«Καθημερινά γινόσαστε μάρτυρες ενός κόσμου σε κρίση. Η κοινωνία μας πρέπει να προσαρμοστεί για να είναι πιο ισχυρή. Κάθε πολίτης είναι παράγοντας της δικής του ασφάλειας κι εκείνης του Έθνους». Με τις φράσεις αυτές ξεκινά το νέο εγχειρίδιο επιβίωσης της γαλλικής κυβέρνησης προς τους πολίτες της χώρας. Το εγχειρίδιο με τον εύγλωττο τίτλο «Όλοι υπεύθυνοι» δόθηκε στη δημοσιότητα στις 20 Νοεμβρίου, ωστόσο, προκειμένου να μην διαταραχθεί η εορταστική περίοδος, οι υπεύθυνοι προτίμησαν να μην αποσταλεί ταχυδρομικά, γιατί αυτό -πέρα από τη μαζική εκτύπωση- θα μπορούσε να πλήξει το ηθικό των πολιτών. Προτιμήθηκε έτσι η ανάρτησή του στις ιστοσελίδες των υπουργείων. Έστω κι έτσι πάντως, ο χαρακτήρας του κειμένου που είχε παραγγείλει ο πρωθυπουργός του «κόβιντ», την περίοδο 2020-2022, Ζαν Καστέξ δεν αλλάζει: απλοϊκό, με υφέρποντα στρατοκρατικό χαρακτήρα, εντάσσεται στο πολεμοχαρές κλίμα που επικρατεί εσχάτως σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Σουηδία, Βρετανία) εναντίον της Ρωσίας. Της Ρωσίας που πλέον αμέτρητες αναλύσεις και αναλυτές, στα ΜΜΕ, σκιαγραφούν ως τον Νο 1 εχθρό που πρόκειται «εντός της δεκαετίας να επιτεθεί κατά χωρών της Ευρώπης», θεωρώντας ότι η Ουκρανία δεν είναι παρά μόνον η... αρχή!
Στρατηγοί εν αποστρατεία, επίτιμοι διπλωμάτες, πρώην αξιωματούχοι του NATO, αναλυτές ινστιτούτων έχουν «καταλάβει» τα τηλεοπτικά πάνελ, εξηγώντας γιατί η Γαλλία «πρέπει να είναι έτοιμη, ισχυρή, κ.λπ., κ.λπ.» απέναντι στην απειλή Πούτιν... Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και το -ψηφιακό προς το παρόν- εγχειρίδιο επιβίωσης.
Το εγχειρίδιο αποτελεί έτσι τμήμα ενός ευρύτερου πολεμοχαρούς παζλ, με ψηφίδες π.χ. τις πολεμοχαρείς δηλώσεις του στρατηγού Μαντόν, αρχηγού του Στρατού ότι η Γαλλία πρέπει να «δεχθεί να χάσει παιδιά της» σε περίπτωση σύγκρουσης εντός 3 ή 4 ετών με τη Ρωσία. Ή την ανακοίνωση, που προετοίμαζε εδώ και μήνες, του Μακρόν για εγκαθίδρυση εθελοντικής στρατιωτικής θητείας.
«Να μην αμφισβητήσουμε το σύστημα»
«Μας προετοιμάζουν για το ενδεχόμενο ενός επικείμενου πολέμου» σχολίασε στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Reporterre ο ερευνητής Τιερί Ριμπό. «Ο στόχος παραμένει ο ίδιος: να μην στραφούμε κατά των υπευθύνων, να μην αμφισβητήσουμε το σύστημα, να αποφευχθεί κάθε αντίδραση, εξέγερση κατά εκείνων που κυβερνούν. Το Κράτος θα προτιμήσει πάντα τον πόλεμο από μια κριτική του οικονομικο-πολιτικού συστήματος που μας οδηγεί κατευθείαν στην καταστροφή».
«Να είσαστε προετοιμασμένοι: εσείς και οι κοντινοί σας άνθρωποι μπορεί να αναγκαστείτε να αντιμετωπίσετε μια κατάσταση στην οποία η κανονική λειτουργία της κοινωνίας μπορεί να διαταραχθεί» σημειώνει το εγχειρίδιο. «Κάθε πολίτης πρέπει να είναι σε θέση να προστατευθεί και να προστατεύσει τους δικούς του»... Οι συμβουλές που δίνονται ωστόσο είναι στα όρια της κοινής λογικής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, παιδαριώδεις. Για παράδειγμα, καλούνται οι πολίτες να μην παίρνουν τα αυτοκίνητά τους, να μην κατεβαίνουν στα υπόγεια και υπόγεια πάρκινγκ σε περιπτώσεις πλημμύρας, να απομακρυνθούν από ό,τι μπορεί να καταρρεύσει σε περίπτωση σεισμού, κ.ο.κ.! Μάλιστα τις πρώτες ημέρες μιας κρίσης, προειδοποιεί η κυβέρνηση, οι πολίτες δεν θα πρέπει να ξεχνούν να πίνουν και να τρώνε, να βρίσκονται σε ζεστό περιβάλλον και να προστατεύονται»!
Κρατικός επιβιωτισμός
Σε άλλες περιπτώσεις οι συμβουλές αγγίζουν τα όρια του γελοίου, όπως όταν προτείνεται ένας «πράσινος τηλεφωνικός αριθμός», δωρεάν και ανώνυμος, για την ειδοποίηση των Αρχών «όταν ένας συνδυασμός ενδείξεων προδιαγράφουν μια ριζοσπαστικοποίηση»! Ενώ δημιουργείται και application «Fr-Alert» για τα κινητά για λήψη ειδοποιήσεων από άτομα που βρίσκονται σε «ζώνες άμεσου κινδύνου». Δεν προβλέπεται όμως τίποτε στην πολύ πιθανή περίπτωση έλλειψης δικτύου.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι το εγχειρίδιο συγχέει κάθε είδος καταστροφής, εμπορικές κρίσεις, δασικές πυρκαγιές, κυβερνοεπιθέσεις πολέμου, στο πλαίσιο ενός παραληρηματικού περιεχομένου. «Πρόκειται για μια τρέλα, περίεργη και τρομακτική μαζί» παρατηρεί ο κοινωνιολόγος Μπερτράν Βιντάλ, συγγραφέας ενός βιβλίου για τον επιβιωτισμό. «Αυτό το εγχειρίδιο είναι τμήμα μιας μορφής κοινωνικού άγχους». Το περιβάλλον αντιμετωπίζεται ως εχθρικό έδαφος από όπου μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να ξεπηδήσει μια απειλή. «Η κυβέρνηση ενισχύει αυτή την οπτική και της προσφέρει επίσημη νομιμοποίηση. Ενεργεί σαν να επίκειται η κατάρρευση και σαν η καταστροφή να μην είναι πλέον μυθοπλασία. Μιλάμε εδώ για κρατικό επιβιωτισμό» εξηγεί.
Κι επειδή τίποτε δεν είναι τυχαίο, πίσω από τις γραμμές διαφαίνεται καθαρά η νεοφιλελεύθερη ηθική. «“Δεν μπορώ να υπολογίζω παρά μόνο στον εαυτό μου”, αυτό είναι το μόνο που βλέπουμε στο φόντο», παρατηρεί ο Βιντάλ υπογραμμίζοντας τις διαρκείς παραινέσεις για αυτονομία και προσαρμογή στη βάση μιας ατομικιστικής και εγωϊστικής προσέγγισης... Την ίδια στιγμή όμως πρόκειται για «ομολογία αδυναμίας». «Οι αρχές μάς λένε ότι το κράτος πρόνοιας δεν είναι πλέον εδώ για να μας προστατέψει και ότι θα είναι σε θέση να απορροφήσει το σοκ. Το κράτος μεταβιβάζει ένα μέρος των μέσων του να αναλαμβάνει την ευθύνη προστασίας και στο άτομο, που οφείλει πλέον να τα βγάλει πέρα μόνο του»...
Ενδεικτική του γενικότερου πολεμοχαρούς κλίματος και στη Γαλλία είναι και η υπερψήφιση το βράδυ της περασμένης Τετάρτης της αύξησης των αμυντικών δαπανών, από 411 βουλευτές έναντι 88 που καταψήφισαν (71 βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας, 12 του ΚΚΓ, 4 Οικολόγοι και ένας Σοσιαλιστής). Ο προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει αύξηση των εξοπλιστικών πιστώσεων κατά 6,7 δισ. ευρώ. «Το έθνος πρέπει να εξοπλιστεί έτσι ώστε να μπορεί να αμυνθεί» δήλωσε, πομπωδώς, σε συνέντευξή της στη δημόσια τηλεόραση France 2 η υπουργός Στρατού, Κατρίν Βοτρέν.
