό μόνο «πονάει» την κυβέρνηση- ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Αριστεράς, Γκρέγκορ Γκίζι. Η καγκελάριος ρισκάρει «απιστία ύψους πολλών δισεκατομμυρίων σε βάρος των φορολογούμενων», με την επιμονή της στο πρόγραμμα λιτότητας στην Ελλάδα, το οποίο βαφτίζει πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, επισημαίνει ο Γκίζι, ενώ θεωρεί ότι η πολιτική της λιτότητας είναι αυτή που καθιστά αναγκαίο ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους. «Οι περικοπές μισθών και συντάξεων και ιδιωτικοποιήσεων, που κυρίως επέβαλε η γερμανική κυβέρνηση, όχι μόνο ώθησαν την Ελλάδα σε βαθιά ύφεση και κοινωνικά προβλήματα, αλλά κατέστησαν αδύνατη και την επιστροφή των δανείων στο εγγύς μέλλον», λέει.
ΕΚΤ προς γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο: Μη διαλύετε την Ευρωζώνη
Σήμερα ξεκινάει και τυπικά η σύγκρουση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με την κεντρική τράπεζα της Γερμανίας στο… μαρμαρένιο αλώνι του συνταγματικού δικαστηρίου της Καρλσρούης. Αυτό που παίζεται είναι μεγάλο και θεωρητικά θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τη διαχείριση της κρίσης στην Ευρωζώνη. Οι συνταγματικοί δικαστές καλούνται να αποφανθούν για τη συμβατότητα με τη γερμανική νομοθεσία του προγράμματος που ανήγγειλε τον Σεπτέμβριο η ΕΚΤ για απεριόριστη αγορά ομολόγων των κλυδωνιζόμενων χωρών, υπό μνημονιακούς όρους, του περιβόητου ΟΜΤ. Μέχρι στιγμής η ΕΚΤ δεν υλοποίησε το πρόγραμμα αυτό, αλλά, από τη στιγμή που αναγγέλθηκε και μετά, υποχώρησαν σημαντικά οι πιέσεις στα ομόλογα των χωρών του Νότου.
Σήμερα, δηλαδή, αμφισβητείται δικαστικά η μεγαλύτερη επιτυχία - έστω με ημερομηνία λήξης- στη διαχείριση της κρίσης.
Γι' αυτό, οι πιέσεις στους συνταγματικούς δικαστές «να λάβουν υπόψη τις ανυπολόγιστες επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ετυμηγορία τους», όπως τόνισε ο Γιεργκ Άσμουσεν της ΕΚΤ, έχουν πληθύνει, αν και θεωρητικά όλοι ορκίζονται στο όνομα της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας και στο όνομα της ανεξαρτησίας του ανώτατου δικαστηρίου. «Οι δικαστές δεν λειτουργούν σε κενό», υποστήριξε ο Γερμανός Άσμουσεν, που εκπροσωπεί την ΕΚΤ στην ακροαματική διαδικασία, και πρέπει να αντιληφθούν ότι η ΕΚΤ έδρασε έτσι «για να αποτρέψει τη διάλυση της Ευρωζώνης, η οποία ήταν προ των πυλών». Σύμφωνα με τον Άσμουσεν, ήταν υποχρέωση της ΕΚΤ να διαμηνύσει στους κερδοσκόπους «μη τα βάζετε μαζί μας, θα υπερασπιστούμε το ευρώ».
Ο ουσιαστικός αντίδικος της ΕΚΤ στην Καρλσρούη είναι η Bundesbank, που θεωρεί ότι το πρόγραμμα ΟΜΤ είναι ασύμβατο με τις συνθήκες και «επικίνδυνο» - αν και την προσφυγή στο συνταγματικό δικαστήριο την έκαναν το σωματείο «Περισσότερη Δημοκρατία», η κοινοβουλευτική Ομάδα της Αριστεράς, ο Χριστιανοκοινωνιστής πολιτικός Πέτερ Γκάουβαϊλερ και πολλοί καθηγητές Οικονομίας, κυρίως ενάντια στη δημιουργία του μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης ESM.
Την επιχειρηματολογία της Bundesbank έχει ήδη παρουσιάσει ο διοικητής της, Γενς Βάιντμαν, ο οποίος χαρακτηρίστηκε χθες «επικίνδυνος» από τον Πέτερ Μπόφινγκερ, έναν από τους 5 «σοφούς» οικονομικούς συμβούλους της γερμανικής κυβέρνησης. Ο Μπόφινγκερ, σε πύρινο άρθρο του στο Spiegel, κάλεσε την Bundesbank να αναλογιστεί τους κινδύνους που θα προκύψουν εάν ανατραπεί το πρόγραμμα ΟΜΤ τόσο για τις κλυδωνιζόμενες χώρες όσο και για την ίδια τη Γερμανία. Και υπογράμμισε ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες στην Ευρωζώνη θα έπρεπε τώρα να ξοδέψουν… ενέργεια για να φτάσει η μείωση των επιτοκίων στις πραγματικές οικονομίες των κλυδωνιζόμενων χωρών.
Η ακροαματική διαδικασία στην Καρλσρούη θα ολοκληρωθεί αύριο, ενώ αναμένεται ότι οι δικαστές θα αποφύγουν να μπουν στην ουσία του θέματος, δηλώνοντας κομψά ότι δεν είναι απολύτως αρμόδιοι.
Πάντως, εάν την απόφαση την έπαιρνε η γερμανική κοινή γνώμη, τότε η Γερμανία θα έπρεπε να αποσυρθεί από όλα τα προγράμματα διάσωσης, και από τον ESM. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa, το 48% των Γερμανών θα ήθελε να φρενάρει το συνταγματικό δικαστήριο όλα τα προγράμματα διάσωσης, ενώ μόλις το 31% τάσσεται υπέρ της συνέχισής τους.
Κι αν την απόφαση την έπαιρνε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, τότε δεν θα τασσόταν ενάντια στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων ΟΜΤ από την ΕΚΤ, θα φρόντιζε όμως να μην εφαρμοστεί, επιμένοντας -όπως έκανε και χθες- ότι «ακόμη δεν υπάρχουν οι συνθήκες για την ενεργοποίησή του». Ο Σόιμπλε εξέφρασε και χθες την ανησυχία του για την «υπερβολικά χαλαρή» νομισματική πολιτική που ακολουθούν οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες στον κόσμο, χωρίς ωστόσο να ζητήσει την αναστροφή τους.
Ολάντ: Η κρίση τέλειωσε
Σε μια έκρηξη αισιοδοξίας και ενώπιον Ιαπώνων επιχειρηματιών, κατά την περιοδεία του στην Άπω Ανατολή, ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ βγήκε να δηλώσει ότι η κρίση στην Ευρωζώνη «τελείωσε» κι ότι η Ευρωζώνη θα βγει «πιο δυνατή» από αυτή την κρίση. Σύμφωνα με τον Ολάντ, η «ενίσχυση» της Ευρωζώνης και της Ε.Ε. γενικότερα θα προκύψει από τα νέα εργαλεία «σταθερότητας και αλληλεγγύης» που δημιουργήθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης, από τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης, από την τραπεζική ένωση, από τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών για τα θέματα προϋπολογισμού.
Ευτυχώς, για τον Ολάντ, δεν βγήκε την ίδια μέρα η γαλλική πραγματικότητα να τον διαψεύσει, καθώς η Τράπεζα της Γαλλίας αποφάνθηκε χθες ότι στο δεύτερο τρίμηνο του 2013 η χώρα θα βγει από την ύφεση, έστω με οριακό ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 0,1%. Ωστόσο, την ίδια μέρα, τα μαντάτα από την Ιταλία ήταν πολύ κακά, με την ύφεση το πρώτο τρίμηνο του 2013 να κλείνει στο 2,4% και τις εξαγωγές να μειώνονται κατά 1,9%.
