Live τώρα    
Πλατεία Ταξίμ: Από τη σφαγή του 1977 στον ξεσηκωμό του 2013
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Πλατεία Ταξίμ: Από τη σφαγή του 1977 στον ξεσηκωμό του 2013

Η πλατεία Ταξίμ ήταν "απαγορευμένη ζώνη" για 20 χρόνια περίπου. Το 1995 έγινε τόπος σιωπηλής διαμαρτυρίας κάθε Σάββατο για εκατοντάδες μανάδες που κρατώντας τις φωτογραφίες των "εξαφανισμένων" παιδιών τους ζητούσαν μια απάντηση για την τύχη τους

Την Πρωτομαγιά του 1977 στην πλατεία Ταξίμ δολοφονούνται 34 εργάτες και εργάτριες από ακροδεξιούς παρακρατικούς σε μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης τουρκικής ιστορίας. Ήταν Κυριακή 1η Μάη του 1977 και μπροστά σε 500.000 διαδηλωτές έχει μόλις ολοκληρωθεί η ομιλία του προέδρου της Εργατικής Συνομοσπονδίας DISK, όταν παρακρατικοί αρχίζουν να πυροβολούν το πλήθος από την ταράτσα του ξενοδοχείου Intercontinental.

Οι πρώτοι διαδηλωτές πέφτουν νεκροί. Στη συνέχεια οι δυνάμεις ασφάλειας επεμβαίνουν με θωρακισμένα ρίχνοντας δακρυγόνα, ενώ οι αντλίες ρίχνουν στο πλήθος νερό. Ο επίσημος απολογισμός της επίθεσης ήταν 28 νεκροί ποδοπατημένοι από το πλήθος, 5 από τις σφαίρες των παρακρατικών και ένας νεκρός μετά την επέμβαση των δυνάμεων καταστολής.

Ο τότε πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ και μέλη του αριστερού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος δήλωσαν ότι είχαν υποψίες για συμμετοχή μυστικών υπηρεσιών και εθνικιστών στη σφαγή. Σύμφωνα με τον Ετζεβίτ, οι πυροβολισμοί διήρκεσαν είκοσι λεπτά, κι όμως κάμποσες χιλιάδες αστυνομικοί, που ήταν στον χώρο, δεν παρενέβησαν.

Ένας αναπληρωτής εισαγγελέας από την Άγκυρα, ο Ντογάν Οζ, έκανε τότε έρευνα για τη σχέση ανάμεσα στο Κόμμα Κινήματος Εθνικιστών (MHP) του Αλπαρσλάν Τουρκές, το Τμήμα Ειδικού Πολέμου και τα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν τη δεκαετία του '70 στην Τουρκία. Στην αναφορά του ο Ντογάν Οζ δήλωσε ότι "στρατιωτικές καθώς και πολιτικές δυνάμεις ασφαλείας βρίσκονται πίσω από αυτή την υπόθεση". Ο Ντογάν Οζ δολοφονήθηκε στις 24 Μαρτίου 1978.

Την επόμενη χρονιά, το 1978, πάνω από 100.000 διαδηλωτές επανέρχονται στην πλατεία απαιτώντας την τιμωρία των δολοφόνων. Το 1980 η χούντα του Εβρέν καταλαμβάνει την εξουσία και η έρευνα για το μακελειό της πλατείας Ταξίμ θάβεται κάτω από τις ερπύστριες των τανκς. Η πλατεία παραμένει "απαγορευμένη ζώνη" και μόνο από το 1995 κάθε Σάββατο έγινε τόπος σιωπηλής διαμαρτυρίας για εκατοντάδες μανάδες που κρατώντας τις φωτογραφίες των "εξαφανισμένων" παιδιών τους ζητούσαν μια απάντηση για την τύχη τους.

Το τουρκικό κράτος, στην 30ή επέτειο από τη σφαγή του 1977, προσπάθησε να σταματήσει τις πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις στην Πόλη με την κινητοποίηση 17.000 αστυνομικών. Εργατικά συνδικάτα, όπως το DISK, κόμματα της Άκρας Αριστεράς και αυτόνομες ομάδες προσπάθησαν να κινηθούν προς την πλατεία Ταξίμ. Η αστυνομία επιτέθηκε στους διαδηλωτές, ωστόσο 3.000 διαδηλωτές κατάφεραν να φτάσουν στην ιστορική πλατεία.

Το 2012 πραγματοποιήθηκε η πρώτη "νόμιμη" διαδήλωση μετά από 32 χρόνια απαγορεύσεων και η πλατεία ξαναβάφεται κόκκινη με πάνω από 400.000 διαδηλωτές να πλημμυρίζουν την Ταξίμ, ξεπερνώντας τις προσδοκίες των συνδικάτων και της Αριστεράς. Στην ιστορική πλατεία διαδήλωσαν, μαζί με τους αγωνιστές της Αριστεράς και του εργατικού κινήματος, όλα τα κινήματα αντίστασης, φεμινίστριες, ομοφυλόφιλοι-ες, οικολόγοι.

Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα αυτής της ενότητας ήταν το μαζικό μπλοκ των "μουσουλμάνων αντικαπιταλιστών" που διαδήλωσε για "να αποκηρύξει την κληρονομιά των μουσουλμάνων, που πριν από 40 χρόνια συγκεντρώνονταν εδώ για να επιτεθούν στους αριστερούς".

Όμως φέτος η Νομαρχία με πρόσχημα την κατασκευή έργων επί της πλατείας και πάλι απαγόρευσε τη διαδήλωση στην Ταξίμ. "Η Ταξίμ είναι ιερή για μάς, είναι η αξιοπρέπειά μας που διακυβεύεται" τόνισε ο πρόεδρος του DISK, Κανί Μπέκο, μετά και τη φετινή απαγόρευση από την κυβέρνηση Ερντογάν.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0