Η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον του Ιράν υποσχόμενη ότι η στρατιωτική πίεση θα εξανάγκαζε την ιρανική ηγεσία σε υποχώρηση αν όχι σε κατάρρευση. Λίγους μήνες μετά, ο αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με οργισμένες επικρίσεις από φίλους και εχθρούς καθώς η προτεινόμενη συμφωνία παράτασης της εκεχειρίας αφήνει σχεδόν άθικτη την πραγματικότητα που υποτίθεται ότι ο πόλεμος θα άλλαζε.
Η υπό διαμόρφωση συμφωνία θα έχει πιθανότατα προσωρινό χαρακτήρα και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση μια συνολική ειρηνευτική διευθέτηση. Πρόκειται περισσότερο για παράταση της εύθραυστης ανακωχής που θα επιτρέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή αποκλιμάκωση μιας κρίσης που απειλούσε να παραλύσει την παγκόσμια οικονομία.
Ακριβώς γι’ αυτό οι αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον είναι τόσο έντονες. Ο δημοκρατικός γερουσιαστής του Νιου Τζέρσεϊ, Κόρι Μπούκερ υποστήριξε ότι ο Τραμπ οδηγήθηκε τελικά σε μια συμφωνία πολύ πιο ευνοϊκή για την Τεχεράνη απ’ όσο υποσχόταν ο ίδιος και ο Λευκός Οίκος όταν ξεκινούσε ο πόλεμος. Ο γερουσιαστής του Μέριλαντ, Κρις βαν Χόλεν χαρακτήρισε τη συμφωνία «γκάφα», σημειώνοντας ότι το Ορμούζ ανοίγει ξανά ακριβώς όπως ήταν ανοιχτό και πριν από τον πόλεμο.
Ακόμη πιο επιθετικές ήταν οι αντιδράσεις των ρεπουμπλικανών. Ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ κινδυνεύουν να βρεθούν απέναντι σε ένα Ιράν που θα εξακολουθεί να εμπλουτίζει ουράνιο και να ασκεί επιρροή στο Ορμούζ. Ο Ρότζερ Γουίκερ, πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, χαρακτήρισε την εκεχειρία «καταστροφή».
Οι επικρίσεις αποτυπώνουν το τεράστιο πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ. Η «Επική Οργή» παρουσιάστηκε σαν επιχείρηση που θα άλλαζε ριζικά τους συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή και θα ανάγκαζε το Ιράν να δεχθεί όρους που απέρριπτε επί χρόνια στις διαπραγματεύσεις. Τίποτε από αυτά δεν συνέβη.
Το Ιράν δεν κατέρρευσε. Η ηγεσία του δεν ανατράπηκε. Το πυρηνικό πρόγραμμα δεν εξαλείφθηκε. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι παραμένουν εκτός συμφωνίας. Και ύστερα από μήνες βομβαρδισμών και αποκλεισμών, η Ουάσιγκτον βρίσκεται ουσιαστικά να διαπραγματεύεται σχεδόν από το ίδιο σημείο στο οποίο βρισκόταν πριν τον πόλεμο.
Ο Μπεν Ρόουντς, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Μπαράκ Ομπάμα, συνόψισε το κλίμα γράφοντας ότι «το μόνο που πέτυχε η “Επική Οργή” ήταν να παραδώσει στους Φρουρούς της Επανάστασης τον έλεγχο του Ιράν και του Ορμούζ».
Παρόμοια ήταν και η εκτίμηση του Τρίτα Πάρσι από το Quincy Institute, ο οποίος υποστήριξε ότι ο Τραμπ «διαπραγματεύτηκε απλώς την επιστροφή στο σημείο όπου υποτίθεται ότι βρισκόταν ήδη η εκεχειρία» πριν ο ίδιος ο Λευκός Οίκος κλιμακώσει εκ νέου την κρίση επιβάλλοντας τον ναυτικό αποκλεισμό κατά του Ιράν.
Ακόμη και τώρα, τα πιο δύσκολα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Η Τεχεράνη δεν έχει αποδεχθεί πλήρη παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου, ούτε περιορισμούς στο πυραυλικό της πρόγραμμα, ενώ ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι όλα αυτά μπορούν να συζητηθούν μόνο σε νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο 60 ημερών.
Ο πόλεμος που παρουσιάστηκε ως επίδειξη αμερικανικής ισχύος καταλήγει επομένως σε μια ακόμη εύθραυστη ανακωχή που ούτε λύνει τα βασικά ζητήματα ούτε θυμίζει σε οτιδήποτε τη σαρωτική νίκη που υποσχόταν ο Λευκός Οίκος όταν ξεκινούσε η «Επική Οργή».
Και ίσως εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για τον Τραμπ. Ο πόλεμος ξεκίνησε σαν επίδειξη αμερικανικής παντοδυναμίας σε ένα τοπίο που είχαν αρχίσει να διαμορφώνουν το πραξικόπημα στη Βενεζουέλα, οι απειλές κατάκτησης της Γροιλανδίας, η ανοιχτή συζήτηση για αλλαγές καθεστώτων και η εμφάνιση μιας αχαλίνωτα επιθετικής αμερικανικής πολιτικής που διακήρυττε πως μπορούσε να επιβάλει παντού τις δικές της λύσεις μέσω της ισχύος.
Λίγους μήνες αργότερα, ο πόλεμος στο Ιράν αποκαλύπτει τα όρια αυτής της ισχύος. Και πόσο πιο δύσκολο είναι πλέον ακόμη και για την ισχυρότερη υπερδύναμη να μετατρέψει τη στρατιωτική υπεροχή σε πολιτικό έλεγχο.
