Μια απάντηση του Γάλλου προέδρου την Πέμπτη, στην προφορική ερώτηση που έθεσε μια νέα κοπέλα στον λογαριασμό της Γαλλικής Προεδρίας στο Ίνσταγκραμ, ήταν αρκετή για να σκιαγραφήσει τη θέση της Γαλλίας στον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν, που προκαλεί ήδη παγκόσμιο αντίκτυπο. Μια τοποθέτηση λιγότερο μεν επίσημη από το σύντομο προεδρικό διάγγελμα της Τρίτης, αλλά περισσότερο αναλυτική και συμπληρωματική, αποκαλυπτική των σημερινών προτεραιοτήτων της Γαλλίας, σε μια προσπάθεια να εμφανιστεί ότι εκφράζει την «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη». Μια αλληλεγγύη που... μιλά γαλλικά. Είτε μέσα από το τηλεφώνημα-στήριξη στον Σάντσεθ έναντι των απειλών του Τραμπ, είτε μέσα από τον... «εξευρωπαϊσμό» τού προηγμένου προγράμματος πυρηνικής αποτροπής που αποκτά εταίρους.
Στο Ίνσταγκραμ, το ερώτημα της Φατίμα ήταν απλό: Θα μπούμε στον πόλεμο; Και σίγουρα δεν περίμενε να της απαντήσει ο ίδιος με προφορικό μήνυμα, διευκρινίζοντας μάλιστα την ταυτότητά του! Όχι τυχαία, έγινε η κατάλληλη διασπορά αυτής της προεδρικής απάντησης, με την οποία ο Μακρόν υπογράμμισε καταρχήν ότι η Γαλλία «δεν βρίσκεται σε πόλεμο». Εξήγησε κατόπιν ότι αντιλαμβάνεται «πολύ καλά» και κατανοεί την ανησυχία της, προσθέτοντας ότι θέλει να είναι «πολύ σαφής: δεν πρόκειται να πολεμήσετε». «Θα συνεχίσετε κανονικά τη ζωή σας, η Γαλλία δεν αποτελεί τμήμα αυτού του πολέμου». «Εμείς δεν βρισκόμαστε στη μάχη και δεν πρόκειται να εμπλακούμε σε αυτόν τον πόλεμο». Συνέχισε εξηγώντας ότι «η χώρα έστειλε στρατιωτικές ενισχύσεις στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, μεταξύ τους και το εμβληματικό αεροπλανοφόρο Σαρλ ντε Γκολ, για την προστασία των υπηκόων της, των συμμάχων της που υπέστησαν τα αντίποινα του Ιράν, για να τους βοηθήσουμε να αναχαιτίζουν drones και πυραύλους». Ο Μακρόν ήταν σαφής: «Η Γαλλία δεν διεξάγει πόλεμο σε αυτή την περιοχή. Προστατεύει τις Γαλλίδες και τους Γάλλους, τους συμμάχους της και βρίσκεται στο πλευρό του Λιβάνου.
Γαλλικές συμμαχίες για τις θαλάσσιες οδούς
«Με εντελώς ειρηνικό τρόπο, κινητοποιούμαστε για να προσπαθήσουμε να διασφαλίσουμε την κυκλοφορία της ναυτιλίας» συνέχισε ο ίδιος. Στο διάγγελμά του, την Τρίτη, ο Γάλλος Πρόεδρος είχε ανακοινώσει ότι η Γαλλία επιχειρεί να οικοδομήσει μια συμμαχία για τη διασφάλιση «των βασικών θαλασσίων οδών της παγκόσμιας οικονομίας» στην περιοχή. Κλείνοντας την απάντησή του στην κοπέλα, ο Μακρόν παρατήρησε: «Θα προσπαθήσουμε να είμαστε όσο το δυνατόν περισσότερο λογικοί και ειρηνικοί γιατί αυτός είναι ο ρόλος της Γαλλίας».
Η τοποθέτηση αυτή κρίθηκε προφανώς απαραίτητη, προκειμένου να συμπληρωθεί το αρχικό διάγγελμα της Τρίτης που είχε επικεντρωθεί στον επαναπατρισμό των Γάλλων, στην προστασία του Λιβάνου και στην ασφάλεια της ναυτιλίας στο Στενό του Ορμούζ, στην Ερυθρά θάλασσα και στη διώρυγα του Σουέζ. Στο διάγγελμά του ο Μακρόν είχε επιδοθεί σε μια εξισορροπητική θέση. Αφενός, είχε επιρρίψει την «πρώτη ευθύνη αυτής της κατάστασης» στο Ιράν, δικαιολογώντας έτσι την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ, αφετέρου, εξέφρασε την απογοήτευσή του που «αυτές οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έγιναν εκτός Διεθνούς Δικαίου». Για να συμπληρώσει... ποιητικά ότι «η Ιστορία ποτέ δεν κλαίει για τους δημίους των κοινωνιών τους»...
Την ίδια ημέρα που απάντησε ο Μακρόν στην Φατίμα (5/3), η Γαλλία μαζί με την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία ανακοίνωνε τον «συντονισμό» αποστολής «στρατιωτικών μέσων στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο». Στην προσπάθεια μετέχουν Ολλανδία και Ισπανία. Μία μέρα νωρίτερα, την Τετάρτη, ο Γάλλος Πρόεδρος είχε εκφράσει την «αλληλεγγύη» της Γαλλίας στην ισπανική κυβέρνηση. Σε τηλεφωνική του επικοινωνία με τον Πέδρο Σάντσεθ, ο Μακρόν εξέφρασε την «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη της Γαλλίας ως απάντηση στις πρόσφατες απειλές για οικονομικές επιθέσεις που δέχθηκε η Ισπανία», σύμφωνα με ανακοίνωση της Γαλλικής Προεδρίας.
Ευρωπαϊκό μήνυμα... πυρηνικού περιεχομένου
Στις αρχές της εβδομάδας, τη Δευτέρα, κι ενώ μαινόταν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο Γάλλος Πρόεδρος από τη ναυτική βάση στο νησί Λονγκ, όπου βρίσκονται γαλλικά υποβρύχια με πυρηνικό εξοπλισμό, έστειλε ένα ευρωπαϊκό μήνυμα... πυρηνικού περιεχομένου. Ανακοίνωσε ένα σαφές βήμα προς τον «εξευρωπαϊσμό» του γαλλικού αποτρεπτικού πυρηνικού προγράμματος· θέση που είχε διατυπωθεί στο παρελθόν από τους προκατόχους του, ξεκαθαρίζοντας για να προλάβει τις κριτικές συμπολίτευσης και αντιπολίτευσης ότι η Γαλλία διατηρεί την τελευταία λέξη σε κάθε απόφαση. Με 7 λέξεις: Το κόκκινο κουμπί το κρατά το Παρίσι. Ο Μακρόν, ο οποίος διέταξε αύξηση των πυρηνικών κεφαλών που σήμερα είναι λιγότερες από 300, περιέγραψε ένα «προηγμένο» πρόγραμμα, σε συνεργασία κυρίως με τη Γερμανία, που θα υλοποιηθεί «προοδευτικά». Το Βερολίνο θα μετέχει «από φέτος» σε γαλλικές πυρηνικές ασκήσεις ενώ ο Μακρόν ανακοίνωσε ότι θα μετάσχουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες πέραν της Γερμανίας και της Βρετανίας, όπως η Πολωνία, η Σουηδία, το Βέλγιο, η Δανία, αλλά και η Ελλάδα! «Πρόκειται για μια πραγματική στρατηγική σύγκλιση μεταξύ των χωρών μας». «Ο επόμενος μισός αιώνας θα είναι η εποχή των πυρηνικών όπλων»...
Μπορεί έτσι, επισήμως, η Κομισιόν, της προέδρου Φον ντερ Λάιεν και της ύπατης εκπροσώπου της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας Κάγια Κάλας, που ανταγωνίζονται -διεκδικώντας τα πρωτεία- σε πολεμοχαρείς τοποθετήσεις, να έχει θολή θέση· υπάρχει, όμως, σε εξέλιξη μία de facto ευρωπαϊκή θέση. Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Βρετανία, Ιταλία, κ.ά., με τις δικές τους αποχρώσεις, συγκλίσεις και αποκλίσεις, οικοδομούν μια υβριδική ευρωπαϊκή στάση απέναντι στην αμερικανο-ισραηλινή πολεμική συμμαχία. Ο δρόμος αυτής της προσπάθειας, που είναι ακόμη στα σπάργανα, είναι μακρύς και αβέβαιος· αποτελεί όμως σήμερα τη μόνη, κάπως διακριτή ευρωπαϊκή φωνή έναντι του τραμπικού οδοστρωτήρα. Έστω και mezzo voce...
