«Χρησιμοποιήστε την τελευταία ευκαιρία». Μ' αυτό τον τίτλο παρουσίασε το ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, το πολιτικό ίδρυμα του κόμματος της Αριστεράς στη Γερμανία, τις απόψεις του για το πού πρέπει να οδεύσει η Ευρωζώνη, στηριζόμενο στα συμπεράσματα της έρευνας των οικονομολόγων Χάινερ Φλάσμπεκ και Κώστα Λαπαβίτσα για τη συστημική κρίση του ευρώ, που έγινε για λογαριασμό του ιδρύματος. Ως «τελευταία ευκαιρία» ορίζεται η δραστική αλλαγή πολιτικής στη διαχείριση της κρίσης. Κι αν η Ευρωζώνη δεν την αδράξει, τότε η έξοδος κάποιων χωρών από το ευρώ είναι περίπου μονόδρομος.
Στο κείμενο του ιδρύματος υπογραμμίζεται ότι η διαχείριση της κρίσης από τις ηγεσίες της Ευρωζώνης ήταν «τυφλωμένη» από ιδεολογικές αγκυλώσεις και γεμάτη λάθη, καθώς η επιμονή στην αντιμετώπιση της κρίσης ως κρίσης χρέους εμπόδισε ουσιαστικά κάθε αποτελεσματική «θεραπεία». Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η «μονόπλευρη και λανθασμένη ενοχοποίηση των χρεωμένων χωρών και η λιτότητα που τους επιβλήθηκε, με όλες τις αρνητικές της επιδράσεις στις ζωές των ανθρώπων, θέτει υπό αμφισβήτηση τα εθνικά δημοκρατικά συστήματα και επιβαρύνει τώρα και στο μέλλον την ειρηνική συνύπαρξη των πολιτών στην Ευρώπη».
Οι συντάκτες του κειμένου εκτιμούν ότι δεν είναι πολύ αργά για να αλλάξει αυτή η πολιτική. Θεωρούν, μάλιστα, ότι τα κλειδιά της αλλαγής τα κρατάει η Γερμανία. «Τα σημαντικότερα στοιχεία μιας νέας στρατηγικής είναι να κλείσει η ψαλίδα της ανταγωνιστικότητας -κυρίως μέσω της αύξησης των μισθών στη Γερμανία-, να σταματήσει αμέσως η πολιτική της λιτότητας και να στηριχθούν προσωρινά τα χρεωμένα κράτη - μέλη μέσω πιστώσεων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μέσω της έκδοσης ευρωομολόγων ή μέσω μη συμβατικών μορφών βοήθειας από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης ESM». Αυτή η νέα στρατηγική θα χρειαστεί περίπου δέκα χρόνια για να φέρει καρπούς, να επιτρέψει δηλαδή στις χρεωμένες χώρες να σταθούν και πάλι μόνες στα πόδια τους, να επιστρέψουν στο μονοπάτι της ανάπτυξης και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.
Η δυνατότητα της εξόδου από το ευρώ
Αυτή η νέα στρατηγική είναι η πρόταση της Αριστεράς, πλην όμως οι συγγραφείς του κειμένου θεωρούν ότι μια τέτοια θεμελιώδης στροφή στην Ευρωζώνη είναι μάλλον απίθανη στο ορατό μέλλον. Γι' αυτό και προτείνουν να «γίνει ανεκτή» μια έξοδος από το ευρώ για τις χώρες που δεν αντέχουν τα προγράμματα δημοσιονομικής εξυγίανσης εντός του χώρου του κοινού νομίσματος. Χωρίς αυτή τη δυνατότητα, οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις των χρεωμένων χωρών δεν θα καταφέρουν να αντιμετωπίσουν την κρίση. «Είναι αφελές να λέει κανείς ότι ο δρόμος της νομισματικής ενοποίησης δεν έχει γυρισμό. Όλοι οι κοινωνικοί κανόνες που θεσπίστηκαν από ανθρώπους μπορούν να αλλάξουν, εάν οι άνθρωποι κρίνουν ότι απέτυχαν», σημειώνεται στο κείμενο. Μια έξοδος, όμως, θα πρέπει να διέπεται από κανόνες, ώστε να μην οδηγήσει σε καταστροφή. Πρώτον, θα πρέπει να επιβληθούν αυστηροί έλεγχοι στην κυκλοφορία κεφαλαίων, ώστε να μην υπάρξει μαζική φυγή κεφαλαίων από τις τράπεζες. Ήδη το πρώτο βήμα έγινε στην Κύπρο και έδειξε ότι υπάρχει τρόπος να επιβληθούν εγκαίρως αυτοί οι έλεγχοι για να αποφευχθούν χαοτικές καταστάσεις. Δεύτερον, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος της τεράστιας υποτίμησης των νέων εθνικών νομισμάτων. Η υποτίμηση που χρειάζονται οι ελλειμματικές χώρες είναι μεταξύ 25% και 40% - κάθε μεγαλύτερη υποτίμηση θα ήταν καταστροφική όχι μόνο για τις ίδιες τις χώρες, αλλά και για το ευρωπαϊκό εμπόριο στο σύνολό του. Συνεπώς θα πρέπει να «αναγεννηθεί» το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα, για να βάλει τα όρια της υποτίμησης.
Υπενθυμίζεται ότι αυτή την πρόταση διατύπωσε την Πρωτομαγιά και ο πρώην πρόεδρος της Αριστεράς, Όσκαρ Λαφοντέν, προκαλώντας έντονες συζητήσεις εντός του κόμματος, με τη νέα ηγεσία να διαφοροποιείται. Υπενθυμίζεται ακόμη ότι ο εκ των συντακτών της έρευνας που έγινε για λογαριασμό του ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, Χάινερ Φλάσμπεκ, ήταν γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών, με πολιτικό προϊστάμενο τον Λαφοντέν, στα τέλη της δεκαετίας του 1990, πριν γίνει επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΗΕ.
«Η λύση για την Ελλάδα είναι Grexit»
Στην παρουσίαση της έκθεσης για τη συστημική κρίση του ευρώ, χτες στο Βερολίνο, οι Φλάσμπεκ και Λαπαβίτσας ουσιαστικά εισηγήθηκαν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ ως μοναδική λύση. Υπενθυμίζεται ότι ο Λαπαβίτσας το προτείνει αυτό εδώ και δύο χρόνια. Χθες επανήλθε δηλώνοντας ότι «η Ελλάδα χρειάζεται αυτή τη στιγμή, κατά την άποψη μου, συντεταγμένη και συμπεφωνημένη έξοδο. Θα πρέπει να περάσει σε μια διαδικασία όπου θα πρέπει να ζητήσει από τις χώρες που στην ουσία κυβερνούν την Ευρωζώνη, δηλαδή τη Γερμανία, ένα μηχανισμό εξόδου».
Με τις απόψεις των δύο οικονομολόγων συντάχθηκε και η αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Αριστεράς, Σάρα Βάγκενκνεχτ, επισημαίνοντας ωστόσο ότι δεν θα έπρεπε η ελληνική έξοδος να είναι μοναχική: «Η έξοδος της Ελλάδας θα είχε βέβαια και αρνητικές επιπτώσεις. Π.χ., επειδή η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος θα ήταν μεγάλη, τα εισαγόμενα προϊόντα θα ακρίβαιναν πολύ. Θα ήταν λοιπόν σκόπιμο οι χώρες του Νότου που βρίσκονται υπό την επίβλεψη της τρόικας να συνεργαστούν και να αναπτύξουν μια κοινή στρατηγική. Αυτό θα διευκόλυνε τη θέση της Ελλάδας. Μια μεμονωμένη έξοδος της Ελλάδας θα μπορούσε να τη φέρει σε μια πολύ δύσκολη θέση. Καταλαβαίνω, όμως, ότι όλο και περισσότεροι Έλληνες λένε, δεν ανεχόμαστε πλέον αυτό που μας επιβάλλουν και γι' αυτό ας βγούμε καλύτερα».
Blockupy: Παραλύστε την ΕΚΤ στις 31 Μαΐου
Η αντικαπιταλιστική συμμαχία Blockupy καλεί σε πανευρωπαϊκή κινητοποίηση στις 31 Μαΐου στη Φραγκφούρτη, έξω από τα κεντρικά της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. «Στόχος μας είναι να μπλοκάρουμε όσο πιο αποτελεσματικά μπορούμε τη λειτουργία της ΕΚΤ και να την παραλύσουμε για μία μέρα», τόνισε η εκπρόσωπος της Blockupy, που έχει δημιουργηθεί από τη συνεργασία των τοπικών κινημάτων «Occupy» -«Κάντε κατάληψη»-, από τα συνδικάτα και από το δίκτυο για μια άλλη παγκοσμιοποίηση Attac.
Οι διαδηλωτές θεωρούν ότι η ΕΚΤ δεν συμβολίζει μόνο την απαράδεκτη διαχείριση της κρίσης από την πλευρά της Ευρωζώνης, αλλά είναι κι ένας από τους «πρωταγωνιστές των καταστροφικών προγραμμάτων περικοπών». Και διευκρινίζουν ότι η κινητοποίησή τους δεν είναι ενάντια στους εργαζόμενους στους πύργους της ΕΚΤ, αλλά στο διευθυντήριό της.
Η αστυνομία της Φραγκφούρτης έσπευσε αμέσως να δηλώσει ότι θα κρατήσει μια δίοδο ανοιχτή προς την ΕΚΤ, καθώς «είναι υποχρέωσή μας να διευκολύνουμε τους εργαζόμενους της τράπεζας να πάνε στη δουλειά τους», ενώ η ίδια η ΕΚΤ απέφυγε να πάρει θέση.
Να σημειωθεί ότι πριν από ένα χρόνο η Blockupy είχε καταφέρει να μαζέψει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στις όχθες του Μάιν, όπου και διαδήλωσαν ενάντια στον τρόπο που αντιμετωπίζει η πολιτική ελίτ της Ευρωζώνης την κρίση.
