Είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος ότι κυβερνήσεις και ηγεσίες σε όλο τον κόσμο πιάστηκαν στον ύπνο όταν ο Τραμπ γνωστοποιούσε τα χαράματα του Σαββάτου την απόφασή του να επιτεθεί στο Ιράν, πόσο μάλλον όταν ήταν κοινό μυστικό πως η απόφαση για χτύπημα ήταν ειλημμένη και πως τα διπλωματικά παζάρια δεν ήταν παρά προπέτασμα καπνού για τις πολεμικές προετοιμασίες. Ωστόσο, ο τρόπος αντίδρασης τους δείχνει πολύ περισσότερα απ’ όσα λένε οι δηλώσεις τους.
Η αντίδραση της Ρωσίας ήταν ιδιαίτερα έντονη, σε μια λογικά αναμενόμενη "αντανακλαστική" κίνηση, καθώς η Τεχεράνη είναι ένας από τους στρατηγικούς εταίρους της Μόσχας και σημαντικός προμηθευτής της σε “φθηνό” στρατιωτικό εξοπλισμό που έχει αποδειχθεί άκρως αποτελεσματικός στα μέτωπα της Ουκρανίας.
Ρωσία: Βυθίζουν τη Μ. Ανατολή στην άβυσσο
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις χαρακτηρίζοντάς τες «προγραμματισμένη και απρόκλητη πράξη ένοπλης επιθετικότητας εναντίον ενός κυρίαρχου και ανεξάρτητου κράτους μέλους του ΟΗΕ». Απαίτησε την άμεση διακοπή των εχθροπραξιών και την επιστροφή στη διπλωματία.
Στη σχετική ανακοίνωση του το υπουργείο κατηγόρησε την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ ότι «κρύβονται πίσω» από τις δήθεν ανησυχίες τους για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ενώ στην πραγματικότητα επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος.
Προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις κινδυνεύουν να προκαλέσουν μια «ανθρωπιστική, οικονομική και ενδεχομένως ραδιολογική καταστροφή» στη περιοχή και κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι «βυθίζουν τη Μέση Ανατολή σε μια άβυσσο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης».
Κίνα: Σταματήστε τώρα τους βομβαρδισμούς
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Κίνα ζήτησε τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών ενεργειών ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν εκφράζοντας την «έντονη ανησυχία» της για την κλιμάκωση και επισημαίνοντας την αρχή του σεβασμού της κυριαρχίας, της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν.
«Η Κίνα ζητά τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών ενεργειών, την μη περαιτέρω κλιμάκωση της ήδη τεταμένης κατάστασης, την επανέναρξη του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων και τις προσπάθειες για διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή», αναφέρεται σε ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών που αναρτήθηκε στη πλατφόρμα Χ
ΝΑΤΟ: Παρακολουθούμε…
Ψυχρή και αποστασιοποιημένη η ανακοίνωση του εκπροσώπου της Συμμαχίας Άλισον Χαρτ κάνει λόγο για “στενή παρακολούθηση των εξελίξεων στο Ιράν και την περιοχή” με εύλογες αναφορές στο Άρθρο 5 για υποστήριξη οποιουδήποτε συμμάχου δεχθεί επίθεση.
«Η βοήθεια μπορεί να περιλαμβάνει ή όχι, τη χρήση ένοπλης βίας αλλά και οποιαδήποτε ενέργειας που οι Σύμμαχοι κρίνουν απαραίτητη για την αποκατάσταση και διατήρηση της ασφάλειας της περιοχής του Βόρειου Ατλαντικού», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση. Όπως πάντως υπενθυμίζει το Associated Press, το επόμενο άρθρο του καταστατικού του ΝΑΤΟ, το Άρθρο 6, ορίζει γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής της υποχρέωσης αμοιβαίας βοήθειας των μελών της Συμμαχίας «περιορίζοντάς την κυρίως στην περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού, βόρεια του Τροπικού του Καρκίνου».
ΗΒ, Γαλλία, Γερμανία: ΗΠΑ-Ιράν να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Αμήχανοι και σαστισμένοι για άλλη μια φορά μπροστά στον “τυφώνα Τραμπ”, οι Ευρωπαίοι απέφυγαν οποιαδήποτε νύξη που θα μπορούσε να θεωρηθεί επικριτική για την Ουάσιγκτον περιοριζόμενοι να καλέσουν ΗΠΑ και Ιράν να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Μάλιστα έκαναν ένα βήμα παραπέρα, επικρίνοντας το Ιράν για τις επιθέσεις αυτοάμυνας που εξαπέλυσε σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή. Δεν σχολίασαν φυσικά τους αμερικανο-ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση στην οποία αναφέρουν ότι οι χώρες τους δεν συμμετέχουν στις επιθέσεις αλλά βρίσκονται σε στενή επαφή με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους εταίρους τους στην περιοχή.
Κάρνεϊ: Είμαστε με τον Τραμπ…
Η έκπληξη της… βραδιάς στις διεθνείς αντιδράσεις που προκάλεσε το αμερικανο-ισραηλινό χτύπημα προήλθε σίγουρα από τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, τον ηγέτη που πρόσφατα είχε επικρίνει έντονα τις ορέξεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία από το βήμα του οικονομικού φόρουμ του Νταβός.
Σε δήλωσή του ο Καναδός πρωθυπουργός γνωστοποιεί ότι υποστηρίζει τις ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών για να αποτρέψουν το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και την κυβέρνησή του από το να απειλήσει περαιτέρω τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Πρόσθεσε ακόμη ότι ο Καναδάς είναι σαφής στη θέση του ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι η κύρια πηγή αστάθειας και τρομοκρατίας σε όλη τη Μέση Ανατολή». Δεν παρέλειψε πάντως να προτρέψει τους Καναδούς που διαμένουν στο Ιράν να αναζητήσουν ασφαλή καταφύγια…
Στήριξη και από την Αυστραλία
Παρομοίως, ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας και ηγέτης του Εργατικού Κόμματος Άντονι Αλμπανέζε εξέφρασε την υποστήριξη της χώρας του στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην προσπάθειά τους να εμποδίσουν το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Σε μια μακροσκελή ανάρτησή του στο X, τονίζει πως η Αυστραλία «στέκεται στο πλευρό του γενναίου λαού του Ιράν στον αγώνα του ενάντια στην καταπίεση».
Περιέγραψε την ιρανική ηγεσία ως μια “αποσταθεροποιητική δύναμη” και αναφέρθηκε στις δύο πρόσφατες επιθέσεις στο αυστραλιανό έδαφος για τις οποίες θεωρήθηκε υπεύθυνη η Τεχεράνη.
Η Αυστραλία διέκοψε τον Αύγουστο τις διπλωματικές σχέσεις της με το Ιράν και απέλασε τον πρεσβευτή του αφού κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι ενορχήστρωσε τις αντισημιτικές επιθέσεις που συγκλόνισαν τη χώρα.
Πακιστάν: Καταδικάζουμε κι ανησυχούμε
Έκπληξη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και η στάση του Πακιστάν που δεν δίστασε να καταδικάσει τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις παρά το ότι η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε σθεναρά την κυβέρνησή του Ισλαμαμπάντ στην τελευταία θερμή αντιπαράθεσή της με το καθεστώς των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.
Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ καταδίκασε τις επιθέσεις χαρακτηρίζοντάς τες «αδικαιολόγητες» στη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί. Ανέφερε ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν την εξελισσόμενη κατάσταση στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Νταρ ζήτησε τον «άμεσο τερματισμό της κλιμάκωσης μέσω επείγουσας επανέναρξης της διπλωματίας για την επίτευξη ειρηνικής διευθέτησης της κρίσης».
Αίγυπτος: Σοβαρή κλιμάκωση
“Βαθιά ανήσυχη” για τη “σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση” στη Μέση Ανατολή δήλωσε και η κυβέρνηση του Καΐρου κάνοντας λόγο για κίνδυνο επέκτασης της σύγκρουσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρες χάος την περιοχή.
Σε ανακοίνωσή του το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι μια στρατιωτική λύση θα οδηγήσει μόνο σε περισσότερη βία και ότι η διπλωματία και ο διάλογος είναι η μόνη επιλογή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Η Αίγυπτος καταδίκασε επίσης τις επιθέσεις του Ιράν στις χώρες του Κόλπου.
Σαουδική Αραβία: Καταδίκη του Ιράν
Από την πλευρά της, η Σαουδική Αραβία, ένας από τους πιστότερους συμμάχους των ΗΠΑ στη Μ. Ανατολή και στρατηγικός αντίπαλος της Τεχεράνης απέφυγε οποιαδήποτε αναφορά στις αμερικανικές ενέργειες εστιάζοντας αντίθετα στα ιρανικά “αντίποινα” στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, το Κουβέιτ και την Ιορδανία.
Το βασίλειο προειδοποίησε για «σοβαρές συνέπειες από τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας των χωρών της περιοχής και της παραβίασης των διεθνών αρχών».
Η κυβέρνηση του Ριάντ κάλεσε επίσης τη διεθνή κοινότητα να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των επιθέσεων του Ιράν, οι οποίες, όπως είπε, υπονομεύουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής του Περσικού.
